جایگاه روزه در خودسازی تبیین شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، آیت‌الله رمضانی، امام جماعت مرکز اسلامی هامبورگ، 11 دی‌ماه در خطبه‌های نماز جمعه این شهر طی سخنانی به فلسفه تشریع روزه در کلام امام سجاد(ع) پرداخت و گفت: فلسفه و حکمت تشریع روزه مطابق بیان نورانی امام سجاد(ع) به­ جهت تربیت نفس و برقراری ارتباط صحیح انسان با خودش است و اینکه میان ظرفیت­‌های درونی انسان رابطه واقعی برقرار شود؛ به­ همین جهت نه فقط برای مسلمانان بلکه برای ادیان گذشته نیز حکم روزه وجود داشته است؛ چنان که خدای متعال در قرآن کریم صراحتا به این مطلب اشاره فرموده است.

وی افزود: در آیه 183 سوره مبارکه بقره می‌خوانیم «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ؛ اى کسانى که ایمان آورده‏‌اید روزه بر شما مقرر شده است همان‌گونه که بر کسانى که پیش از شما بودند مقرر شده بود باشد که پرهیزگارى کنید»، و لذا هم در تورات و هم در انجیل به مسئله روزه اشاره شده؛ هرچند ممکن است در کیفیت روزه تفاوت­‌هایی میان ادیان وجود داشته باشد. بنابراین، اگر حق روزه به درستی شناخته و ادا شود، آثار فراوانی در جسم و روح انسان پدید می­‌آورد.

مدیر مرکز اسلامی هامبورگ با اشاره آثار فردی و اجتماعی روزه، بیان کرد: امام صادق(ع) در بیانات خود درباره اثر اجتماعی روزه در جامعه می‌فرمایند «إِنَّمَا فَرَضَ‏ اللَّهُ‏ عَزَّ وَ جَلَّ الصِّیَامَ لِیَسْتَوِیَ بِهِ الْغَنِیُّ وَ الْفَقِیرُ وَ ذَلِکَ أَنَّ الْغَنِیَّ لَمْ یَکُنْ لِیَجِدَ مَسَّ الْجُوعِ فَیَرْحَمَ الْفَقِیرَ لِأَنَّ الْغَنِیَّ کُلَّمَا أَرَادَ شَیْئاً قَدَرَ عَلَیْهِ فَأَرَادَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَنْ یُسَوِّیَ بَیْنَ خَلْقِهِ وَ أَنْ یُذِیقَ الْغَنِیَّ مَسَّ الْجُوعِ وَ الْأَلَمِ لِیَرِقَّ عَلَى الضَّعِیفِ فَیَرْحَمَ الْجَائِعَ؛ همانا که خداى عزوجل روزه را از آن‌رو واجب کرد که غنى و فقیر به‌­وسیله آن در یک سطح قرار گیرند، و این به آن سبب است که غنى چنان نبود که اثر گرسنگى را احساس کند، تا بر فقیر رحم آورد، زیرا غنى هر زمان که چیزى می‌خواست بر آن قادر بود، از این رو خداى عزوجل اراده کرد تا میان افراد خلقش تساوى برقرار کند، و رنج گرسنگى و درد را به غنى بچشاند، تا نسبت به‏ ضعیف رقّت کند و بر گرسنه رحم آورد».

آیت‌الله رمضانی گفت: روزه در تربیت خواسته‌های نفسانی آدمی، نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. البته این موضوع منحصر به روزه نیست، بلکه هر کدام از احکام الهی در تربیت جسمی، روحی و روانی انسان ایفای نقش دارند؛ البته در صورتی که به‌درستی آن حکم الهی مورد عمل واقع شود و فلسفه­ آن دانسته شود. رسول خدا(ص) در روایت می‌فرمایند «الصَّوْمُ یُمِیتُ مُرَادَ النَّفْسِ وَ شَهْوَةَ الطَّبْعِ وَ فِیهِ صَفَاءُ الْقَلْبِ وَ طَهَارَةُ الْجَوَارِحِ وَ عِمَارَةُ الظَّاهِرِ وَ الْبَاطِنِ وَ الشُّکْرُ عَلَى النِّعَمِ وَ الْإِحْسَانُ إِلَى الْفُقَرَاءِ وَ زِیَادَةُ التَّضَرُّعِ وَ الْخُشُوعِ وَ الْبُکَاءِ وَ حَبْلُ الِالْتِجَاءِ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى وَ سَبَبُ انْکِسَارِ الْهِمَّةِ وَ تَخْفِیفِ السَّیِّئَاتِ وَ تَضْعِیفِ الْحَسَنَاتِ ... ؛ روزه خواسته‌های نفسانی و طبیعت شهوانی را تضعیف می‌کند و موجب پاکی اعضای بدن و آبادانی ظاهر و باطن انسان می‌شود و نیز مایه شکران نعمت و احسان به فقرا و علل کثرت تضرع و خشوع و ناله گریه به درگاه پروردگار است و همچنین سبب تمسک و روی آوردن به ریسمان محکم الهی و فروکش کردن شهوات و تخفیف در حساب و مضاعف شدن حسنات است».

وی عنوان کرد: آنچه اسلام در حوزه تربیت به آن اهمیت می‌دهد این است که انسان تلاش کند همه­ امور زندگی خود را برای خدا انجام دهد و کارها و افعالش رنگ و بوی الهی داشته باشد؛ چراکه همین موضوع باعث ماندگاری آن عمل خواهد شد.

مدیر مرکز اسلامی هامبورگ گفت: برای اینکه انسان بتواند به صفت اخلاص که یکی از صفات والای انسانی است، دست پیدا کند، روزه نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند چنان که حضرت فاطمه زهرا(س) در این باره فرموده­‌اند «...فَفَرض الله الصِّیَامَ تَبْیِیناً لِلْإِخْلَاصِ...؛ خداوند روزه را واجب گردانید تا اخلاص را در زندگی انسان­‌ها تثبیت کند».

رمضانی اظهار کرد: چه زیباست که انسان با این عمل اخلاص‌آور(روزه) راه­‌های حکمت و یقین را بر خود هموار ‌کند. در بیان امام سجاد(ع) در حق روزه به این مهم اشاره شده است که روزه پوشش و پرده­‌ای برای بسیاری از اعضای انسان است برای اینکه او را از آتش جهنم حفظ کند. در فرمایش حضرت امیرالمؤمنین(ع) نیز آمده است «صَوْمُ‏ شَهْرِ رَمَضَانَ‏ جُنَّةٌ مِنَ العِقَابِ‏؛ روزه در ماه مبارک رمضان سپر نجات از عذاب الهی است».

وی با بیان اینکه روزه، انسان را به آرامش می‌رساند و فرد را از اضطراب و دلهره نجات می‌دهد، یادآور شد: روزه از هر جهت حافظ و نگهدار آدمی است و این عمل انسان را از تهدیدها و خطرات محفوظ نگه خواهد داشت. انسان به لحاظ قرب و نزدیکی خود در اثر روزه به جایی می‌رسد که دعایش مستجاب می‌شود.