دوری از معنویت دلیل بسیاری از بیماریهای روحی/ تغذیه و سلامت روح
کانون خبرنگاران نبأ: مدرنیته شدن زندگی و دوری از معنویت باعث از بین رفتن سلامت جسم و روح شده است؛ با کمی توجه و تأمل در سبک زندگی و تغییر برخی از عادت درست میتوان بر بسیاری از بیماریها چیره شد و در پی آن به راه درمان سلامت روح رسید.
به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، سلامت موضوعیست که هر چند به آن توجه میشود اما با توجه به مدرن شدن و تغییر سبک زندگی به طور کامل به آن دست نیافتهایم؛ تکرر احادیث در این بحث و همچنین روز سلامت باعث شد تا نگاهی به راهکارهای سلامتی بیندازیم.
سلامتی دو بخش جسمی و روحی دارد و برای سلامت هر یک راهکارهای متفاوتی وجود دارد، در ابتدا به سلامت جسم میپردازیم: در آیات قرآن و همچنین احادیث معتبر بسیاری در ارتباط با تغذیه و فواید آن صحبت شده است که در زیر برخی از آنها را بررسی میکنیم:
امام علی(ع) در سفارشى به فرزند خود اماممجتبىی(ع) فرمودند: فرزندم! آيا چهار نكته به تو نياموزم كه با رعايت آنها از طبيب بىنياز شوى؟ عرض كرد: چرا، اى اميرالمؤمنان. حضرت فرمودند: تا گرسنه نشده اى غذا نخور و تا اشتها دارى از غذا دست بكش و غذا را خوب بجو و قبل از خوابيدن قضاى حاجت كن. اگر اين نكات را رعايت كنى، از مراجعه به طبيب بىنياز مىشوى.
خصال ص 229
سلامت جسم
در خصوص سلامت جسم کانون خبرنگاران نبأ گفتوگویی با مجید غیور، متخصص تغذیه داشته است؛ وی در ارتباط با اینکه سلامت جسمانی شامل چه معیارهای ساختاری، فردی و اجتماعی میشود، این طور بیان کرد: معیارهایی که ما برای سالم بودن یک فرد میگذاریم تنها شامل نداشتن بیماری نیست، همانطور که بر سر در سازمان ملل نوشته است «سلامتی تاجیست بر سر افراد سالم که فقط افراد بیمار آن را میبینند» فردی که سالم است نه تنها از نظر جسمی بلکه از نظر رفتارهای اجتماعی نیز سالم است و اینها بر یکدیگر تأثیر گذارند؛ برای مثال فردی که از نظر جسمی سالم است در درس و تصمیمگیریهایش هم مؤفقتر است افراد سالم از نظر اجتماعی قرب و منزلت بالاتری خواهند داشت.
غیور در پاسخ به این سؤال که باتوجه به مدرنیته شدن و تغییر سبک زندگی چه مشکلاتی برای سلامت افراد پیش آمده است، پاسخ داد: متأسفانه با ظهور پیشرفتهای جدید انسان بسیاری از چیزها را از دست میدهد همانطور که پیشرفت تکنولوژی آسایش را برای ما به ارمغان آورده است اما آرامش را از ما گرفته است و بخش زیادی از روابط و فرهنگ و نیازهای عاطفی ما را مورد تأثیر خود قرار داده است، همچنین از نظر تغذیه ما در کشور خودمان غذاهای سنتی بسیار مفیدی داشتیم اما غذاهایی که الآن میخوریم و آبمیوههای صنعتی و حتی میوهها دستکاری ژنتیکی شدهاند و ارگانیک نیستند به همین خاطر با افزایش بیماریهای قلب و عروق و سرطانها و همچنین کمبود شدید ویتامینها علیالخصوص ویتامین دی مواجه شدهایم.
این متخصص تغذیه در ارتباط با این که آیا راه حلی برای عدم روی آوردن به عادتهای بد تغذیهای وجود دارد یا نه گفت: در ابتدا باید توجه کنید که ما معتقدیم مواد خوراکی باید طوری باشد که همه بتوانند مصرف کنند مثلا یک آدم دیابتی بتواند از کیکی مخصوص استفاده کند و یا همانطور که در کشورهای مدرن دنیا از پفک سالم استفاده میشود ما هم استفاده کنیم اما همه اینها مستلزم تغییر نگاه دولت مردان و جامعه بر بحث تغذیه و سلامت مردم است به طور مثال در کشوری اداره بیمه علیه کارخانه مواد غذایی که باعث به خطر انداختن سلامت جامعه شده بود شکایت کرد که این کارخانه در سال باعث خسارت چندین میلیاردی به اداره بیمه شده است دولت هم کارخانه مذکور را تغییر کاربری داده است.
