پاکیزگی باطن؛ شرط اول درک آیات قرآن/قاریان از قرائت در خلوت غافل نشوند

علی شیخی، قاری ملی و پیشکسوت قرآنی استان مرکزی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اشاره به اختلاف تلاوت با قرائت گفت: در قرائت ممکن است تنها به خواندن توجه شود و از تدبر در آیات قرآن کریم غفلتی صورت گیرد اما در تلاوت تدبر در معنا اتفاق خواهد افتاد و انسان را به خداوند نزدیک‌تر می‌کند.

وی با تأکید بر وجود طمأنینه و تأنی در تلاوت، فلسفه خواندن قرآن را برقراری مؤانست هرچه بیشتر با کلام الهی بیان کرد و افزود: از اولین آداب برای تدبر در آیات خواندن توسط خود مخاطب است، انسان اگر می‌خواهد از سرچشمه معرفت الهی سیراب شود باید از آیه به آیه قرآن استفاده کند.

شیخی روخوانی معمولی را از جمله عوامل مؤثر در انس با قرآن خواند و تصریح کرد: گرچه قرائت و روخوانی صرف برای قرابت با خداوند متعال کافی نیست اما از این فرصت می‌توان نهایت استفاده را در راستای ترویج و تبلیغ معارف  اسلامی برد.

وی در ادامه اضافه کرد: افرادی که به روخوانی قرآن اهمیت می‌دهند باید در کنار توجه به قرائت، به معنا و پس از آن به تدبر نیز بپردازند، فرد قرائت کننده باید از روخوانی به عنوان مقدمه‌ای برای رسیدن به عمق مفاهیم و شأن نزول قرآن استفاده کنند.

تغییر نگرش‌های قرآن در طول تاریخ

شیخی ادامه داد: قرآن، کلام قدسی است، مبرا از هر گونه غل و غشی، هیچگونه تغییری در کلام وجود نداشته و نخواهد داشت در طول بیش از 1400 سال که از نزول قرآن می‌گذرد حتی آیه‌ای جابه جا نشده و تا روز قیامت نیز این اتفاق نخواهد افتاد، تنها در طول تاریخ نگرش‌ها نسبت به ترجمه آیات و تفسیر روز به روز تکمیل‌تر شده است.

مدرس دانشگاه آزاد اراک به آیه 79 سوره«واقعه» که می‌فرماید؛«لَّا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ: که جز پاک‏شدگان بر آن دست ندارند» استناد کرد و افزود: این سوره شریف گواهی است که هیچ کس به مبانی این کلام وحی دست پیدا نمی‌کند مگر اینکه پاک باشد، پاکی باطنی باعث می‌شود افراد آیات را بفهمند و درک کنند، این مهم نیز مستلزم خودسازی و تزکیه نفس است.

استعداد علمی به معنای توانایی درک آیات قرآن نیست

شیخی در ادامه سخنان خویش با اشاره به این مطلب که تنها برای درک مبانی قرآن به پاکیزگی باطنی نیازست، اضافه کرد: افرادی که حتی منکر خدا شده و هیچ دینی را قبول ندارند به واسطه داشتن هوش و استعداد انسانی می‌توانند در علومی همچون ریاضی و ... تبحر پیدا کنند اما لازمه دست یافتن به آیات نورانی قرآن و معارف اسلامی داشتن ایمانی قوی و طهارت جسمی، روحی و ذهنی است.

وی اضافه کرد: واقعیت تأویل قرآن در نزد اهل‌بیت(ع) است و عامه مردم متوجه نخواهند شد ولی افرادی که با قرآن انس دارند یا تلاوت روزانه 50 آیه از قرآن کریم و عمل به دستورات الهی و نبوی را در برنامه‌ زندگی می‌گنجانند می‌توانند به عنوان الگو در جامعه اسلامی مطرح شوند.

شیخی با بیان این نکته که قرآن کریم دربر گیرنده بسیاری از علوم، قصص، تواریخ گوناگون و بسیاری نکته‌های جذاب و قابل تأمل است، اظهار کرد: سرنخ علوم، قرآن کریم است، انسان‌ اگر می‌خواهد در زمینه تمامی علوم و مباحث اخلاقی و اعتقادی پیشرفت داشته باشد باید مدام با این کلام الهی در تماس باشد و روش‌های اصولی را به منظور عملیاتی کردن مباحث قرآنی در پیش گیرد.

وی به رمز تلاوت‌های مقبول قراء نیز اشاره کرد و گفت: اگر کسی می‌خواهد تلاوت قابل قبول داشته باشد باید خود را از حاشیه‌ها دور کرده و رضایت حضرت حق را بر رضایت مردمی ارجح بداند؛ چراکه تلاوت مقبول انسان را از تکبر و خودپسندی در امان نگه می‌دارد.

قاری ملی همچنین به تلاوت‌های پی در پی در خلوت به ویژه هنگام سحر توصیه کرد و افزود: به طبع تمامی قراء تمایل دارند در محافلی با جمعیت بسیار قابل، تلاوت‌های ماندگاری داشته باشند اما این تنها یک طرف موضوع است قراء باید در تنهایی مؤانست با خداوند متعال را افزایش دهند و در چنین لحظاتی بیشتر به یاد حضرت باریتعالی باشند.

حسن خلق قاری بستگی به میزان مؤانست او با قرآن دارد

وی در ادامه به تشریح شرایط اخلاقی قاریان نیز پرداخت و تصریح کرد: هر کسی با این اقیانوس بیکران کوچکترین ارتباطی داشته باشد و اخلاق قرآنی را لحاظ کرد متخلق به اخلاق اسلامی خواهد شد، قرآن خود به خود او را به سمت و سوی بهترین سیره هدایت می‌کند.

شیخی حفظ آرامش، ادب، حسن خلق، جذابیت در رفتار و اعمال، سر زنده بودن را از شاخصه‌های اخلاقی قاریان و حفاظ بیان کرد و گفت: شاید درصد خیلی اندکی از جامعه قرآنی به واسطه بهره‌وری کم از مبانی الهی این تخلق را نداشته باشند؛ لذا هر کس بهره بیشتر از آیات و مفاهیم آن ببرد به همان نسبت متخلق می‌شود و با مردم به نحو احسن رفتار می‌کند.

وی تعیین مبلغ از سوی قراء جهت تلاوت در محافل قرآنی را شایسته ندانست و ابراز کرد: این مهم بدان معنا نیست که متصدیان برگزاری محافل قرآنی نیز نسبت به اعطای هدیه به قاری سهل انگاری کنند و حتی آنها باید هدیه‌ای در شأن و منزلت قاری تهیه و اهدا نمایند.

قاری ملی در بخش پایانی سخنان خود اضافه کرد: بدون تردید اگر سرمایه‌گذاری ویژه در راستای ترویج فرهنگ قرآنی صورت پذیرد و مردم نیز مبلغی از درآمد خود را صرف امور قرآنی کنند قطعاً قرآن در بخش‌های مختلف رشد خواهد کرد.