شاه میوه تشریح کرد:
تبیین راهکارهای ترویج تلاوتهای معنامحور/ لزوم ورود گرایشهای معنامحور به مسابقات قرآن
گروه فعالیتهای قرآنی: قاری بینالمللی و استاد علم قرائت قرآن در تبیین راهکارهای ترویج تلاوتهای معنامحور در میان قاریان نسل جوان، توجه قاریان به مفاهیم، استفاده از نمونههای عملی و الگوهای صوتی قرای بزرگ را از جمله این راهکارها برشمرد.
غلامرضا شاه میوه، قاری بینالمللی و از اساتید علم قرائت قرآن کریم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، در تبیین راهکارهای لازم جهت ترویج تلاوتهای معنامحور در میان قاریان جوان عنوان کرد: وقتی صحبت از تلاوتهای معنامحور میشود اولین فاکتوری که لازم است که این مهم تحقق یابد، تلاوت قاریان است که باید ابتدا ارتباط خوبی با مفاهیم قرآن داشته باشند یعنی متوجه چیزی که تلاوت میکنند، باشند.
نخستین گام در بحث تلاوتهای معنامحور، توجه خود قاریان به مفاهیم است
وی افزود: زمانی که از یک قاری انتظار داریم تا معنامحور بخواند، باید نخست آن قاری بفهمد که چه میخواند و زمانی که درک خوبی نسبت به مفهوم پیدا کرد، قطعاً این درک به او کمک میکند که با حس بیشتری قرآن بخواند و به قول مقام معظم رهبری که فرمودند اگر قاری به معنا توجه داشته باشد مفاهیم ولو به اجمال به شنونده هم منتقل خواهد شد.
شاه میوه خاطرنشان کرد: با اینکه مردم ما غالباً زبان عربی را بلد نیستند و مفاهیم قرآن را نمیفهمند اما اگر قاری خودش به این مفاهیم توجه داشته باشد، به نوعی ارتباط میان او و مخاطب ارتباط برقرار میشود.
لزوم رعایت فراز و فرودها در تلاوت قرآن
این قاری بینالمللی کشورمان با اشاره به دومین گام تلاوتهای معنامحور گفت: با فرض اینکه مخاطب مفاهیم را متوجه میشود، استفاده از بعضی از مهارتها و فنون است که به قاری کمک میکند تا معنا را بهتر القا کند؛ همانطور که وقتی که یک متن توسط یک گوینده اجرا میشود فراز و فرودهای مختلفی را در اجرای خود رعایت میکند، همین فراز و فرودها در تلاوت قرآن هم است.
وی ادامه داد: بسیاری از مفاهیم قرآن است که نیاز دارد قاری در طبقات اوج صدای خود بخواند مثلاً وقتی که یک معنایی را در ارتباط توجه انسان به معاد و قیامت و اینکه حتماً مرگ او را فراخواهد گرفت و قیامت برپا خواهد شد، وقتی این نوع مفاهیم خوانده میشود اینها معمولاً در طبقات بالای صوت تأثیر بیشتری روی شنونده میگذارد.
شاه میوه ابراز کرد: وقتی که مفاهیمی در ارتباط با قول کفار و مشرکین است که تهمتهای ناروایی به خداوند یا پیامبر(ص) و مؤمنین نسبت میدهند، برای اینها نیاز نیست که قاری با طبقات اوج بخواند زیرا خود اصل کلام در واقع کلام ناحقی است و درست نیست بنابراین در اینجا باید از طبقات پایین صدا استفاده کنیم یعنی در بوق و کرنا کردن این مفاهیم کار غلطی در تلاوت است.
معنامحوری تلاوت در حقیقت یک فرهنگ بوده است
این استاد علم قرائت قرآن کریم اظهار کرد: این مباحث معنامحوری در تلاوت در حقیقت فرهنگی بوده که از قدیم در تلاوت قرای بزرگ وجود داشته است اما به مرور این فرهنگ رنگ باخته و بیشتر توجه به سمت مقامات، الحان و نغمات و استفاده از زیورهای لحنی رفته است.
