ارتش؛ از وابستگی دوران طاغوت تا جانفشانی برای مکتب
گره سیاسی: مدیر گروه مطالعات جامع محور مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، به تشریح نگاه طاغوتی به ارتش و تفاوت دستاوردهای این نگرش با نگاه مکتبی به ارتش در عین حفظ سلسله مراتب پرداخت و ارتش امروز را نتیجه عدم وابستگی با شرق و غرب دانست.
یحیی نیازی، مدیر گروه مطالعات جامع محور مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، نامگذاری روز 29 فروردین به نام ارتش را یکی از ابتکارات حضرت امام(ره) پس از دیدار همافران نیروی هوایی در 19بهمنماه 57 و پیوستن رسمی نیروی هوایی به انقلاب دانست.
وی بابیان اینکه زیربنای روز ارتش در 59 فروردین سال 58 توسط امام راحل و پیام ایشان در این روز گذاشته شد، اظهار کرد: در بخشی از این پیام امام آمده که این روز را با نام ارتش اعلام کردند، امام به عنوان فرمانده کل قوا دستور داد در چنین روزی برادران ارتشی در مراکز استانی و شهرستانی سراسر کشور رژه برگزار کنند و با اقتدار، پشتیبانی خود را از نظام جمهوری اسلامی اعلام نمایند.
پیام امام خمینی(ره) جایگاه ارتش را تثبیت کرد
نیازی گفت: دلیل نامگذاری روز ارتش برگرفته از پیام امام راحل پس از شهادت شهید قرنی بود، با نشر این پیام ایشان باردیگر پیوند مقدس ارتش با مردم و نظام را مورد تأکید قرار داد و جایگاه ارتش را برای همیشه تثبیت کرد.
وی در ادامه به تحلیل وضعیت ارتش در زمان طاغوت و ارتش دفاع مقدس پرداخت و تصریح کرد: نقش ارتش در دوران هشت سال دفاع مقدس دارای مواضعی است که باید در جایگاه خود مورد بررسی و موشکافی قرار گیرد، چراکه این یگان نظامی در مواضع مختلف نقشهای متفاوتی را ایفا میکرد.
پیشکسوت دوران دفاع مقدس اضافه کرد: یکی از نکاتی که باید به آن توجه ویژه شود و کمتر کسی به آن اهمیت میدهد، تفاوت ماهوی بین ارتش جمهوری اسلامی و ارتش زمان طاغوت است، احیاناً اگر نقطه ضعفی در ابتدای جنگ از سوی ارتش مشاهده میشود این نقطه ضعف مربوط به ارتشیان انقلابی ما نیست بلکه به سیستم آموزشی و شکلگیری ساختاری ارتباط دارد که از غربیها و در رأس آنها از مستشاران آمریکایی در گذشته به ارتش منتقل شده بود.
تأثیر نگاه طاغوتی در عملکرد ارتش
وی خاطرنشان کرد: ارتش جمهوری اسلامی در حال حاضر ارتشی کاملاً مهیا، آماده، مکتبی و گوش به فرمان رهبری است، چنین ارتشی آماده هرگونه مأموریت و دفاع از تمامیت ارضی و آرمانهای انقلابی است و اگر در آغاز سالهای جنگ توانمندی چشمگیری از ارتش را شاهد نیستیم به سیستم دوران شاهنشاهی طاغوت بازمیگردد، ارتش پس از انقلاب خیلی زود به عنوان یک یگان انقلابی و ارزشی و آماده به خدمت در کشور مطرح شد.
نیازی با اشاره به اینکه ارتش در دوران دفاع مقدس از لحظات آغازین جنگ در میدان حضور داشت اما به دلایلی که عنوان شد آمادگی لازم برای رویارویی با دشمنی که از مدتها قبل خود را آماده جنگی تمام عیار کرده بود را نداشت، افزود: ارتش قبل از انقلاب دستخوش تحولات جدیدی در سطح مدیریت شده بود، چراکه فرماندهان عالی رتبه ارتش یا انقلاب را قبول نداشتند یا خیانتکار بودند و نمیتوانستند جایگاهی در فرماندهی جنگ داشته باشند.
وی به تشریح علت دیگری از عدم آمادگی ارتش در روزهای اول دفاع مقدس پرداخت و اظهار کرد: سازماندهی، آموزشهای قبل از انقلاب برای شرایط فعلی کشور نیاز به تجدیدنظر اساسی داشت و به همین دلیل آمادگی لازم برای رویارویی با دشمن ازسوی ارتش آنچنان که باید و شاید وجود نداشت.