غیور در ارتباط با رابطه ورزش و تغذیه بیان کرد: تغذیه و ورزش دو بال مکمل یکدیگرند و هر کدام به جای خود لازم و منفک نشدنیاند در اصول تغذیه سالم ورزش کردن آمده است و اجتنابناپذیر است، البته تصور غلط افراد دارای اضافه وزن به این صورت است که با ورزش کردن میتوانند وزن خود را به سرعت کم کنند، کاهش وزن به وسیله ورزش امکانپذیر است اما نه با سرعت تصور آنها.
وی در ادامه برای حداقل میزان ورزش لازم گفت: حدود 20 تا 40 دقیقه ورزش آرام و متوسط مانند پیادهروی ملایم که در 4 تا 5 روز هفته تکرار شود و از وعده غذایی حدود یک ساعت فاصله داشته باشد، حداقل میزان ورزش است.
خوردن میوه و سبزیجات به دلیل داشتن فیبر بالا همیشه مورد تأکید متخصصان تغذیه بوده است، همچنین چندین قرن پیش امام صادق(ع) میفرمایند: ريحان، سبزى انبياست و در آن هشت خاصيت است: هضمكننده است، رگها و مجارى را باز مىكند، بازدم را خوشبو مىسازد، بدن را بوى خوش مىبخشد، اشتهاآور است، درد را از بدن بيرون مىبرد، از جذام در امان مىدارد و چون وارد معده شود درد را به كلّى از بين مىبرد.
كافى(ط-الاسلامیه) ج 6، ص 364، ح 4
تغذیه و سلامت روح
جالب است بدانید اهمیت تغذیه تا جاییست که بر سلامت روح نیز تأثیرگذار است به طوری که امام صادق(ع) میفرمایند: پيامبرى از پيامبران به درگاه خداوند عزوجل از غم و اندوه شكايت نمود خداوند عزوجل او را به خوردن انگور، امر فرمود. كافى(ط-الاسلامیه) ج 6، ص 351، ح 4
همچنین در ارتباط با ورزش پیامبر(ص) میفرمایند:شخص با ایمان قوی و نیرومند از شخص با ایمان ضعیف بهتر و دوستداشتنیتر است. الاسلام والطب: ص 263
سلامت روح
در رابطه با سلامت روح نیز کانون خبرنگاران نبأ گفتوگویی با فاطمهالسادات نجمالهدی، دکترای فلسفه علوم تربیت داشته است؛ وی در پاسخ به این سؤال که در علم روانشناسی چه کسی دارای سلامت کامل روح است پاسخ داد: فرد سالم راحت حرف خود را میزند، حرف و انتقاد دیگران را درک میکند، استرس بیش از حد نرمال ندارد، زود عصبانی نمیشود، در مقابل مشکلات زندگی حالت اضطرار به او دست نمیدهد(همیشه میگوید یا راهی مییابم یا راهی میسازم).
نجمالهدی در ارتباط با رابطه سلامت روح و جسم اینگونه بیان میکند: سلامت روح و جسم بر یکدیگر تأثیر گذارند، بیماریهای جسمی روح را آزرده میکنند و همچنین بالعکس؛ وقتی شخصی به بیماری فکر میکند، به آن بیماری مبتلا میشود، طبق تحقیقات بر روی افرادی که به بیماری سرطان مبتلا شده بودند این افراد به این بیماری فکر میکردهاند و از آن بیم داشتهاند.
مشاور مرکز شمیم در ارتباط با این که کدام یک از این دو بر یکدیگر مؤثرترند گفت: تأثیر برابر دارند چرا که وقتی فردی مبتلا به سردرد است روحش هم آزرده میشود و توان شاد بودن ندارد، هم چنین اگر کسی آزردگی روحی داشته باشد به سرعت بیمار میشود و با مشکلات متعددی مواجه میشود.