وی گفت: وقتی که یک مفهومی را میخوانیم و به دلیل اعاده نفس، قاری مجبور است که در وسط کلام جایی که هنوز مطلب ناتمام است اما قاری مجبور است به خاطر اعاده نفس توقف کند، قطعاً باید نوع لحنش به گونهای باشد که شنونده را در انتظار شنیدن مابقی کلام بگذارد مثلاً در جایی شرط و جواب شرط خوانده میشود و قاری تا زمانی که به جواب شرط نرسیده است، باید لحن خود را در زمان توقف لحن انتظاری قرار دهد.
رونمایی از کتاب «مهارتهای تنغیمی و القای معانی» بهزودی توسط شورای عالی قرآن
شاه میوه خاطرنشان کرد: اینها یکسری مسائل فنی است که شاید در حوصله مصاحبه نباشد اما به برخی از این مسائل در کتاب معماری تلاوت خود اشاره کردهام و همچنین در اثر تألیفی جدید ما به نام «مهارتهای تنغیمی و القای معانی» که احتمالاً قریب 7 روز د یگر توسط شورای عالی قرآن در تهران رونمایی خواهد شد، به این مسائل اشاره کردهام حتی مثالهای صوتی هم همراه سی دی این کتاب وجود دارد.
قاریان میتوانند از مثالهای عملی و نمونههای صوتی قرای بزرگ استفاده کنند
این قاری بینالمللی کشورمان، راهکار دیگری را که به قاریان ما در درک بهتر این موضوع و مهارتها کمک میکند را استفاده از مثالهای عملی و نمونههای صوتی از قرای بزرگی که در این زمینه تبحر داشتهاند نظیر مصطفی اسماعیل، عبدالفتاح شعاعی و یغره دانست تا قاریان بتوانند با استفاده از این الگوها و نمونههای صوتی عملکرد بهتری داشته باشند.
ورود گرایش تلاوتهای معنامحور به مسابقات میتوان به این فرهنگ کمک کند
وی در پایان در پاسخ به اینکه آیا میتوان توجه به تلاوتهای معنامحور را در مسابقات قرآن گنجاند؟ گفت:طبیعی است که یکی از راهکارهایی که میتواند به این فرهنگ کمک کند، ورود یک همچنین گرایشی در مسابقات است یعنی اگر بتوانیم در مسابقات خود بر روی مسئله معنامحوری توجه بیشتری داشته باشیم و آییننامههای مخصوص آن را تدوین کنیم قطعاً بعد از چند سال کم کم این معنامحوری جای خود را در بین قرای ما باز خواهد کرد.
نخستین گام در بحث تلاوتهای معنامحور، توجه خود قاریان به مفاهیم است
وی افزود: زمانی که از یک قاری انتظار داریم تا معنامحور بخواند، باید نخست آن قاری بفهمد که چه میخواند و زمانی که درک خوبی نسبت به مفهوم پیدا کرد، قطعاً این درک به او کمک میکند که با حس بیشتری قرآن بخواند و به قول مقام معظم رهبری که فرمودند اگر قاری به معنا توجه داشته باشد مفاهیم ولو به اجمال به شنونده هم منتقل خواهد شد.
شاه میوه خاطرنشان کرد: با اینکه مردم ما غالباً زبان عربی را بلد نیستند و مفاهیم قرآن را نمیفهمند اما اگر قاری خودش به این مفاهیم توجه داشته باشد، به نوعی ارتباط میان او و مخاطب ارتباط برقرار میشود.
لزوم رعایت فراز و فرودها در تلاوت قرآن
این قاری بینالمللی کشورمان با اشاره به دومین گام تلاوتهای معنامحور گفت: با فرض اینکه مخاطب مفاهیم را متوجه میشود، استفاده از بعضی از مهارتها و فنون است که به قاری کمک میکند تا معنا را بهتر القا کند؛ همانطور که وقتی که یک متن توسط یک گوینده اجرا میشود فراز و فرودهای مختلفی را در اجرای خود رعایت میکند، همین فراز و فرودها در تلاوت قرآن هم است.
