سید مجتبی حسینی، مدرس دانشگاه در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: هر آیه قرآن که در باب مسائل اجتماعی دین بحث کرده، به دلالت التزامی عقل حکم میکند که اگر قرار باشد این احکام قرآنی انجام شود نیازمند حاکمیت است.
وی افزود: به عنوان مثال در آیه شریفهای که به امر به معروف و نهی از منکر امر شده مطرّح نموده که باید امر به معروف و نهی از منکر داشته باشید که این فقط برای امور فردی نیست و برای امور اجتماعی است، بزرگترین معروف این است که اسلام اجرا شود که این امر نیازمند وجود حاکمیت است.
حسینی عنوان کرد: امروزه دو نوع تلقی از اسلام وجود دارد، برخی گمان میکنند اسلام، تنها به امور فردی میپردازد به این افراد اصطلاحاً "سکولار" گفته میشود یعنی افرادی که دین را از زندگی اجتماعی جدا میدانند، اگر کسی بر این عقیده باشد نیازی به تشکیل حکومت نمیبیند چرا که حکومت در چارچوب زندگی اجتماعی افراد جای میگیرد.
این مدرس دانشگاه ادامه داد: دیدگاه دوم طبق قرآن و تعابیر اسلامی به ما میگوید که اسلام دین حداکثری است که هم به امور فردی میپردازد و هم امور اجتماعی که بر این اساس طبق قاعده برای اجرای امور اجتماعی اسلام حتماً نیاز به حکومت و حاکمیت اسلامی هست، در بررسی آیات قرآن میبینیم که بیشترین میزان احکام فردی در قرآن 500 آیه است که به آیات الاحکام معروف است، احکام فردی مثل وضو، غسل و... در این زمرهاند، اما اکثر آیات قرآن کریم در باب مسائل اجتماعی است مثل جهاد، دفاع، امر به معروف و نهی از منکر است و سعی دارد با مبنای این تفکر، یک نظام اقتصادی مطلوبی را در جامعه ایجاد کند که تجمع ثروت در یک نقطه نباشد و یا مثلا حدود، دیات، قصاص یا بسیاری احکام دیگر که در قرآن در باب مسائل اجتماعی به آن پرداخته شده است.
خداوند اصل نیاز به حکومت را اصلی بدیهی برشمرده استوی بیان کرد: بنابراین لزوم تشکیل حکومت اسلامی از دیدگاه قرآن را میتوان از دو جهت مورد بررسی قرار داد، نخست اینکه دین حداکثری است و بر امور اجتماعی نیز تأکید دارد و برای اجرای امور اجتماعی دین، به حاکمیت نیازمند هستیم و دیگر آیاتی که به صراحت به این موضوع پرداختهاند.
وی اذعان کرد: خداوند میفرماید: « ا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ؛ ى كسانى كه ايمان آوردهايد خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و اولياى امر خود را [نيز] اطاعت كنيد»،اما در اینجا این پرسش به ذهن میرسد که آیا خداوند میتواند حاکمین خود را تفویض نماید؟ پاسخ مثبت است، در همین آیه شریفه پس از اطاعت از خدا اطاعت از رسول او امر شده است.
حسینی خاطرنشان کرد: مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر این آیه میفرمایند علت تکرار «اطیعوا» این است که اولین «اطیعوا» با دومی متفاوت است به این معنا که اطاعت از رسول با اطاعت از خدا متفاوت است، در جایی که رسول وحی را بیان میکند اطاعت از رسول نیست اطاعت از خداست اما اگر رسول گرامی در مسائل اجتماعی حکمی از خود صادر کند مثل حکم جنگ یا صلح، یا حکم انتصاب یک فرد در موقعیتی مشخص و یا حکم حکمیت یک فرد در اختلاف بین دو نفر این احکام مثل حکم اطاعت از خدا واجب است.
این استاد دانشگاه افزود: و در ادامه آیه «اولی الامر» را هم عطف به رسول میکند یعنی اگر رسول در بین ما نباشد چه کنیم؟ میفرماید از حکومت و حاکمیت پیروی نمایید یعنی حاکمیت از آن خدا و رسول و اولی الامر است و بهنظر میرسد کلیات حکومت اسلامی در قرآن کریم همین است.
