استاد دانشگاه آزاد همدان:
تبیین قرآن یعنی بیان روشن مطالب/ بسیاری از علوم قرآنی طولانی کردن غیرضروری مباحث است
گروه فعالیتهای قرآنی: تقسیر نیز نوعی طولانی کردن مطالب است، در حالیکه نه در قرآن و نه در روایات حرفی از «تفسیر» نشده است و همه اسناد «تبیین» قرآن را معرفی میکنند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، سیدحمید حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی همدان شنبه، 15 اسفندماه در کارگاه «آشنایی با تفسیر موضوعی» قرآن کریم عنوان کرد: طولانی کردن مباحث در هر زمینهای باعث استقبال کم از موضوع میشود، این موضوع در علوم قرآنی مشهودتر است.
وی افزود: تقسیر نیز نوعی طولانی کردن مطالب است، در حالیکه نه در قرآن و نه در روایات حرفی از «تفسیر» نشده است و همه اسناد «تبیین» قرآن را معرفی میکنند، تفسیر یعنی اینکه قرآن دارای ابهام است و تبیین یعنی جداسازی و بیان روشن مطالب که خاص پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) است و هیچ شریکی در این مورد وجود ندارد.
بسیاری از علوم قرآنی طولانی کردن غیرضروری مباحث است
حسینی بیان کرد: بسیاری از علوم قرآنی طولانی کردن غیر ضروری مباحث است، حضرت علی(ع) میفرمایند: «وقتی پاسخها زیاد باشد حقیقت مخفی میماند»، گاهی آنقدر یک موضوع را شاخ و برگ میدهیم و احتمالات و فرضیات را از خودمان و حجم موضوع را آنقدر افزایش میدهیم که کسی که میخواهد تحقیق کند، سردرگم میشود، زیرا آنقدر پاسخها زیاد است که منجر به دلزدگی میشود.
این استاد دانشگاه بیان کرد: وقتی که پاسخها و یافتهها زیاد باشد، حق مخفی میشود و برای مثال برای مثال در مورد وحی و جمعآوری وحی و قرائت و .... حجم هزار صفحهای کتاب نوشته میشود که فقط آرا و نظریات متعدد درباره آن موضوع است، و در پایان نویسنده بدون جمعبندی، مقایسه، تحلیل و نتیجهگیری از آن موضوع خارج میشود.
وی تأکید کرد: در اینگونه کتابها خیلی از موضوعات برای خود نویسنده هم مشخص نمیشوند، زیرا خیلی از مطالب و تأویلات و اتلاف غیرضروری روی موضوع است، به طور مثال در مورد نزول وحی ضرورت بررسی احتمالات چیست؟ وقتی به موضوعی علم داریم اینکه سراغ احتمالات برویم کاری غیرعقلایی است.
وی ادامه داد: پیامبر(ص) به حضرت علی(ع) فرمود: «یا علی(ع) من مبارزهام، سختیها و مشکلاتم برای تنزیل قرآن بود، ولی مبارزه تو بر روی تأویل قرآن است»، این مسئله مهم است که در علوم قرآنی توجه کمتری به آن شده است؛ حضرت علی(ع) با کفار رودر رو نبود؛ مشکل ایشان در تمام دوران خلافتش مسلمان و قرآنخوانهایی بودند که قرآندان نبودند؛ به طوریکه حضرت علی(ع) می فرمایند: «در شب جنگ صفین، وقتی از کنار چادرهایشان رد میشدی،اینان مثل وز وز زنبور عسل در حال خواندن قرآن بودند».
مشکل جامعه زمان حضرت علی(ع) قرآنخوانی و نادانی آنان بود
حسینی اضافه کرد: مشکل اول برای پیامبر(ص) بود، کار پیامبر(ص) این بود که از بت و چوب و ... به نور و وحدانیت و عقلانیت و دیانت و ... هدایت میکرد، ولی مشکل جامعه زمان حضرت علی(ع) قرآنخوانی و نادانی آنان بود و با همین قرآن جنایتها می کردند.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی همدان بیان کرد: انواع کتاب در مورد تفسر وجود دارد، در حالی که چیزی به اسم «تفسیر» در قرآن نداریم؛ یعنی در قرآن کریم آیهای مبنی بر تقسیر قرآن وجود ندارد که عنوان شده باشد، ای پیامبر(ص) تو باید قرآن را تفسیر کنی، با اینکه چنین آیهای نداریم، در حالیکه «تبیین» اصل بوده و فراموش شده است.
وی افزود: خدای متعال در قرآن کریم به پیامبر حکم میکند:« بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ؛ از آنها كه آگاهند) از دلائل روشن و كتب (پيامبران پيشين) و ما اين ذكر (قرآن) را بر تو نازل كرديم تا آنچه به سوي مردم نازل شده است برای آنها تبيين كنی، شايد انديشه كنند»( آیه 44/ النحل)، با وجود این آیه چرا نباید پیامبر(ص) را به عنوان متبین قرآن در کتب ذکر کنیم.