نیازی در ادامه بابیان کرد: بنیصدر به عنوان فرماندهی کل قوا در ابتدای جنگ توان مدیریت ارتش را نداشت و به همین دلیل بسیاری از ارتشیان انقلابی که از سالهای قبل از پیروزی جمهوری اسلامی فعالیت انقلابی داشتند از ارتش جدا شدند و خود بنیصدر نیز با افراد ولایی مانند شهید صیادشیرازی برخورد قهریه کرد و با خلع درجه، وی را ا ارتش اخراج کرد، او با برخورد غیرمنطقی با افراد برجسته ارتشی و انقلابی اجازه نداد آنها با افکار دینی خود روشی کارآمد و انقلابی را در ارتش پیاده کنند تا بتوانند در جنگ با تمام قوا حضور داشته باشند.
قدرتنمایی نیروی دریایی در روزهای آغازین جنگ
وی مطرح کرد: البته نیروی هوایی ارتش آنچنان نبود که از توانمندی بیبهره باشد، در روزهای ابتدایی جنگ خلبانان غیور نیروی هوایی با اینکه در سیستم آموزشی طاغوت تعلیم دیده بودند به واسطه داشتن روحیه انقلابی و ولایی با 140 فروند هواپیمای جنگی در قالب عملیات کمان 99 خوش درخشیدند و همواره به عنوان یکی از عملیاتهای مهم نیروی هوایی در زمان جنگ به شمار میرود.
نیازی اضافه کرد: با عزل بنیصدر، با صدور پیامی از سوی امام راحل که فرماندهی کل قوا را نیز برعهده گرفته بودند سردار محسن رضایی به عنوان فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و شهید علی صیاد شیرازی بهعنوان فرمانده نیروی زمینی ارتش منصوب شدند، با انتصاب این دو فرمانده تنشهای قبلی که با حاکمیت بنیصدر بین ارتش و سپاه ایجاد شده بود از بین رفت و به وحدت مقدس و کارآمد تبدیل میشود.
تشکیل قرارگاه مرکزی و شکوفایی اتحاد ارتش و سپاه
مدیر گروه مطالعات جامع محور مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به تشکیل قرارگاه مرکزی کربلا تحت فرماندهی سردار رضایی و امیرشهید صیاد شیرازی نیز اشاره کرد و گفت: با تشکیل این قرارگاه و فرماندهی مشترک این دو فرمانده نیروهای خود را فراخوانده و طراحی خود برای بازپسگیری سرزمینهای اشغال شده توسط عراق را ارائه میدادند این امر باعث شده بود تا بین نیروهای سپاهی و ارتشی وحدت به وجود آید.
وی در ادامه افزود: از اینجا به بعد کارآمدی نیروهای مسلح، سپاه و ارتش و همراهی آنها با یکدیگر بسیار مشخص میشود، با این وحدت پیش آمده از نیمه دوم سال 60 تا خرداد 61 و عملیات آزادسازی خرمشهر 4عملیات بزرگ رزمی، مهم و تاریخساز با نامهای ثامنالائمه، طریقالقدس، فتحالمبین و بیتالمقدس انجام شد و نه تنها منجر به آزادسازی مناطق اشغالی ایران شد بلکه درس بزرگی به دشمن داد تا دیگر هوس تجاوز به خاک ایران را نداشته باشد.
نیازی اظهار کرد: انجام عملیاتهای ذکر شده علاوه بر آزادسازی مناطق اعتماد به نفس در نیروهای مسلح و اتکاء به توانمندیهای خودی و توجه به کارآمدی نیروی جوان را نیز در پی داشت، در اتحاد شکل گرفته بین ارتش و سپاه برادران ارتشی آنچه به صورت کلاسیک در دانشگاههای نظامی و مراکز آموزشی آموخت بودند را در اختیار نیروهای سپاهی قرار دادند و زمینهساز آکادمیک کردن نیروهای بسیج مردمی که سررشتهای از جنگ نداشتند را فراهم کردند.
وی وجود سلسله روشهای نو و ابتکاری با تلفیق جنگهای منظم و نامنظم را از جمله دستاوردهای اتحاد بین سپاه و ارتش خواند و تصریح کرد: در این دوران با وحدت نیروهای ارتشی و سپاهی اتفاقی رخداد که آموزههای کلاسیک سرجای خودش به کار گرفته شد و تحولات و شور نیروهای مردمی و جوانان در کنار آن باعث شد تا به مدت کوتاهی سرزمینهای اشغالی از دست رژیم بعث عراق رهایی یابد.