حسینی ابراز کرد: اگر تعبیر ما از دستاوردها و اهداف این باشد که چه میزان مردم به رفاه اجتماعی نزدیک شدهاند؛ یا چه میزان افراد رشد اجتماعی و سیاسی و اقتصادی داشتهاند نیازمند آمار هستیم که بنده این آمار را ندارم اما باید آمار پیش از انقلاب و بعد از انقلاب در این خصوص مقایسه شود تا محرز گردد چه میزان رشد و توسعه در این موضوع محقق شده است که آمارها در این زمینه گویاست.
وی افزود: اما در موضع دیگری که بحث معنویات است اگر ورود کنیم میبینیم که اصل قضیه چیز دیگری است همانطور که امام خمینی(ره) میفرمودند: این انقلاب زمینهساز انقلاب حضرت ولی عصر (عج) است؛ و در قانون اساسی کشور هم آمده که نظام ما مقدمه تشکیل نظام جهانی اسلام است و باید ببینیم در این مقدمه سازی چقدر موفق بودهایم که به زعم من در این زمینه موفقیت کامل بهدست آوردهایم یعنی جمهوری اسلامی تشکیل شده که سخن امام زمان(عج) را بهعنوان گفتمان قاطع مطرح نموده است.
بیداری اسلامی ناشی از انقلاب اسلامی استوی ادامه داد: بهنظر میرسد این بیداری اسلامی که امروز اتفاق افتاده هم ناشی از همین امر است که جمهوری اسلامی حرف پیامبر اکرم (ص) را که حرف همه 124 هزار پیامبر است بهعنوان گفتمان قالب مطرح نماید و مردم انتظار داشته باشند که در این راستاهم حرکت کنیم که البته این راهی طولانی است و رهبر معظم انقلاب هم در سخنرانی خود در شهر کرمانشاه فرمودند که ما دارای 5 مرحله هستیم؛ 1. انقلاب اسلامی 2. نظام اسلامی 3. دولت اسلامی 4. حکومت اسلامی 5. تمدن اسلامی و بهنظر میرسد که ما هنوز در همان انقلاب اسلامی هستیم یعنی باید وارد نظام و دولت اسلامی شویم و پیش رویم.
وی اضافه کرد: اما اگر کسی تصور کند که ورود به نظام و انقلاب اسلامی خیلی زود محقق میشود خیال خامی است چرا که نظام و دولت اسلامی را نمیتوان به سرعت تهیه کرد، قطعاً نظام اسلامی را خود ما باید بسازیم اگرچه حرکت نخست شکلگیری این نظام است که انجام شده یعنی قدم اول برداشته شده و بقیه باید کمک کنند تا قدوم بعدی برداشته شده و پیش رود.
وی افزود: در ایجاد گفتمان اسلامی موفقیت کامل داشتهایم، آن هم از زبان امام خمینی (ره) که در اوایل انقلاب فرمودند ما میخواهیم انقلابمان را صادر کنیم و پس از پایان جنگ 8 ساله، فرمودند ما انقلابمان را صادر کردیم و این اتفاق افتاده است، یعنی دنیای اسلام آگاه شده است و لازم است دنیای غرب هم نسبت به آن آگاهی پیدا کند.
وی ابراز کرد: دو نامهای که مقام معظم رهبری به جوانان اروپایی مرقوم فرمودند در همین راستا قرار دارد، و الان لازم است که علاوه بر بیداری اسلامی بیداری جهانی ایجاد شود و گفتمان عدالت و گفتمانی که عنوان میکند حکومت طاغوت انسانها را به بردگی پنهان گرفته است (چرا که ظلم بر دو گونه است یک ظلم آشکار و دیگری ظلم پنهان که مردم ظلم پنهان را لطف میپندارند نه ظلم) در سطح جهانی مطرح شود، مردم دنیا باید آگاه شوند که جهان بهدست چندصد نفر صهیونیست متمول اداره میشود یعنی توانستهاند احزاب و رسانه را به خدمت گیرند و کل دنیا را تحت بردگی خود درآورند تا خودشان کدخدای عالم شوند.
وی بیان کرد: بنابراین اگر کفر نسبت به این طاغوت در همه دنیا ایجاد شود زمینه بیداری جهانی ایجاد شده است چرا که ما درگام نخست نیازمند تکفیر این افراد و این طرز تفکر هستیم، پیامبر اکرم(ص) هم در نخستین گام دعوت به اسلام فرمودند "لا اله الا الله" و این یعنی برائت جستن از غیرخدا، این مدرس دانشگاه گفت: انقلاب اسلامی ما توانسته برائت جستن به طاغوت را گفتمانسازی کند و اگر بتوانیم همین را بهخوبی جا بیندازیم و افراد بدانند که طاغوت آنها را به بردگی گرفته است و نسبت به طاغوتیان کافر شوند، ایمان به خدا و ورود به دین خدا سهل خواهد شد پس زمینه پیوستن فوج فوج مردم به دین خدا کافر شدن به طاغوت و برائت جستن از آن است کاری که انقلاب اسلامی با شعار مرگ بر آمریکا توانست آن را محقق کند.