پیامبر(ص) نه مفسر قرآن بلکه متبین قرآن است
حسینی اظهار کرد: واژه مفسر لقب بسیاری از افراد شده است، وقتی گفتیم پیامبر(ص) مفسر است و نه متبین در واقع انحصارشکنی شخصیت پیامبر(ص) را باعث شدهایم، یعنی مقام تبیینی پیامبر(ص) به مقام اشتراکی تفسیری تبدیل شد، بنابراین باید بگوییم پیامبر(ص) متبین قرآن است یعنی غیر پیامبر(ص) کسی نمیتواند متبین قرآن باشد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: عصمت نیز مانند تبیین شراکت ندارد، خیلی از آدمها خوب و پاک هستند که شاید برخی کوچکترین گناهی نکردهاند، مانند سلمان فارسی و حتی دنبالهرو عصمت هستند ولی مقام عصمت فقط مخصوص ائمه اطهار(ع) است و شراکت ندارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی همدان اذعان کرد: قرآن تفسیربردار نیست زیرا تفسیر یعنی یک چیزی ابهام دارد و غیر روشن است و یک نفر که مفسر نام دارد این ابهامات را برطرف میکند؛ حضرت علی(ع) در هیچ روایتی حرفی از تفسیر قرآن نمی زند ایشان و بقیه ائمه(ع) متبینان قرآن هستند.
بعضی آیات قرآن تصدیق کننده بعضی از آیات دیگر هستند
وی گفت: در قرآن کریم بعضی آیات تصدیق کننده بعضی از آیات دیگر هستند، ولی آیهای در قرآن آیه دیگر را نفی نمیکند، مگر اینکه از نوع تشریع باشد مثلا تغییر قبله از نوع تشریع است، حضرت علی(ع) می فرمایند: «بعضی آیات قران سخنگوی بعضی دیگر است و بعضی گواه بعضی دیگر است».
وی افزود: «بین» از مصدر بان به معنی جدا شدن است بنابراین تبیین یعنی جداسازی ولی تفسیر یعنی رفع ابهام نمودن است، نتیجه آن که تبیین با تفسیر تفاوتهای فراوانی دارد، همین کلمات چند حرفی، مقام ذاتی و اختصاصی پیامبر(ص) را به مقام اشتراکی تبدیل میکند و باعث سواستفاده و ضرر دیدن مردم عادی در دنیا وآخرت میشود.
یادآور میشود، کارگاه «آشنایی با تفسیر موضوعی» قرآن کریم به همت کانون قرآن جهاد دانشگاهی استان همدان و ویژه علاقمندان و دانشجویان دانشگاههای همدان هر هفته برگزار میشود.
وی افزود: تقسیر نیز نوعی طولانی کردن مطالب است، در حالیکه نه در قرآن و نه در روایات حرفی از «تفسیر» نشده است و همه اسناد «تبیین» قرآن را معرفی میکنند، تفسیر یعنی اینکه قرآن دارای ابهام است و تبیین یعنی جداسازی و بیان روشن مطالب که خاص پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) است و هیچ شریکی در این مورد وجود ندارد.
بسیاری از علوم قرآنی طولانی کردن غیرضروری مباحث است
حسینی بیان کرد: بسیاری از علوم قرآنی طولانی کردن غیر ضروری مباحث است، حضرت علی(ع) میفرمایند: «وقتی پاسخها زیاد باشد حقیقت مخفی میماند»، گاهی آنقدر یک موضوع را شاخ و برگ میدهیم و احتمالات و فرضیات را از خودمان و حجم موضوع را آنقدر افزایش میدهیم که کسی که میخواهد تحقیق کند، سردرگم میشود، زیرا آنقدر پاسخها زیاد است که منجر به دلزدگی میشود.
این استاد دانشگاه بیان کرد: وقتی که پاسخها و یافتهها زیاد باشد، حق مخفی میشود و برای مثال برای مثال در مورد وحی و جمعآوری وحی و قرائت و .... حجم هزار صفحهای کتاب نوشته میشود که فقط آرا و نظریات متعدد درباره آن موضوع است، و در پایان نویسنده بدون جمعبندی، مقایسه، تحلیل و نتیجهگیری از آن موضوع خارج میشود.
وی تأکید کرد: در اینگونه کتابها خیلی از موضوعات برای خود نویسنده هم مشخص نمیشوند، زیرا خیلی از مطالب و تأویلات و اتلاف غیرضروری روی موضوع است، به طور مثال در مورد نزول وحی ضرورت بررسی احتمالات چیست؟ وقتی به موضوعی علم داریم اینکه سراغ احتمالات برویم کاری غیرعقلایی است.
