راهکارهای پیشروی فعالیتهای قرآنی
گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: یدالله مشهور، مدیر امور مؤسسات قرآنی اتحادیه تشکلهای قرآن، طی یادداشتی به بررسی راهکارهای پیش روی مسائل فعالیتهای قرآنی پرداخت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، یدالله مشهور، مدیر امور مؤسسات قرآنی اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت کشور و معاونت طرح و برنامه اتحادیه، در سه بخش فرصتها، آسیبها و راهکارهای حوزه فعالیتهای قرآنی یادداشتی را نگاشته است.
فرصتهای پیشروی فعالیتهای قرآنی و نیز آسیبهای این حوزه پیشتر به اطلاع علاقهمندان رسیده است، در این بخش نیز راهکارهای حوزه فعالیتهای قرآنی بیان میشود.
الف) راهکارها و راهبردها در بخش ساختاری
1- تحلیل دقیق و واقعگرایانه وضع موجود
سی و هفت سال از پیروزی انقلابی میگذرد که پایه و اساس آن فرامین و دستورات حیاتبخش قرآن کریم و سیره اهل بیت(ع) است؛ که هم در قانون اساسی جمهوری اسلامی و هم در کلام الهی و وصیتنامه امام فقید و مطالبات رهبر حکیم و فرزانه انقلاب پیوسته بر تحقق معارف آن تأکید شده است؛ انتظار میرفت با وجود این پشتوانه بزرگ، مسئولان و متولیان قرآنی کشور گامهای بلندتر و اقدامات شایستهتری در زمینه نهادینه شدن قرآن و عترت در جامعه و زندگی مردم و سلوک مسئولان کشور برمیداشتند، اما؟...
بنابراین امروز باید یک بازنگری عمیق و تحلیل دقیق و همهجانبه، واقعگرایانه و بدور از تعصب و افراط و تفریط در وقع موجود کلیه برنامهها، طرحها و فعالیتهای قرآنی در سطح ملی و حتی استان به استان صورت پذیرد، باید اقدامات و فعالیتهای همه مراکز، نهادها، سازمانهای دولتی و غیردولتی رسمی و غیررسمی و مؤسسات و محافل مردمی در این تحلیل جامع مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد، باید دید آیا آنچه کردهایم درخور شأن قرآن بوده است؟ آیا به اهداف واقعی در گسترش فرهنگ، مفاهیم، آموزش و عمل به قرآن رسیدهایم؟ باید دید که این فعالیتها و برنامههای قرآنی جوابگوی نیاز مردم خداجو و قرآن پژوی ما بوده است؟ آیا برون داد برنامهها و فعالیتهای قرآنی موجود همان است که میبایست باشد؟ خلاصه اینکه این تحلیل جامع باید عملکرد همه متولیان و اصحاب قرآن را در زمینه نهادینه کردن قرآن و سیره اهل بیت(ع) بررسی، آشکار و روشن نماید.
این تحلیل باید در همه موارد از جمله ساختار نظام قرآنی موجود، محتوای برنامهها، شیوههای آموزشی، نیروی انسانی، گستره فعالیتها، جذب مخاطب، اختصاص بودجه برای فعالیتهای قرآنی، نظارت و ارزشیابی دستگاهها، چگونگی حمایت متولیان و مراکز اصلی قرآنی از مؤسسات و حرکتهای مردمی در حوزه قرآن و عترت صورت پذیرد. این تحلیل واقعگرایانه میتواند نگاه ونگرش مدیران قرآنی کشور و مسئولان را تغییر داده و معطوف به تحولی بنیادین در حوزه قرآن و عترت نماید و آنها را ملزم به برنامهریزی جامعتر، دقیقتر و چشماندازی روشنتر و قابل وصولتر برای این دو ثقل عظیم با تکیه بر توان مردم در ایران نماید.
