«اعتماد» میراث نباتی است

پس از آغاز این برنامه، دو ملاقات ساده دانشجویی اجرا کردیم که آن دو عزیز هم به نوبه خودشان، استقبال گرمی از ما کردند. ایده این انتخاب در زمانه‌ای که در جاهای دیگر همه دنبال افراد مشهور و با نام و نشان علمی و یا دینی بودند از این جا بر می‌خاست که بسیاری از افرادی که «در عمل» زحمت خلق جامعه و ارزش‌های انسانی مانند درستی و اعتماد را می‌کشند، معمولا مغفول واقع می‌گردند.

اگرچه مرحوم نباتی در زمان حیات‌شان، بارها مورد قدرشناسی مردم اردبیل قرار گرفتند، اما یقیناً ایشان چنان زحماتی را می‌کشیدند، که علاوه بر انجام کار خیر توسط خودشان، این رفتار را به دیگران هم انتقال دادند. ایشان از آغاز سرودهای انقلابی، انقلابی بودند و نه فقط شعار که بلکه در عمل هم از اندیشه اصیل انقلاب، یعنی آرمان های دینی شان برای خلق سرمایه‌های اجتماعی اقدام کردند. آری ایشان به اتفاق بسیاری از علاقمندان اقتصاد اسلامی، روی به افتتاح قرض‌الحسنه‌های متعددی آوردند که در نوع خودش بی‌نظیر است. این مراکز اگرچه نتوانستند بعدها با بانک‌ها رقابت کرده و گسترش یابند، اما یقیناً خدمات ارزشمندی برای مردم اردبیل به یادگار گذاشته‌اند.

ایشان هم در روزهای سلامتی و هم در روزهایی که هر فردی شاید بنشیند و در خانه استراحت کند، هم کار کردند و هم میان مردم به کار خیر پرداختند. اما گذشته از حمایت‌های اقتصادی ایشان، باید به نقش ارزشمندشان در ایجاد اعتماد میان مردم نیز اشاره کنم. این که کسی چنان صادقانه و شفاف باشد که مردم پول خود را برای کار خیر به او امانت دهند، به ساخته شدن یک اسطوره ی مفهومی به نام «اعتماد» می‌انجامد آن هم در این زمانه که باید درستکاری را با چراغ روشن در روز جست. آری اگر در جامعه انسان‌هایی هستند که باعث بی‌اعتمادی مردم به هم تا حد هل ندادن ماشین همدیگر می‌شوند، در این شهر کسی بود که ستاره و الگوی «اعتماد» میان مردم است.

ما در این سال‌ها اسم‌های بسیاری برای خیابان‌ها و مدرسه‌ها ساخته‌ایم که یقیناً یاد آدم‌های ارزنده‌ای را به ذهنمان می‌آورد. اما زندگی مرحوم نباتی، ترجمان واژه «اعتماد» بود، واژه‌ای که در این سال‌ها دیدیم چقدر کم یاب و شکننده است. هر یک از ما در حال ساختن واژه‌های متنوعی هستیم که بعد از ما به یادگار می‌مانند، اما روح مرحوم نباتی، نه روزهای پنج‌شنبه که با درخشش واژه اعتماد و قرض دادن‌های مردم و فعالیت پیروانش در این زمینه، همواره جاودان خواهد ماند.

می‌خواستم پیشنهاد دهم مثل همه بزرگان و شاعران این شهر، شهرداری اردبیل مجسمه‌ای به یادبود این انسان وارسته سفارش دهد. اما دوست دارم پیشنهاد کنم مردم شهر بعد از این تندیس «اعتماد» را درست کرده و به ناب‌ترن صداقت‌هایی که در شهر پایدار می‌مانند، عطا کنند.

نویسنده: محمد زینالی اناری