نجمالهدی در پاسخ به این سؤال که با توجه به پیشرفت تکنولوژی و افزایش رفاه اجتماعی افراد باید با روح و فکر آزاد و سالمتری زندگی کنند، چرا بیماریهای روحی در حال افزایش است، توضیح داد: کمبود معنویت و دور شدن جامعه از معنویت باعث بیماریهای روحیروانی شده است، هر چه جامعه بیشتر از معنویت فاصله بگیرد، میزان آسیب به روح افراد نیز بیشتر میشود، این بحث تنها شامل دین اسلام نیست و دانشمندان علم روانشناسی معتقدند که معنوی بودن افراد با هر مذهبی سبب کمتر شدن بیماری های روحی میشود.
دکترای فلسفه تعلیم و تربیت در ارتباط با این سؤال که چرا از معنویت دور شدیم گفت: پاسخ به این سؤال شامل دو بخش است، بخشی که مربوط به ایران است و بخش جهانی آن؛ در ارتباط با دوری از معنویت در جهان این چنین میتوان بیان کرد: ورود تکنولوژی و پیشرفت آن در دنیا که پس از سختگیریها و نفوذ کلیساها اتفاق افتاد باعث شد نوعی دینگریزی در جوامع غربی بهوجود آید که مذهب پروتستان(اعتراض) بر همین اساس به وجود آمد و پس از آن با حضور اگزیستانیالیستها این تفکر به اوج خود رسید و بیخدایی و دوری از مذهب بیشتر جوامع را فرا گرفت؛ همچنین در ارتباط با ایران توضیح داد که مشکلاتی وجود داشت و عدهای با سوءاستفاده این مشکلات را ناشی از دینداری مردم میدانستند و این مطلب باعث فرار قشر جوان و نوجوان ایرانی از دین شد، چرا که فکر میکردند تمدن در پناه دینگریزی شکل میگیرد، برای مثال نوجوانی که میخواهد تا دیر وقت بیرون از خانه باشد اما والدین او اجازه نمیدهند و یا دختری که بر اساس ذاتش زیبایی و خودآرایی را دوست دارد اما والدین با او مخالفت میکنند و بیشتر سختگیریهای والدین نه تنها به خاطر مذهبی بودن آنها نیست بلکه ریشه در سنتهای ما دارد اما به دلیل دینگریزی و تغییر نوع نگاه افراد به دین تمام این سختگیریهارا به واسطه پایبند بودن به دین میدانستند.
وی در پاسخ به این سؤال که چه کنیم تا نگاه افراد نسبت به دین تغییر کند گفت: باید نشستها و برنامهریزیهایی توسط عقلا و بزرگان دینی صورت گیرد که الآن هم برخی از آنها در حال اجراست اما فعالیت ضد مذهب بیشتر از مذهبیون است، افراد مذهبی باید بیشتر با اعمال درست و اخلاق اسلامی وارد صحنه شوند و کم کم آنها را به دین علاقهمند کنند.
نجمالهدی در پاسخ به این که آیا دین اسلام به سلامت انسانها توجه کرده است یا نه، گفت: دین اسلام به طور مساوی هم به سلامت جسم و هم به سلامت روح توجه دارد چرا که سلامت این دو باعث تکامل و پیشرفت انسان میشود؛ امام علی(ع) نیز در ارتباط با این موضوع اینگونه بیان میکند: همه شادیها در سایه امنیت و سلامت روانی معنا پیدا میکند.