وی ادامه داد: پیامبر(ص) به حضرت علی(ع) فرمود: «یا علی(ع) من مبارزهام، سختیها و مشکلاتم برای تنزیل قرآن بود، ولی مبارزه تو بر روی تأویل قرآن است»، این مسئله مهم است که در علوم قرآنی توجه کمتری به آن شده است؛ حضرت علی(ع) با کفار رودر رو نبود؛ مشکل ایشان در تمام دوران خلافتش مسلمان و قرآنخوانهایی بودند که قرآندان نبودند؛ به طوریکه حضرت علی(ع) می فرمایند: «در شب جنگ صفین، وقتی از کنار چادرهایشان رد میشدی،اینان مثل وز وز زنبور عسل در حال خواندن قرآن بودند».
مشکل جامعه زمان حضرت علی(ع) قرآنخوانی و نادانی آنان بود
حسینی اضافه کرد: مشکل اول برای پیامبر(ص) بود، کار پیامبر(ص) این بود که از بت و چوب و ... به نور و وحدانیت و عقلانیت و دیانت و ... هدایت میکرد، ولی مشکل جامعه زمان حضرت علی(ع) قرآنخوانی و نادانی آنان بود و با همین قرآن جنایتها می کردند.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی همدان بیان کرد: انواع کتاب در مورد تفسر وجود دارد، در حالی که چیزی به اسم «تفسیر» در قرآن نداریم؛ یعنی در قرآن کریم آیهای مبنی بر تقسیر قرآن وجود ندارد که عنوان شده باشد، ای پیامبر(ص) تو باید قرآن را تفسیر کنی، با اینکه چنین آیهای نداریم، در حالیکه «تبیین» اصل بوده و فراموش شده است.
وی افزود: خدای متعال در قرآن کریم به پیامبر حکم میکند:« بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ؛ از آنها كه آگاهند) از دلائل روشن و كتب (پيامبران پيشين) و ما اين ذكر (قرآن) را بر تو نازل كرديم تا آنچه به سوي مردم نازل شده است برای آنها تبيين كنی، شايد انديشه كنند»( آیه 44/ النحل)، با وجود این آیه چرا نباید پیامبر(ص) را به عنوان متبین قرآن در کتب ذکر کنیم.
پیامبر(ص) نه مفسر قرآن بلکه متبین قرآن است
حسینی اظهار کرد: واژه مفسر لقب بسیاری از افراد شده است، وقتی گفتیم پیامبر(ص) مفسر است و نه متبین در واقع انحصارشکنی شخصیت پیامبر(ص) را باعث شدهایم، یعنی مقام تبیینی پیامبر(ص) به مقام اشتراکی تفسیری تبدیل شد، بنابراین باید بگوییم پیامبر(ص) متبین قرآن است یعنی غیر پیامبر(ص) کسی نمیتواند متبین قرآن باشد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: عصمت نیز مانند تبیین شراکت ندارد، خیلی از آدمها خوب و پاک هستند که شاید برخی کوچکترین گناهی نکردهاند، مانند سلمان فارسی و حتی دنبالهرو عصمت هستند ولی مقام عصمت فقط مخصوص ائمه اطهار(ع) است و شراکت ندارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی همدان اذعان کرد: قرآن تفسیربردار نیست زیرا تفسیر یعنی یک چیزی ابهام دارد و غیر روشن است و یک نفر که مفسر نام دارد این ابهامات را برطرف میکند؛ حضرت علی(ع) در هیچ روایتی حرفی از تفسیر قرآن نمی زند ایشان و بقیه ائمه(ع) متبینان قرآن هستند.
بعضی آیات قرآن تصدیق کننده بعضی از آیات دیگر هستند
وی گفت: در قرآن کریم بعضی آیات تصدیق کننده بعضی از آیات دیگر هستند، ولی آیهای در قرآن آیه دیگر را نفی نمیکند، مگر اینکه از نوع تشریع باشد مثلا تغییر قبله از نوع تشریع است، حضرت علی(ع) می فرمایند: «بعضی آیات قران سخنگوی بعضی دیگر است و بعضی گواه بعضی دیگر است».
وی افزود: «بین» از مصدر بان به معنی جدا شدن است بنابراین تبیین یعنی جداسازی ولی تفسیر یعنی رفع ابهام نمودن است، نتیجه آن که تبیین با تفسیر تفاوتهای فراوانی دارد، همین کلمات چند حرفی، مقام ذاتی و اختصاصی پیامبر(ص) را به مقام اشتراکی تبدیل میکند و باعث سواستفاده و ضرر دیدن مردم عادی در دنیا وآخرت میشود.
یادآور میشود، کارگاه «آشنایی با تفسیر موضوعی» قرآن کریم به همت کانون قرآن جهاد دانشگاهی استان همدان و ویژه علاقمندان و دانشجویان دانشگاههای همدان هر هفته برگزار میشود.
