هنر تواشیح ابزار تبلیغاتی مسئولان نیست/ محدودیت در اجرا؛ مهمترین چالش تواشیح

مبین صحاف کاشانی، سرپرست گروه تواشیح فدک شهرستان اراک در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، در تعریف هنر تواشیح و همخوانی قرآن کریم گفت: تواشیح در واقع مدح خوانی اهل بیت(ع) و هنری دینی است که از ترکیب دو هنر شعر و موسیقی تشکیل شده و همخوانی قرآن کریم نیز عبارت از تلاوت آیات به صورت جمعی درکنار رعایت اصول، قواعد و فنون تلاوت است.

تواشیح و همخوانی قرآن دو هنر مجزا و در عین حال مکمل

وی بیان کرد: با توجه به اینکه گروه‌های همخوانی قرآن کریم و تواشیح از جمع قاریان ممتاز تشکیل می‌شوند بنابراین می‌طلبد که اعضای گروه به فنون تلاوت به صورت تخصصی مسلط و از این نظردر یک سطح قرار داشته باشند تا بتوانند با هماهنگی بهتر و منسجم تلاوت کنند، این کار به تقویت گروه‌های تواشیح و کیفی‌سازی گروه‌ها کمک بسیار زیادی می‌کند.

کاشانی با بیان اینکه تواشیح و همخوانی قرآن کریم دو هنر متفاوت و در عین حال مکمل یکدیگر هستند اظهار کرد: هنر تواشیح از کشور مصر که مطلع تواشیح و تلاوت قرآن کریم است رونق یافته و از سالیان طولانی تاکنون قاریان بزرگ مصری در کنار تلاوت‌های قرآنی به هنر تواشیح و همخوانی قرآن کریم نیز می‌پرداختند، در ایران نیز این هنر هر چند از زمان صدر اسلام مطرح بود اما نه به شکل امروزی، بعد از انقلاب رونق و شدت بیشتری پیدا کرد.

سرپرست گروه تواشیح فدک شهرستان اراک افزود: از جمله اولین گروه‌های تواشیح در ایران می‌توان از گروه تواشیح اهل‌بیت(ع) و قدر نام برد که در تهران و با حضور بزرگان قرآنی کشور تشکیل شدند و البته  قبل از آن، گروه‌های تواشیح دیگری نیز بودند که چندان رسانه‌ای نشدند.

پیشینه شکل‌گیری گروه تواشیح فدک

وی در تشریح فعالیت خود در حوزه تواشیح و همخوانی قرآن کریم نیز اظهار کرد: بنده نزدیک به 27 سال است که در این حوزه فعالیت می‌کنم و اولین فعالیت خودم را به صورت نیمه حرفه‌ای از سال 67 با تلاوت قرآن شروع کردم و یادم هست که در آن دوران سواد خواندن و نوشتن نداشتم ولی هنر تواشیح را در کنار دوتن از خواهرهایم که از اساتید قرآنی آن دوران بودند فرا گرفتم و با اینکه سنم کم بود در کنار ایشان در اکثر جلسات تلاوت و تواشیح خواهران شرکت می‌کردم.

کاشانی ادامه داد: بعد از ورود به عرصه تحصیل در دوران ابتدائی و راهنمایی عضو گروه تواشیح اهل‌بیت(ع) و الزهرا(س) که گروه اهل‌بیت(ع) بیشتر همخوانی بود و الزهرا(س) بیشتر در حوزه تواشیح کار می‌کرد شدم، این گروه در اراک شکل گرفته بود که یادم هست اولین دوره‌ای که مسابقات مطلع‌الفجر توسط سازمان تبلیغات برگزار شد مقام کشوری این مسابقات را از آن خود کرد.

وی خاطر نشان کرد: اعضای گروه اهل‌بیت(ع) را در آن دوران آقایان حسین گودرزی‌راد، حمیدرضا خوشدونی، محمد مهر آبادی و دیگر اساتید قرآنی اراک تشکیل می‌دادند و شهید سید ابوالفضل احمدی که در سن نوجوانی شهید شدند و مرحوم مهدی محمدی از قاریان به نام استان از جمله اعضای اصلی گروه بودند، بنده هم تواشیح را در اصل به صورت جدی با این گروه شروع کردم بعد از آن مدتی در عرصه تلاوت کار کردم و در کنار آن تا دوران دبیرستان گروه، به گروه تواشیح فلق تغییرعنوان داد و در واقع شیرازه اولیه گروه همان بود و تنها عنوانش تغییر یافت و بعضی از دوستان هم از این گروه جدا شدند، بعد از آن گروه فدک شکل گرفت که ادامه گروه اهل‌بیت(ع) و فلق بود و در واقع هسته اولیه باز همان بود و اعضا تغییر یافتند، گروه فدک از سال 76 یا 77 بود که رسماً شکل گرفت و در حال حاضر بنده نیز عضو این گروه هستم.