تغذیه و ورزش دو شاخصه بسیار مهم در سلامت جسم است اما علاوه بر این موارد قرآن خواب را نیز مایه آرامش و سلامت بیان میکند: (به خاطر بياوريد) هنگامی را كه خواب سبكی كه مايه آرامش از ناحيه خدا بود شما را فرو گرفت و آبي از آسمان برای شما فرو فرستاد تا با آن شما را پاك و پليدي شيطان را از شما دور سازد و دلهاي شما را محكم و گامها را با آن ثابت دارد.(انفال/ 11)
مهمترین عامل عدم سلامت در چندین سال اخیر تغییر سبک زندگی و روی آوردن به فستفودها و عادات بد غذایی و همچنین نداشتن تحرک به دلیل آپارتمان نشینی و پشت میزنشینی کارمندان است؛ دستیابی به سلامت کامل روح و جسم حاصل نمیشود مگر با استفاده دوباره از غذاهای سنتی ایرانی و انجام حداقل ورزش مورد نیاز، هم چنین ارتباط بیشتر با خدا و روی آوردن به قرآن و عدم تعلق خاطر و فکر نکردن به مادیات باعث سلامت روح میشود همانطور که در قرآن ذکر شده: الا بذکر الله تطمین القلوب(رعد/28)
معصومه رستمی
سلامتی دو بخش جسمی و روحی دارد و برای سلامت هر یک راهکارهای متفاوتی وجود دارد، در ابتدا به سلامت جسم میپردازیم: در آیات قرآن و همچنین احادیث معتبر بسیاری در ارتباط با تغذیه و فواید آن صحبت شده است که در زیر برخی از آنها را بررسی میکنیم:
امام علی(ع) در سفارشى به فرزند خود اماممجتبىی(ع) فرمودند: فرزندم! آيا چهار نكته به تو نياموزم كه با رعايت آنها از طبيب بىنياز شوى؟ عرض كرد: چرا، اى اميرالمؤمنان. حضرت فرمودند: تا گرسنه نشده اى غذا نخور و تا اشتها دارى از غذا دست بكش و غذا را خوب بجو و قبل از خوابيدن قضاى حاجت كن. اگر اين نكات را رعايت كنى، از مراجعه به طبيب بىنياز مىشوى.
خصال ص 229
سلامت جسم
در خصوص سلامت جسم کانون خبرنگاران نبأ گفتوگویی با مجید غیور، متخصص تغذیه داشته است؛ وی در ارتباط با اینکه سلامت جسمانی شامل چه معیارهای ساختاری، فردی و اجتماعی میشود، این طور بیان کرد: معیارهایی که ما برای سالم بودن یک فرد میگذاریم تنها شامل نداشتن بیماری نیست، همانطور که بر سر در سازمان ملل نوشته است «سلامتی تاجیست بر سر افراد سالم که فقط افراد بیمار آن را میبینند» فردی که سالم است نه تنها از نظر جسمی بلکه از نظر رفتارهای اجتماعی نیز سالم است و اینها بر یکدیگر تأثیر گذارند؛ برای مثال فردی که از نظر جسمی سالم است در درس و تصمیمگیریهایش هم مؤفقتر است افراد سالم از نظر اجتماعی قرب و منزلت بالاتری خواهند داشت.
غیور در پاسخ به این سؤال که باتوجه به مدرنیته شدن و تغییر سبک زندگی چه مشکلاتی برای سلامت افراد پیش آمده است، پاسخ داد: متأسفانه با ظهور پیشرفتهای جدید انسان بسیاری از چیزها را از دست میدهد همانطور که پیشرفت تکنولوژی آسایش را برای ما به ارمغان آورده است اما آرامش را از ما گرفته است و بخش زیادی از روابط و فرهنگ و نیازهای عاطفی ما را مورد تأثیر خود قرار داده است، همچنین از نظر تغذیه ما در کشور خودمان غذاهای سنتی بسیار مفیدی داشتیم اما غذاهایی که الآن میخوریم و آبمیوههای صنعتی و حتی میوهها دستکاری ژنتیکی شدهاند و ارگانیک نیستند به همین خاطر با افزایش بیماریهای قلب و عروق و سرطانها و همچنین کمبود شدید ویتامینها علیالخصوص ویتامین دی مواجه شدهایم.
این متخصص تغذیه در ارتباط با این که آیا راه حلی برای عدم روی آوردن به عادتهای بد تغذیهای وجود دارد یا نه گفت: در ابتدا باید توجه کنید که ما معتقدیم مواد خوراکی باید طوری باشد که همه بتوانند مصرف کنند مثلا یک آدم دیابتی بتواند از کیکی مخصوص استفاده کند و یا همانطور که در کشورهای مدرن دنیا از پفک سالم استفاده میشود ما هم استفاده کنیم اما همه اینها مستلزم تغییر نگاه دولت مردان و جامعه بر بحث تغذیه و سلامت مردم است به طور مثال در کشوری اداره بیمه علیه کارخانه مواد غذایی که باعث به خطر انداختن سلامت جامعه شده بود شکایت کرد که این کارخانه در سال باعث خسارت چندین میلیاردی به اداره بیمه شده است دولت هم کارخانه مذکور را تغییر کاربری داده است.
