جايگاه اقدام و عمل در قرآن كريم/ قرآن به جديت در تلاش و توليد اشاره صريح دارد

حجت‌الاسلام عبدالرضا ابوعلی، مدرس حوزه علمیه بهبهان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با اشاره به نامگذاری سال جديد به «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» گفت: موضوع امسال کار و تلاش است که مورد تأکید قرآن کریم نيز هست. قرآن کریم با توجه به اینکه همه برنامه‌های سعادت‌بخش زندگی انسان را در نظر دارد و نسبت به آنها راهنمایی می‌کند، موضوعات فردی انسان و موضوعات اجتماعی مرتبط به سعادت او را به خوبی بیان کرده است.

اقتصاد و تولید بدون كار و تلاش ميسر نمي​شود

وي خاطرنشان كرد: یکی از موضوعاتی که مسأله مهم امروز جامعه ما است و شعار امسال نيز پيرامون آن تعيين شده، بحث اقدام و عمل است. گرچه تحقق شعار امسال وظیفه‌ مسئولان است که اقتصاد مقاومتی را برنامه‌‌ریزی و عملیاتی کنند و از جامعه هم کمک بگیرند؛ اما یک بحث کلی‌تری نیز وجود دارد؛ اینکه ما هم باید کار و تلاش کنیم، در غیر این صورت اقتصاد و تولیدی نخواهیم داشت.

اصل كلي قرآن براي سعي و تلاش در دنيا

ابوعلي با بيان اينكه اقتصاد مقاومتی مبتنی بر تلاش و فعالیت و تولید است، پيرامون اهميت کار و تلاش از نظر اسلام گفت: قرآن مجید کار و تلاش را مهم می‌داند. یکی از آیاتی که می‌توان در این رابطه به آن استناد کرد، آيه «و آن لَيسَ لِلإنسانِ إلّا ما سَعَي»(نجم، 39) است که یک اصل کلی را هم درباره دنیا و هم درباره آخرت بیان می‌کند: انسان جز محصول کوشش خویش مالک چیزی نیست. یعنی انسان بر اساس کار و تلاش خود می‌تواند از زندگی بهره و منافعی برگیرد.

اين مدرس حوزه علميه با تصريح به اينكه دستاورد انسان چیزی است که برای آن تلاش کرده است و تا تلاشی نکرده باشد، دستاوردی نخواهد داشت، اين موضوع را این یک اصل کلی بسیار مهم عقلایی دانست و افزود:این آیه اموری مثل ربا (نزول خواري) را هم نفی می‌کند؛ آنجا که انسان فعالیتی نمی‌کند؛ بلکه صرفاً از پول خود بهره می‌گیرد، بهر‌ه‌ و ثمره‌اي برای انسان ندارد.

وي کار و تلاش و فعالیت را از موضوعات مورد توجه قرآن کریم دانست و افزود: آیه دیگری نيز در اين رابطه وجود دارد که درباره حضرت داوود است. خداوند فرمود: «وَ عَلَّمْناهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَکُمْ لِتُحْصِنَکُمْ مِنْ بَأْسِکُمْ فَهَلْ أَنْتُمْ شاکِرُونَ»(انبياء، 80). خداوند فرمود: به داوود فن زره‌سازی را آموختیم که به سود شما است تا شما را در جنگ‌ها از آسیب‌های سخت سلاح‌ها حفظ کند؛ آیا شما سپاسگزار نعمت‌های ما خواهید بود؟. در روایتي از امیرمؤمنان علی(ع) آمده است که خداوند به حضرت داود فرمود: از بیت‌المال ارتزاق مکن و با دستان خود کار و تلاش کن. پس از آن آهن به فرمان خدای برای داود نرم شد و او هر روز زرهی می‌ساخت و آن را می‌فروخت.

کار کردن و کارگری سیره انبیاء و ائمه(ع) است

ابوعلي خاطرنشان كرد: بنابراین کار کردن و کارگری سیره انبیاء و ائمه(ع) است. در بسیاری از روایات آمده است که کار و تلاش برای روزی حلال از عبادت نيز برتر است: «العباده سبعون جزءاً أفضلها طلب‌الحلال»؛ عبادت هفتاد جزء است، بالاترین آن جستجوی روزی حلال است. حضرت امیرمؤمنان(ع) در سخني برخاستن برای کار و تلاش و فعالیت را از سحرخیزی برای عبادت خدا کمتر ندانسته است.

کم‌همتی مانع پیشرفت انسان و جامعه است

اين مدرس حوزه علميه ادامه داد: قرآن کریم و روایات کم‌همتی را مانع پیشرفت و تنبلی و سربار دیگران بودن را مایه حقارت دانسته‌اند. از سوی دیگر اسلام از تلاش توان‌فرسا و کار مداوم شبانه‌روزی که باعث نادیده گرفتن حق اعضای بدن شود، باز می‌دارد و آن را رد می‌کند؛ یعنی کار و تلاش کنیم و در عین حال اعتدال را نيز درباره جسم خود رعایت کنیم. در روایتی از امیرمؤمنان(ع) است که فرمودند: اگر جویای رستگاری هستید، جدیت و تلاش را پیشه خود سازید. همچنين پیامبر اكرم(ص) نیز فرمودند: کسی که در اثر خستگی از کار و تلاش به خواب رود، آمرزیده شود. همچنین روایت شده است کسی که برای کسب روزی خود و خانواده‌اش مسافرت کند، روز قیامت در سایه عرش خدا است.

وي گفت: اینها دستورات قرآن و اسلام درباره کار و تلاش است و یکی از ویژگی‌های مردم ما به ویژه مردم استان خوزستان کار و تلاش است. این کار و تلاش ارزشمند است و امروز که مشکلات اقتصادی داریم باید دست به دست هم در این راه تلاش کنیم.