سرپرست گروه تواشیح فدک شهرستان اراک ادامه داد: در گذشته گروه‌های تواشیح اندک شمار بودند اما در حاضر گروه‌های متعددی وجود دارد که هر کدام در نوع خود مطرح و قوی هستند و گروه تواشیح فدک نیز از زمره این گروه‌ها به شمار می‌‌رود و تاکنون در طول این سال‌‌ها به صورت جدی فعالیت کرده و به عنوان نماینده استان در مسابقات کشوری اوقاف حضور داشته است.

تسلط به تلاوت قرآن لازمه عضویت در گروه تواشیح است

وی با بیان اینکه تسلط و آشنائی به هنر تلاوت یکی از ملزومات عضویت در گروه‌های تواشیح است بیان کرد: در انتخاب اعضای گروه تنها تسلط به فن تلاوت کافی نیست و تسلط به فنون تواشیح، سازگاری صداها و تناسب صدای قاریان نیز نیاز است و ضمن اینکه اولویت اول در انتخاب اعضا بحث اخلاق است و همه این موارد در کنار یکدیگرند که به کیفیت کار می‌انجامد.

کاهش اجراهای گروه تواشیح

کاشانی با اشاره به مشکلات و معظلات پیش روی این هنر گفت: مهمترین چالش گروه‌های تواشیح بحث اجراهاست، متاًسفانه محافل قرآنی در سطح جامعه نسبت به قبل خیلی کم شده به همین دلیل اجراهای تواشیح به شدت کاهش پیدا کرده و در خیلی از برنامه‌ها حتی فرهنگی هم از گروه‌های تواشیح استفاده نمی‌شود و این یک مشکل بزرگی است که باید ریشه‌ای به آن پرداخت؛ چرا که گروه‌های تواشیح با توجه به سبقه مذهبی و دینی که دارند در هر محفلی نمی‌توانند اجرا کنند؛ هر چند نباید اجرای تواشیح را تنها به برنامه‌های فرهنگی و قرآنی مختص کرد اما در مقابل هم نمی‌توان مثلاً در یک جنگ شادی به اجرای تواشیح و همخوانی قرآن پرداخت.

وی تصریح کرد: البته گروه‌های تواشیح باید فنی‌تر حرکت کنند و این امکان را فراهم کنند که اجراهایی حتی در جنگ‌های شادی با رعایت اصل و چارچوب هنر تواشیح، داشته باشند و جای خود را در بسیاری از برنامه‌ها باز کنند و تنها محدود به محافل قرآنی نشوند.

کاشانی در ادامه، ایجاد الفت و دوستی بین جامعه قرآنی و قالب شکنی در عرصه معرفی آثار قرآنی را از ملزومات تشکیل گروه‌های تواشیح عنوان کرد و افزود: با تلفیق فرهنگ اهل‌بیت(ع) با ابزار هنر ضمن ایجاد جذابیت می‌توان گام‌های بلندتری در راستای جذب مخاطبان و ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه برداشت.

اعضای گروه‌های تواشیح پیش گام تربیت نیروهای جوان باشند

وی با اشاره به لزوم تربیت نیروهای جوان و نوجوان به منظور ترویج هنر تواشیح و همخوانی گفت: هنر تواشیح باید به صورت سینه به سینه به نسل‌های آینده منتقل شود و تربیت نیروهای جوان یکی از این راه‌هاست و گروه‌های قدیمی باید خود پیش گام تربیت نیروهای جدید باشند.

تأثیرگذاری هنر تواشیح از مداحی بیشتر است

کاشانی با بیان اینکه گروه‌های تواشیح معمولاً خودجوش شکل گرفته و فعالیت می‌‌کنند و متولی خاصی در این حوزه وجود ندارد و تنها عاملی که گروه‌های تواشیح را سر پا نگه داشته عشق و علاقه اعضاست افزود: تواشیح یک هنر معنوی به منظور رونق بخشیدن به مجالس اهل بیت(ع) است بنابراین انتظار ما از مسئولان این است که ازاین هنر به عنوان یک ابزار و کالای تبلیغی استفاده نکنند، همچنین می‌طلبد تا مسئولان در معرفی هنر تواشیح بکوشند به خصوص در هیئات مذهبی بیشتر از این از گروه‌ها استفاده کنند؛ چرا که گاهی تأثیر تواشیح بر مخاطب به مراتب بیشتر از انجام بسیاری از مداحی‌ها و ادعیه خوانی‌هاست.