حجتالاسلام والمسلمین سید محمدعلی قاضی، امام جمعه دزفول، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان پيرامون حسن خلق به عنوان يكي از اصول اخلاقي قرآن كريم گفت: در قرآن کریم یکی از اخلاقیات اجتماعی که روی آن بسیار تأکید شده و در جای جای قرآن به پیامبر اکرم(ص) دستور داده شده است، اينكه با حسن خلق با مردم و مؤمنین رفتار شود.
وي با اشاره به آيه شريفه «وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ»(قلم، 4)گفت: مفسران «خلق عظیم» را به اخلاق نیکو معني کردهاند؛ لذا یکی از دستورهای قرآنی، مهرورزی و اخلاق مهربانانه با مردم است. به عبارتي یکی از تأکیداتی که در قرآن کریم برای اخلاق اجتماعی شده این است که ما با همنوع خود از خانواده و سایر افراد جامعه با خلق حَسَن برخورد کنیم و اخلاق پسندیده داشته باشیم.
اسلام با خلق نيكوي پيامبر(ص) يه ثمر نشست
قاضي ادامه داد: چنانکه
قرآن کریم در جایی خطاب به پيامبر(ص) میفرماید: «وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ» (آل عمران، 159) اگر قلب تو سختدل بودي و نسبت به مؤمنان
مهربان نبودی، هر آینه مردم از اطراف تو پراکنده میشدند. معلوم میشود یکی از
استوانههایی که مسلمانان را پیرامون پیامبر نگه داشت و به وسيله آن درخت اسلام به بار نشست و
ثمر داد، اخلاق حَسَن پیامبر(ص) است که خداوند فرموده است با مردم با خوشاخلاقی
رفتار کن.
حسن خلق در روابط اجتماعي مورد غفلت واقع ميشود
امام جمعه دزفول گفت: از اين آیه شریفه میتوانیم این نتیجه را بگیریم که اسلام به واسطه خلق حسن پیامبر(ص) پا گرفت، رشد کرد و ماندگار شد. امروز نیز در دنیا میبینیم که چقدر از اخلاقیات فاصله گرفته شده است. اگر بخواهیم دوباره به دین و اسلام ناب بازگردیم، باید دوباره به اخلاق بازگردیم؛ اخلاقی که امیرالمؤمنین(ع) پيرامون آن فرمود: پیامبر آنچنان به همسایه و اخلاق حَسَن نسبت به همسایه سفارش میکرد که ما تصور کردیم، اگر حکم شرعی و دستور اسلام نبود، همسایه از همسایه ارث میبرد. این چنین پیامبر(ص) نسبت به اخلاق حسن سفارش میکرد.
مؤمن از بداخلاقی و عبوس بودن منع شده
است
وي با بيان اينكه در دین ما مؤمن از بداخلاقی، عبوس بودن و چهره درهم کشیدن منع شده است، افزود: در منابع ديني ما از نشانههای مؤمن گشایش چهره او و حُسن خُلق است. متأسفانه در روابط اجتماعي قدری از این نکته غفلت میشود. حُسن خُلق در جامعه و در روابط اجتماعی بسیار کارآمد است؛ چنانکه این موضوع در ضربالمثلهای ما نیز خود را نشان داده است؛ «با زبان خوش میتوان مار را از سوراخ بیرون کشید» و این اثر حُسن خُلق است. از این رو ما میبینیم پیامبر(ص) وقتی مکه را فتح کرد، دستور داد کسی به اهل مکه تعرض نکند، اموالشان را غارت نکنید، درختان آنها را قطع نکند و حال آنکه مشرکین کسانی بودند که پیامبر(ص) را اذیت و آزاد کرده و به ایشان جسارت کرده بودند، پیامبر با خُلق حسنی که داشت همه آنها را بخشید و توانست با این کار خود قلبهای مشرکان را فتح کند و با اخلاق خود آنها را به اسلام دعوت کرد.
قاضي با بيان اينكه ترحم و رحمت آوردن به دیگران یکی از دستورات اسلام است، گفت: پیامبر اکرم(ص) در اين باره فرمودد: «إرحم من فیالأرض یرحمک من فیالسماء». پيامبر(ص) در اين سخن توصيه ميكنند اهل زمين را مورد رحمت و مهربانی قرار دهيم(و آن را مقيّد به ديندار يا مسلمان بودن فرد نكردهاند) تا آنکه در آسمانها است با ما به مهربانی و ملاطفت رفتار کند.
پاسخ خداوند به مهرباني انسانها با يكديگر
امام جمعه دزفول اظهار كرد: وقتی انسانی بر اساس آموزههای قرآنی و دینی با دیگران با مهربانی رفتار میکند، خداوند نیز در روز قیامت پاسخ این مهربانی و ملاطفت او نسبت به بندگانش را خواهد داد و به او ترحم خواهد کرد. خُلق حَسن داشتن کار سادهای نیست؛ انسان باید بر نفس خود مسلط باشد، بر خشم و عصبانیت خود غالب شود و سعهصدرش زیاد باشد. در روایات داریم که حزن و اندوه مؤمن در قلب او و شادی و نشاطش در چهرهاش نمايان است.
وي در پايان با بيان اينكه ایمان و باور قلبی نسبت به رحمت الهی روی رفتار انسان اثر میگذارد و انسان را نیز خداگونه میکند، گفت: انسانی که بتواند همرنگ و همخوان خدا شود، خدایی و خليفهالله میشود و کسی که جانشین خدا روی زمین باشد، يكي از نشانههاي او آن است كه آنچنان رفتار کند که خدا با بندگانش رفتار میکند.