حجتالاسلام والمسلمین حسنرضا رضایی، مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در گفتوگو با خبرگزاري بينالمللي قرآن(ايكنا) از خوزستان، با بيان اينكه قرآن مقدس برای زمان و تاریخ خاصی نیامده است؛ بلکه برای تا ابد برای فکر و مدیریت بشر برنامه دارد، گفت: قرآن مانند خورشید است؛ از معصوم(ع) نقل شده است: «القرآن یجری کما تجری کالشمس و القمر؛ قرآن مانند آفتاب و ماه، همواره در جریان است». یعنی اینکه قرآن در هر لحظه بر اساس نیاز مخاطب خود نور میبخشد و انسان باید از این نور برای پویایی خود استفاده کند.
فرهنگ قرآن الگوی ما نشده است
وی با تصریح به اينكه علت مشکلات و گرفتاری تمام مسلمانان عمل نکردن به قرآن است، اظهار كرد: اگر مسلمانان به قرآن عمل میکردند وضعیت قرآنی ما چنین نبود. قرآن و احکام قرآن در بین مردم حکومت نکرد و اگر کرد مقطعی بود و اگر امروز بر اساس قرآن امور را اداره میکنیم در اجرا هنوز فرهنگ قرآن الگوی ما نشده است.
رضايي در ادامه به بيان آموزههايي از قرآن كريم به عنوان الگوهایي براي زندگي در سال جديد پرداخت و گفت: یکی از این الگوها حرکت به سوی قلههای علم(اقتصاد، فرهنگ و ...) است. قرآن كريم ميفرمايد: «وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّكُمْ؛ و هر چه در توان داريد از نيرو و اسبهاى آماده بسيج كنيد تا با اين [تداركات] دشمن خدا و دشمن خودتان بترسانيد(انفال، 75). کلمه «قوه» در این آیه به صورت نکره آمده است؛ یعنی در تمام موارد قدرت خود را افزایش دهید.
رشد در تمام زمينههاي علمي، دستور قرآن است
اين مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: هر چند شأن نزول این آیه موارد نظامی است اما میتواند در ابعاد اقتصادی، علمی، فرهنگی و .. عموميت داشته باشد. به اين معنا كه بايد در تمامي زمينهها خود را رشد دهیم. این آیه هم به دولتمردان اشاره دارد که زمینه افزایش قدرت علمي، اقتصادی، کشاورزی و ... را فراهم کنند و هم مردم باید تمام همّ و غم خود را برای رسیدن به این علوم به کار بگیرند. لذا آیه میفرماید حرکت باید به سمت قلههای اقتصادی و علمی باشد و رشد خود را در اين زمينه دوچندان کنیم.
مدیرگروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم گفت: نکته دیگري كه بايد مورد توجه ما قرار بگيرد پژوهش و تحقیقمحوری است که باید موردنظر دانشگاهها و حوزههای علمیه باشد. در حال حاضر دانشگاه و حوزه ما آموزش محور هستند. عبارات مکرری همچون «یتفکرون»، «تعقلون»، «تنظرون» در قرآن بر اساس نگاه تحقیقی به دست میآید.
ضعف ما مسلمانها عدم تحقیق و پژوهش است
رضايي تصريح كرد: ضعف ما مسلمانها عدم تحقیق و پژوهش است؛ یعنی نتوانستهایم در زمينههاي لازم پژوهشمحور باشیم. در حالیکه بیش از 750 آیه در قرآن كريم در زمینه تعقل و تفکر است.
وي افزود: نکته دیگری که از قرآن كريم استفاده میشود ریشهکن کردن بیسوادی است؛ سواد تنها در حد خواندن و نوشتن نیست؛ بلکه باید علم خود را رشد دهیم. اولین کلمهای که بر پیامبر(ص) نازل شد: «اقرأ» بود. اين موضوع نشان میدهد نه تنها باید سواد خود را افزایش دهیم بلکه علم و آگاهی خود را نیز ارتقا ببخشیم.
فرهنگ ازدواج را احيا كنيم
اين محقق فرهنگ احیای ازدواج را از ديگر آموزههاي قرآن كريم دانست و گفت: قرآن تأکید فراوانی بر این موضوع دارد و ميفرمايد موجب ايجاد محبت و مهرباني بین زن و مرد میشود. این فرهنگ قرآن است لذا باید آن را احیا کنیم. امروز 13 میلیون مجرد در کشورمان داریم. گناه این افراد به کسانی برمیگردد که میتوانستند زمینه ازدواج آنها را فراهم کنند و نکردند (از پدر مادر تا مسئولان). لذا باید این فرهنگ را احیا کنیم.
مدیرگروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم ادامه داد: نکته دیگري که در بعد جهانی باید رعایت شود، عدم تسلط بیگانگان در تمام زمینهها بر کشور است؛ قرآن كريم ميفرمايد: «وَلَن تَرْضَى عَنكَ الْيَهُودُ وَلاَ النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ؛ و هرگز يهوديان و ترسايان از تو راضى نمىشوند مگر آنكه از كيش آنان پيروى كنى»(بقره، 120). انقلاب اسلامی بر اساس استقلال و آزادی شكل گرفت؛ لذا باید در تمام ابعاد از جمله بعد اقتصادي و کشاورزی نیز این استقلال را حفظ کنیم.
رضايي در پايان خاطرنشان كرد: بنابر آنچه گفته شد حرکت به سوی قلههای علمی، پژوهشمحوری در دانشگاه و حوزه، ریشهکنی بیسوادی و افزایش آگاهی و احیای فرهنگ ازدواج از الگوهای قرآنی هستند که میتوان برای سال جدید آنها را مورد توجه قرار داد.