نیازی بابیان اینکه مباحث عنوان شده بیانگر نقش نیروی زمینی ارتش در دفاع مقدس است، اظهار کرد: بدون تردید از نقش دریادلان نیروی دریایی و نیروی هوایی ارتش نیز نمیتوان غافل شد، آنها هرکدام به نوبه خود نقشی بسیار کلیدی در پیروزی رزمندگان دردوران دفاع مقدس ایفا کردند و آنچه باید مورد توجه قرار گیرد اینست که نیروهای مسلح اسلامی کنار هم با حفظ برادری و وحدت کامل توانستند جنگ را اداره کنند.
ارتش طاغوت ثمره کشوری وابسته بود
وی بایادآور شدن این نکته که ما در زمان طاغوت ارتشی وابسته داشتیم کما اینکه کشور یک کشور وابسته بود و قدرت نوآوری و خلاقیت نداشتیم، اضافه کرد: ارتش طاغوت از آموزش گرفته تا تعداد و سبک جنگیدن و نوع پوشش، محصول طراحی مستشاران آمریکایی بود، ارتشیان ایران برای گذران دوره تخصصی به کشورهای غربی اعزام میشدند و علاوه بر آموزش فنون رزمی فرهنگ غرب را نیز فرا میگرفتند.
نیازی بیان کرد: ارتش انقلاب یک ارتش مستقل است، وقتی کشوری شعار نه شرقی، نه غربی را در جامعه طنین انداز میکند به دنبال آن نیروهای آن کشور نیز بر اساس عقیده و مکتب میجنگند نه سلسله مراتب سازمانی، اگرچه سلسله مراتب نیز باید رعایت شود.
این مقام مسئول در پایان گفت: اگرچه جایگاه فرماندهان مشخص است و ساختار لازم سازمانی هم وجود دارد و متکی به تجهیزات است، اما ارتش ایران اسلامی برای عقیده و مکتب میجنگد، فرمانده کل قوا یک مجتهد واجدالشرایط و ولیفقیه است، براساس دفاع از قرآن و دین شکل گرفته است در حالیکه ارتش طاغوت براساس دفاع از حاکمیت کشور شکل گرفته بود، امروز در سطح عالی فرماندهان شاهد وجود فرماندهان انقلابی و ارزشی هستیم که با خون خود از نظام و آرمانهای دینی دفاع میکنند.
وی بابیان اینکه زیربنای روز ارتش در 59 فروردین سال 58 توسط امام راحل و پیام ایشان در این روز گذاشته شد، اظهار کرد: در بخشی از این پیام امام آمده که این روز را با نام ارتش اعلام کردند، امام به عنوان فرمانده کل قوا دستور داد در چنین روزی برادران ارتشی در مراکز استانی و شهرستانی سراسر کشور رژه برگزار کنند و با اقتدار، پشتیبانی خود را از نظام جمهوری اسلامی اعلام نمایند.
پیام امام خمینی(ره) جایگاه ارتش را تثبیت کرد
نیازی گفت: دلیل نامگذاری روز ارتش برگرفته از پیام امام راحل پس از شهادت شهید قرنی بود، با نشر این پیام ایشان باردیگر پیوند مقدس ارتش با مردم و نظام را مورد تأکید قرار داد و جایگاه ارتش را برای همیشه تثبیت کرد.
وی در ادامه به تحلیل وضعیت ارتش در زمان طاغوت و ارتش دفاع مقدس پرداخت و تصریح کرد: نقش ارتش در دوران هشت سال دفاع مقدس دارای مواضعی است که باید در جایگاه خود مورد بررسی و موشکافی قرار گیرد، چراکه این یگان نظامی در مواضع مختلف نقشهای متفاوتی را ایفا میکرد.
پیشکسوت دوران دفاع مقدس اضافه کرد: یکی از نکاتی که باید به آن توجه ویژه شود و کمتر کسی به آن اهمیت میدهد، تفاوت ماهوی بین ارتش جمهوری اسلامی و ارتش زمان طاغوت است، احیاناً اگر نقطه ضعفی در ابتدای جنگ از سوی ارتش مشاهده میشود این نقطه ضعف مربوط به ارتشیان انقلابی ما نیست بلکه به سیستم آموزشی و شکلگیری ساختاری ارتباط دارد که از غربیها و در رأس آنها از مستشاران آمریکایی در گذشته به ارتش منتقل شده بود.