وی ادامه داد: بسیاری از مفاهیم قرآن است که نیاز دارد قاری در طبقات اوج صدای خود بخواند مثلاً وقتی که یک معنایی را در ارتباط توجه انسان به معاد و قیامت و اینکه حتماً مرگ او را فراخواهد گرفت و قیامت برپا خواهد شد، وقتی این نوع مفاهیم خوانده میشود اینها معمولاً در طبقات بالای صوت تأثیر بیشتری روی شنونده میگذارد.
شاه میوه ابراز کرد: وقتی که مفاهیمی در ارتباط با قول کفار و مشرکین است که تهمتهای ناروایی به خداوند یا پیامبر(ص) و مؤمنین نسبت میدهند، برای اینها نیاز نیست که قاری با طبقات اوج بخواند زیرا خود اصل کلام در واقع کلام ناحقی است و درست نیست بنابراین در اینجا باید از طبقات پایین صدا استفاده کنیم یعنی در بوق و کرنا کردن این مفاهیم کار غلطی در تلاوت است.
معنامحوری تلاوت در حقیقت یک فرهنگ بوده است
این استاد علم قرائت قرآن کریم اظهار کرد: این مباحث معنامحوری در تلاوت در حقیقت فرهنگی بوده که از قدیم در تلاوت قرای بزرگ وجود داشته است اما به مرور این فرهنگ رنگ باخته و بیشتر توجه به سمت مقامات، الحان و نغمات و استفاده از زیورهای لحنی رفته است.
وی گفت: وقتی که یک مفهومی را میخوانیم و به دلیل اعاده نفس، قاری مجبور است که در وسط کلام جایی که هنوز مطلب ناتمام است اما قاری مجبور است به خاطر اعاده نفس توقف کند، قطعاً باید نوع لحنش به گونهای باشد که شنونده را در انتظار شنیدن مابقی کلام بگذارد مثلاً در جایی شرط و جواب شرط خوانده میشود و قاری تا زمانی که به جواب شرط نرسیده است، باید لحن خود را در زمان توقف لحن انتظاری قرار دهد.
رونمایی از کتاب «مهارتهای تنغیمی و القای معانی» بهزودی توسط شورای عالی قرآن
شاه میوه خاطرنشان کرد: اینها یکسری مسائل فنی است که شاید در حوصله مصاحبه نباشد اما به برخی از این مسائل در کتاب معماری تلاوت خود اشاره کردهام و همچنین در اثر تألیفی جدید ما به نام «مهارتهای تنغیمی و القای معانی» که احتمالاً قریب 7 روز د یگر توسط شورای عالی قرآن در تهران رونمایی خواهد شد، به این مسائل اشاره کردهام حتی مثالهای صوتی هم همراه سی دی این کتاب وجود دارد.
قاریان میتوانند از مثالهای عملی و نمونههای صوتی قرای بزرگ استفاده کنند
این قاری بینالمللی کشورمان، راهکار دیگری را که به قاریان ما در درک بهتر این موضوع و مهارتها کمک میکند را استفاده از مثالهای عملی و نمونههای صوتی از قرای بزرگی که در این زمینه تبحر داشتهاند نظیر مصطفی اسماعیل، عبدالفتاح شعاعی و یغره دانست تا قاریان بتوانند با استفاده از این الگوها و نمونههای صوتی عملکرد بهتری داشته باشند.
ورود گرایش تلاوتهای معنامحور به مسابقات میتوان به این فرهنگ کمک کند
وی در پایان در پاسخ به اینکه آیا میتوان توجه به تلاوتهای معنامحور را در مسابقات قرآن گنجاند؟ گفت:طبیعی است که یکی از راهکارهایی که میتواند به این فرهنگ کمک کند، ورود یک همچنین گرایشی در مسابقات است یعنی اگر بتوانیم در مسابقات خود بر روی مسئله معنامحوری توجه بیشتری داشته باشیم و آییننامههای مخصوص آن را تدوین کنیم قطعاً بعد از چند سال کم کم این معنامحوری جای خود را در بین قرای ما باز خواهد کرد.