2- تغییر مهندسی ساختار و تشکیلات فعلی قرآنی کشور و ایجاد ساختاری منظم و سازمان یافته در مدیریت کلان قرآنی کشور
تعدد مراکز تصمیمسازی و تصمیمگیری موجب عدم هماهنگی و انسجام و همافزایی در جامعه قرآنی کشور و سلیقهای شدن فعالیتها و برنامههای قرآنی شده است، لذا جای دارد یک تشکیلات و سازمان قدرتمند با ساختاری جامع فراتر از شورای توسعه فرهنگ قرآنی در کشور ایجاد شود در حد یک نهاد یا وزارتخانه قدرتمند و با بازوان مردمی، بطوریکه این تشکیلات تنها مرجع تصمیمسازی و تصمیمگیری و سیاستگذاری قرآن و عترت در کشور باشند و تمام مراکز و نهادهای قرآنی موجود پیوست آن قرار گیرند و در مراحل اجرایی، همه سازمانها و مراکز تحت پوشش مدیریت و تصمیمات و سیاستهای آن نهاد واحد باشند، در این صورت میتوان برنامه جامع قرآنی کشور را با چشماندازی روشن تعریف و تدوین و برای اجرا به تمام مراکز، سازمانها، مؤسسات مردمی و ... ابلاغ نمود، شاید در نگاه اول ادغام و تجمیع همه مراکز تصمیمگیری قرآنی کمی مشکل به نظر رسد اما انجام آن موجب رشد و تعالی برنامهها و فعالیتهای قرآنی و موجب صرفهجویی در کلیه منابع بهویژه منابع شد و اقدامهای گستردهتری را میتوان انجام داد، در این بازمهندسی ساختاری وظایف، مأموریتهای قرآنی و حیطه اجرا و عمل هر دستگاهی اعم از دولتی رسمی و غیررسمی، نهادهای حکومتی(حتی نظامی و انتظامی و بسیج) و مؤسسات مردم نهاد در سراسر کشور معلوم و مشخص و با توجه به جغرافیای آنها بومیسازی میشود و از تمام ظرفیتهای موجود و بالقوه در حوزه قرآن و عترت استفاده بهینه و مطلوب میگردد.
در تصمیمسازی و تصمیمگیری و سیاستگذاری و مدیریت امور قرآن و عترت نگاه واحد، فرماندهی واحد ولی در مرحله اجرا و عمل مدل شبکهای و خوشهای فراگیر خواهد شد، نمونههایی مانند ستاد اقامه نماز کشور، سازمان بسیج کشور و... مدلهایی هستند که میتواند مسئولان و متولیان قرآنی کشور را در طراحی و ایجاد و استقرار ساختار جامع قرآنی کشور یاری دهد.
3- تدوین سند راهبردی و چشمانداز برنامهها و فعالیتهای قرآنی کشور
تهیه و تدوین سند راهبردی برنامهها و فعالیتهای قرآنی و طراحی چشمانداز قرآنی کشور در ایران 2014 بهعنوان مهمترین و اصلیترین سند بالادستی در این حوزه با تأکید بر مدلهای برنامه ریزی راهبردی و طرحها و فعالیتهای برنامه محور و ابلاغ این سند به تمامی مراکز و دستگاهها و متولیان قرآنی و مؤسسات مردمی و اجرای محتوای سند در بازههای زمانی مشخص و نظارت و پایش مستمر جهت حسن اجرا و انجام آن یکی از ضروریات در این حوزه است که موجب استحکام برنامهها و فعالیتهای قرآنی، همافزایی تمام دستگاهها و هم پوشانی فعالیتها و تقویت برنامههای قرآنی و کم شدن آسیبها و تهدیدها در سطح کشور خواهد شد.
با تدوین و ارائه این سند نگاه و نگرش مدیران هم درخصوص فعالیتهای قرآنی اصلاح خواهد شد.
ب) راهکارها در بخش آموزش و پژوهش و تبلیغ و ترویج فعالیتهای قرآنی
1- ایجاد نظام آموزش هماهنگ یکپارچه و فراگیر در بخش آموزش قرآن کشور
این نظام آموزشی باید بهگونهای طراحی گردد که پاسخگوی تمام نیازهای مخاطبین گروههای سنی از مهدکودک تا دانشگاه و حوزه و... و با هر میزان سواد و معلومات باشد، در این نظام آموزشی یکپارچه و پیوسته باید تمام قوانین و ضوابط علمی آموزش، لحاظ و هدفهای رفتاری هر دوره آموزشی مشخص و تعرف گردد، در این نظام آموزشی طبقهبندی شده باید همه مراحل آموزشهای عمومی و تخصصی قرآن در همه عرصههای آموزشی با محتوایی مطلوب و مناسب و جامع معرفی و تدوین شود.
برای مشاهده ادامه این یادداشت اینجا کلیک کنید.