تأثیر نگاه طاغوتی در عملکرد ارتش
وی خاطرنشان کرد: ارتش جمهوری اسلامی در حال حاضر ارتشی کاملاً مهیا، آماده، مکتبی و گوش به فرمان رهبری است، چنین ارتشی آماده هرگونه مأموریت و دفاع از تمامیت ارضی و آرمانهای انقلابی است و اگر در آغاز سالهای جنگ توانمندی چشمگیری از ارتش را شاهد نیستیم به سیستم دوران شاهنشاهی طاغوت بازمیگردد، ارتش پس از انقلاب خیلی زود به عنوان یک یگان انقلابی و ارزشی و آماده به خدمت در کشور مطرح شد.
نیازی با اشاره به اینکه ارتش در دوران دفاع مقدس از لحظات آغازین جنگ در میدان حضور داشت اما به دلایلی که عنوان شد آمادگی لازم برای رویارویی با دشمنی که از مدتها قبل خود را آماده جنگی تمام عیار کرده بود را نداشت، افزود: ارتش قبل از انقلاب دستخوش تحولات جدیدی در سطح مدیریت شده بود، چراکه فرماندهان عالی رتبه ارتش یا انقلاب را قبول نداشتند یا خیانتکار بودند و نمیتوانستند جایگاهی در فرماندهی جنگ داشته باشند.
وی به تشریح علت دیگری از عدم آمادگی ارتش در روزهای اول دفاع مقدس پرداخت و اظهار کرد: سازماندهی، آموزشهای قبل از انقلاب برای شرایط فعلی کشور نیاز به تجدیدنظر اساسی داشت و به همین دلیل آمادگی لازم برای رویارویی با دشمن ازسوی ارتش آنچنان که باید و شاید وجود نداشت.
نیازی در ادامه بابیان کرد: بنیصدر به عنوان فرماندهی کل قوا در ابتدای جنگ توان مدیریت ارتش را نداشت و به همین دلیل بسیاری از ارتشیان انقلابی که از سالهای قبل از پیروزی جمهوری اسلامی فعالیت انقلابی داشتند از ارتش جدا شدند و خود بنیصدر نیز با افراد ولایی مانند شهید صیادشیرازی برخورد قهریه کرد و با خلع درجه، وی را ا ارتش اخراج کرد، او با برخورد غیرمنطقی با افراد برجسته ارتشی و انقلابی اجازه نداد آنها با افکار دینی خود روشی کارآمد و انقلابی را در ارتش پیاده کنند تا بتوانند در جنگ با تمام قوا حضور داشته باشند.
قدرتنمایی نیروی دریایی در روزهای آغازین جنگ
وی مطرح کرد: البته نیروی هوایی ارتش آنچنان نبود که از توانمندی بیبهره باشد، در روزهای ابتدایی جنگ خلبانان غیور نیروی هوایی با اینکه در سیستم آموزشی طاغوت تعلیم دیده بودند به واسطه داشتن روحیه انقلابی و ولایی با 140 فروند هواپیمای جنگی در قالب عملیات کمان 99 خوش درخشیدند و همواره به عنوان یکی از عملیاتهای مهم نیروی هوایی در زمان جنگ به شمار میرود.
نیازی اضافه کرد: با عزل بنیصدر، با صدور پیامی از سوی امام راحل که فرماندهی کل قوا را نیز برعهده گرفته بودند سردار محسن رضایی به عنوان فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و شهید علی صیاد شیرازی بهعنوان فرمانده نیروی زمینی ارتش منصوب شدند، با انتصاب این دو فرمانده تنشهای قبلی که با حاکمیت بنیصدر بین ارتش و سپاه ایجاد شده بود از بین رفت و به وحدت مقدس و کارآمد تبدیل میشود.
تشکیل قرارگاه مرکزی و شکوفایی اتحاد ارتش و سپاه
مدیر گروه مطالعات جامع محور مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به تشکیل قرارگاه مرکزی کربلا تحت فرماندهی سردار رضایی و امیرشهید صیاد شیرازی نیز اشاره کرد و گفت: با تشکیل این قرارگاه و فرماندهی مشترک این دو فرمانده نیروهای خود را فراخوانده و طراحی خود برای بازپسگیری سرزمینهای اشغال شده توسط عراق را ارائه میدادند این امر باعث شده بود تا بین نیروهای سپاهی و ارتشی وحدت به وجود آید.