وی ادامه داد: امروز میبینیم که در خود امریکا و اروپا "مرگ بر امریکا" به شعاری جهانی تبدیل شده و هرچه بتوانیم این امر را با گفتمانسازی پیش ببریم و جا بیندازیم به هدف اولیه انقلا اسلامی که زمینهسازی ظهور امام زمان(عج) رسیدهایم اما مابقی مسائل اعم از مسائل مادی در هر حاکمیتی کم و بیش اتفاق میافتد و اگر اخلال و مشکلی در این موضوعات وجود دارد از طرف خود افراد است، یعنی مردم با هر رأی که به نماینده مجلس یا اعضای شورا یا ریاست جمهوری میدهند در این اتفاقات سهیم هستند و عملکرد این افراد بهعنوان مسئول دولتی ربطی به جمهوری اسلامی بهعنوان یک گفتمان ندارد.
وی بیان کرد: حدود 900 آیه قرآن کریم درباره حضرت موسی (ع) است و خداوند متعال در قرآن کریم خطاب درباره حضرت موسی (ع) میفرمایند " ما موسی را به همراه معجزاتمان فرستادیم" و در تفسیر ادامه آیه میبینیم که دو کار از حضرت موسی خواسته شده نخست اینکه افراد قومش را از ظلمت به سوی نور ببرد «که این موضوع در آیه الکرسی هم مورد تأکید قرار گرفته» و دومین کار خواسته شده این است که امر شده حضرت موسی مردم را نسبت به ایام ا... تذکر دهد یعنی این مسئله بهقدری مهم است که در کنار تعبیر اول که خروج از ظلمت به سمت روشنایی بود به آن امر شده است.
وی افزود: اما ایام ا... چه روزی است؟ ایامی که بهدلیل خصوصیت آن روز ما یاد خداو آیات و نصرت الهی میافیتم، لذا خداوند میفرمایند دائماً ایام ا... را به مردم متذکر شو؛ بهنظر میرسد روز بیست و دوم بهمن ماه هم از ایام ا... است همانطور که امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری فرمودند مردم توانستند در این روز طاغوت را کنار بزنند و این کار کمی نیست که خداوند متعال اراده نموده که طاغوت 2500 ساله را به دست ما کنار بگذارد بنابراین خداوند به تذکر دائمی این روزها سفارش نموده است.
حسینی اظهار کرد: اما شیوه این تذکر چگونه باید باشد نظر بنده این است که برپایی این مراسمها و جشنها بیش از اینکه دولتی باشد باید مردمی باشد که شاید امروز دولت سهم بیشتری در این موضوع برعهده گرفته در صورتی که اوایل انقلاب این اتفاق نمیافتاد و مردم با هزینه و محوریت اقدامات خودجوششان در آذین بندی و جشن و سرور این روزها مشارکت داشتند و مثل جشنهای میلاد ائمه بهصورت مردمی برگزار شود؛ بهنظر میرسد باید هیئتهای مذهبی و مساجد باید در این موضوع پیشگام شوند و ادارات و نهادها و شهرداریها کمتر به این موضوع ورود کنند تا جشن این روزها بیشتر رنگ و بوی مردمی بهخود گیرد.
وی در پایان گفت: آیاتی در قرآن داریم که در ثمرات این یادبودها و تذکرات آمده و گفته افراد تذکر به ایام ا... و مداومت بر یادبود آنها داشته باشند که باعث صبر آنها میشود یعنی میفهمند برای چه انقلاب شکل گرفت و برای چه به جلو پیش می رویم، چرا که در راه رسیدن به هدف، عجله آفت رسیدن به هدف است، شکرگذاری دیگر ثمره این یادبودها و تذکرات است که خداوند متعال میفرمایند یکی از ثمرات این یابودها و تذکرات، افزایش وجه شکرگذاری افراد است که افراد در مییابند که خداوند متعال چگونه نصرت داد به مردم زمانه که انقلاب کنند و انشا ا... دور نیست زمانی که انقلاب اسلامی ما زمینهساز انقلاب حضرت مهدی (عج) شود.
خبرنگار مریم بیگدلو