وقف يك فرهنگ تأثيرگذار در جامعه اسلامي است

دکتر محمدرضا سنگري، شاعر آييني و پژوهشگر تاريخ اسلام كشورمان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اردبیل، با بيان اينكه وقف يكي از ارزش‌هاي اقتصادي، معنوي و فرهنگي تاريخي ماست، گفت: در وقف شخص داوطلبانه مبتني بر سنجش نيازهاي اجتماعي آنچه را كه دارد به ديگران تقديم مي‌كند و اين تقديم كردن به مفهوم اين است كه شخص ديگري نمي‌تواند در جريان آن تصميم تغيير ايجاد كند.

وي با تصريح اينكه وقف هميشه براي املاك، زمين و باغ نيست، گفت: ممكن است كه انسان بتواند اشيا و چيزهاي ديگر را وقف كند ولو اينكه اين وقف يك وقف كوچك و كم قيمت باشد حتي ممكن است وقف يك كتاب و برگه باشد در هر صورت مهم نفس كار است كه داراي ارزش است.

سنگري با اشاره به اينكه وقف در گذشته فرهنگي ما بوده است،گفت: در وقف چند وجه وجود دارد؛ يك وجه اين است كه شخص براي پس از خودش تدارك ذات و توشه و اندوخته مي‌كند چون كسي كه چيزي را وقف مي‌كند بعد از مرگش، يك اندوخته خواهد داشت.

پر كردن پرونده اعمال ماتأخر انسان از قبل وقف

اين عاشوراپژوه خاطرنشان كرد: در آموزش‌هاي ديني خود داريم كه اعمال انسان داراي ماتقدم و ماتأخر هستند و آن اعمالي كه نتيجه آن‌ها را قبل از مرگ مي‌بينيم ماتقدم و آنكه بعد از خود مي‌بينيم ماتأخر هستند و در حقيقت كسي كه در طول حيات خويش، ملك و يا چيزي را وقف مي‌كند، بعد از مرگ او همچنان پرونده اعمالش باز است.

وي تصريح كرد: در حقيقت واقف با وقف خود، يك حساب جاري بانكي در آخرت براي خود دارد كه دائماً كساني كه از وقف او بهره‌گيري مي‌كند، پاداش‌ها را به حساب او واريز مي‌كنند.

اين پژوهشگر تاريخ اسلام با بيان اينكه وقف يك فرهنگ بسيار بزرگ و تأثيرگذار در جامعه اسلامي بوده است، گفت: گاهي اوقات يك وقف زمينه تأمين نيازهاي اجتماعي را فراهم كرده است و يا حتي گاهي يك وقف اشتغال و كارآفريني را براي مردم ايجاد مي‌كرده است.

لزوم توجه به وقف به عنوان ارزش فرهنگي و ديني

وي با تأكيد بر اينكه اين بسيار مهم است كه مردم امروز جامعه ما به اين ارزش فرهنگي و ديني توجه كرده و سنت وقف ترويج يابد، گفت: وقف سنت حسنه‌اي است كه از عصر پيامبر(ص) آغاز شده است و شايد حضرت علي(ع) را به عنوان بزرگترين واقف بعد از پيامبر(ص) مي‌شناسيم به طوري كه آن حضرت به محض اينكه چاهي حفر مي‌كرد، يا چشمه‌اي را هدايت و بستر براي آن ايجاد كرده و يا اينكه باغي را احداث مي‌كرد، بلافاصله آن را وقف مي‌كرد.

سنگري خاطرنشان كرد: در زندگي اهل بيت(ع) و بزرگان دين هم چنين چيزي بوده است و اين سنت وقف همچنان ادامه دارد؛ حتي گاهي اوقات كساني هستند كه كتابخانه، آسايشگاه، درمانگاه و غيره را وقف مي‌كنند و اين‌ها حركت‌هاي بزرگي است كه نياز جامعه امروز ماست.

اين شاعر آييني برجسته كشورمان با تأكيد بر اينكه نبايد انتظار داشته باشيم كه تمام خواسته‌ها و نيازهاي جامعه را دولت بايد برطرف كند، گفت: زماني كه كشورمان دچار تحريم نبود و تنگناهاي اقتصادي وجود نداشت شايد وقف‌هاي بيشتري صورت مي‌گيرد اما در هر صورت لازم است كه اين سنت حسنه را در جامعه خود تقويت كنيم و در اين راستا برنامه‌هاي متنوعي نظير نشست‌هاي تخصصي برگزار شود تا مردم با اين سنت و كاركردهاي آن بيش از پيش آشنا شوند.

وي تأكيد كرد: همچنين امروز بايد مديريت وقف صورت گيرد زيرا گاهي اوقات وقف‌هاي زيادي براي احداث مسجد و مدرسه صورت مي‌گيرد اما ممكن است نياز جامعه به احداث ورزشگاه و يا حتي پژوهشگاه‌هاي علمي باشد يعني بايد وقف‌هايي براي امور علمي جامعه صورت گيرد لذا لازم است كه نيازهاي روز جامعه براي وقف‌هاي جديد، احصا شده و در اختيار جامعه و خيران قرار گيرد.