غیور در ارتباط با رابطه ورزش و تغذیه بیان کرد: تغذیه و ورزش دو بال مکمل یکدیگرند و هر کدام به جای خود لازم و منفک نشدنیاند در اصول تغذیه سالم ورزش کردن آمده است و اجتنابناپذیر است، البته تصور غلط افراد دارای اضافه وزن به این صورت است که با ورزش کردن میتوانند وزن خود را به سرعت کم کنند، کاهش وزن به وسیله ورزش امکانپذیر است اما نه با سرعت تصور آنها.
وی در ادامه برای حداقل میزان ورزش لازم گفت: حدود 20 تا 40 دقیقه ورزش آرام و متوسط مانند پیادهروی ملایم که در 4 تا 5 روز هفته تکرار شود و از وعده غذایی حدود یک ساعت فاصله داشته باشد، حداقل میزان ورزش است.
خوردن میوه و سبزیجات به دلیل داشتن فیبر بالا همیشه مورد تأکید متخصصان تغذیه بوده است، همچنین چندین قرن پیش امام صادق(ع) میفرمایند: ريحان، سبزى انبياست و در آن هشت خاصيت است: هضمكننده است، رگها و مجارى را باز مىكند، بازدم را خوشبو مىسازد، بدن را بوى خوش مىبخشد، اشتهاآور است، درد را از بدن بيرون مىبرد، از جذام در امان مىدارد و چون وارد معده شود درد را به كلّى از بين مىبرد.
كافى(ط-الاسلامیه) ج 6، ص 364، ح 4
تغذیه و سلامت روح
جالب است بدانید اهمیت تغذیه تا جاییست که بر سلامت روح نیز تأثیرگذار است به طوری که امام صادق(ع) میفرمایند: پيامبرى از پيامبران به درگاه خداوند عزوجل از غم و اندوه شكايت نمود خداوند عزوجل او را به خوردن انگور، امر فرمود. كافى(ط-الاسلامیه) ج 6، ص 351، ح 4
همچنین در ارتباط با ورزش پیامبر(ص) میفرمایند:شخص با ایمان قوی و نیرومند از شخص با ایمان ضعیف بهتر و دوستداشتنیتر است. الاسلام والطب: ص 263
سلامت روح
در رابطه با سلامت روح نیز کانون خبرنگاران نبأ گفتوگویی با فاطمهالسادات نجمالهدی، دکترای فلسفه علوم تربیت داشته است؛ وی در پاسخ به این سؤال که در علم روانشناسی چه کسی دارای سلامت کامل روح است پاسخ داد: فرد سالم راحت حرف خود را میزند، حرف و انتقاد دیگران را درک میکند، استرس بیش از حد نرمال ندارد، زود عصبانی نمیشود، در مقابل مشکلات زندگی حالت اضطرار به او دست نمیدهد(همیشه میگوید یا راهی مییابم یا راهی میسازم).
نجمالهدی در ارتباط با رابطه سلامت روح و جسم اینگونه بیان میکند: سلامت روح و جسم بر یکدیگر تأثیر گذارند، بیماریهای جسمی روح را آزرده میکنند و همچنین بالعکس؛ وقتی شخصی به بیماری فکر میکند، به آن بیماری مبتلا میشود، طبق تحقیقات بر روی افرادی که به بیماری سرطان مبتلا شده بودند این افراد به این بیماری فکر میکردهاند و از آن بیم داشتهاند.
مشاور مرکز شمیم در ارتباط با این که کدام یک از این دو بر یکدیگر مؤثرترند گفت: تأثیر برابر دارند چرا که وقتی فردی مبتلا به سردرد است روحش هم آزرده میشود و توان شاد بودن ندارد، هم چنین اگر کسی آزردگی روحی داشته باشد به سرعت بیمار میشود و با مشکلات متعددی مواجه میشود.
نجمالهدی در پاسخ به این سؤال که با توجه به پیشرفت تکنولوژی و افزایش رفاه اجتماعی افراد باید با روح و فکر آزاد و سالمتری زندگی کنند، چرا بیماریهای روحی در حال افزایش است، توضیح داد: کمبود معنویت و دور شدن جامعه از معنویت باعث بیماریهای روحیروانی شده است، هر چه جامعه بیشتر از معنویت فاصله بگیرد، میزان آسیب به روح افراد نیز بیشتر میشود، این بحث تنها شامل دین اسلام نیست و دانشمندان علم روانشناسی معتقدند که معنوی بودن افراد با هر مذهبی سبب کمتر شدن بیماری های روحی میشود.