وی در ادامه افزود: از اینجا به بعد کارآمدی نیروهای مسلح، سپاه و ارتش و همراهی آنها با یکدیگر بسیار مشخص میشود، با این وحدت پیش آمده از نیمه دوم سال 60 تا خرداد 61 و عملیات آزادسازی خرمشهر 4عملیات بزرگ رزمی، مهم و تاریخساز با نامهای ثامنالائمه، طریقالقدس، فتحالمبین و بیتالمقدس انجام شد و نه تنها منجر به آزادسازی مناطق اشغالی ایران شد بلکه درس بزرگی به دشمن داد تا دیگر هوس تجاوز به خاک ایران را نداشته باشد.
نیازی اظهار کرد: انجام عملیاتهای ذکر شده علاوه بر آزادسازی مناطق اعتماد به نفس در نیروهای مسلح و اتکاء به توانمندیهای خودی و توجه به کارآمدی نیروی جوان را نیز در پی داشت، در اتحاد شکل گرفته بین ارتش و سپاه برادران ارتشی آنچه به صورت کلاسیک در دانشگاههای نظامی و مراکز آموزشی آموخت بودند را در اختیار نیروهای سپاهی قرار دادند و زمینهساز آکادمیک کردن نیروهای بسیج مردمی که سررشتهای از جنگ نداشتند را فراهم کردند.
وی وجود سلسله روشهای نو و ابتکاری با تلفیق جنگهای منظم و نامنظم را از جمله دستاوردهای اتحاد بین سپاه و ارتش خواند و تصریح کرد: در این دوران با وحدت نیروهای ارتشی و سپاهی اتفاقی رخداد که آموزههای کلاسیک سرجای خودش به کار گرفته شد و تحولات و شور نیروهای مردمی و جوانان در کنار آن باعث شد تا به مدت کوتاهی سرزمینهای اشغالی از دست رژیم بعث عراق رهایی یابد.
نیازی بابیان اینکه مباحث عنوان شده بیانگر نقش نیروی زمینی ارتش در دفاع مقدس است، اظهار کرد: بدون تردید از نقش دریادلان نیروی دریایی و نیروی هوایی ارتش نیز نمیتوان غافل شد، آنها هرکدام به نوبه خود نقشی بسیار کلیدی در پیروزی رزمندگان دردوران دفاع مقدس ایفا کردند و آنچه باید مورد توجه قرار گیرد اینست که نیروهای مسلح اسلامی کنار هم با حفظ برادری و وحدت کامل توانستند جنگ را اداره کنند.
ارتش طاغوت ثمره کشوری وابسته بود
وی بایادآور شدن این نکته که ما در زمان طاغوت ارتشی وابسته داشتیم کما اینکه کشور یک کشور وابسته بود و قدرت نوآوری و خلاقیت نداشتیم، اضافه کرد: ارتش طاغوت از آموزش گرفته تا تعداد و سبک جنگیدن و نوع پوشش، محصول طراحی مستشاران آمریکایی بود، ارتشیان ایران برای گذران دوره تخصصی به کشورهای غربی اعزام میشدند و علاوه بر آموزش فنون رزمی فرهنگ غرب را نیز فرا میگرفتند.
نیازی بیان کرد: ارتش انقلاب یک ارتش مستقل است، وقتی کشوری شعار نه شرقی، نه غربی را در جامعه طنین انداز میکند به دنبال آن نیروهای آن کشور نیز بر اساس عقیده و مکتب میجنگند نه سلسله مراتب سازمانی، اگرچه سلسله مراتب نیز باید رعایت شود.
این مقام مسئول در پایان گفت: اگرچه جایگاه فرماندهان مشخص است و ساختار لازم سازمانی هم وجود دارد و متکی به تجهیزات است، اما ارتش ایران اسلامی برای عقیده و مکتب میجنگد، فرمانده کل قوا یک مجتهد واجدالشرایط و ولیفقیه است، براساس دفاع از قرآن و دین شکل گرفته است در حالیکه ارتش طاغوت براساس دفاع از حاکمیت کشور شکل گرفته بود، امروز در سطح عالی فرماندهان شاهد وجود فرماندهان انقلابی و ارزشی هستیم که با خون خود از نظام و آرمانهای دینی دفاع میکنند.