دکترای فلسفه تعلیم و تربیت در ارتباط با این سؤال که چرا از معنویت دور شدیم گفت: پاسخ به این سؤال شامل دو بخش است، بخشی که مربوط به ایران است و بخش جهانی آن؛ در ارتباط با دوری از معنویت در جهان این چنین میتوان بیان کرد: ورود تکنولوژی و پیشرفت آن در دنیا که پس از سختگیریها و نفوذ کلیساها اتفاق افتاد باعث شد نوعی دینگریزی در جوامع غربی بهوجود آید که مذهب پروتستان(اعتراض) بر همین اساس به وجود آمد و پس از آن با حضور اگزیستانیالیستها این تفکر به اوج خود رسید و بیخدایی و دوری از مذهب بیشتر جوامع را فرا گرفت؛ همچنین در ارتباط با ایران توضیح داد که مشکلاتی وجود داشت و عدهای با سوءاستفاده این مشکلات را ناشی از دینداری مردم میدانستند و این مطلب باعث فرار قشر جوان و نوجوان ایرانی از دین شد، چرا که فکر میکردند تمدن در پناه دینگریزی شکل میگیرد، برای مثال نوجوانی که میخواهد تا دیر وقت بیرون از خانه باشد اما والدین او اجازه نمیدهند و یا دختری که بر اساس ذاتش زیبایی و خودآرایی را دوست دارد اما والدین با او مخالفت میکنند و بیشتر سختگیریهای والدین نه تنها به خاطر مذهبی بودن آنها نیست بلکه ریشه در سنتهای ما دارد اما به دلیل دینگریزی و تغییر نوع نگاه افراد به دین تمام این سختگیریهارا به واسطه پایبند بودن به دین میدانستند.
وی در پاسخ به این سؤال که چه کنیم تا نگاه افراد نسبت به دین تغییر کند گفت: باید نشستها و برنامهریزیهایی توسط عقلا و بزرگان دینی صورت گیرد که الآن هم برخی از آنها در حال اجراست اما فعالیت ضد مذهب بیشتر از مذهبیون است، افراد مذهبی باید بیشتر با اعمال درست و اخلاق اسلامی وارد صحنه شوند و کم کم آنها را به دین علاقهمند کنند.
نجمالهدی در پاسخ به این که آیا دین اسلام به سلامت انسانها توجه کرده است یا نه، گفت: دین اسلام به طور مساوی هم به سلامت جسم و هم به سلامت روح توجه دارد چرا که سلامت این دو باعث تکامل و پیشرفت انسان میشود؛ امام علی(ع) نیز در ارتباط با این موضوع اینگونه بیان میکند: همه شادیها در سایه امنیت و سلامت روانی معنا پیدا میکند.
تغذیه و ورزش دو شاخصه بسیار مهم در سلامت جسم است اما علاوه بر این موارد قرآن خواب را نیز مایه آرامش و سلامت بیان میکند: (به خاطر بياوريد) هنگامی را كه خواب سبكی كه مايه آرامش از ناحيه خدا بود شما را فرو گرفت و آبي از آسمان برای شما فرو فرستاد تا با آن شما را پاك و پليدي شيطان را از شما دور سازد و دلهاي شما را محكم و گامها را با آن ثابت دارد.(انفال/ 11)
مهمترین عامل عدم سلامت در چندین سال اخیر تغییر سبک زندگی و روی آوردن به فستفودها و عادات بد غذایی و همچنین نداشتن تحرک به دلیل آپارتمان نشینی و پشت میزنشینی کارمندان است؛ دستیابی به سلامت کامل روح و جسم حاصل نمیشود مگر با استفاده دوباره از غذاهای سنتی ایرانی و انجام حداقل ورزش مورد نیاز، هم چنین ارتباط بیشتر با خدا و روی آوردن به قرآن و عدم تعلق خاطر و فکر نکردن به مادیات باعث سلامت روح میشود همانطور که در قرآن ذکر شده: الا بذکر الله تطمین القلوب(رعد/28)
معصومه رستمی
