نشست جریانات عرفانی در مسیحیت برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، دکتر احمد رضا مفتاح امروز 7 اردیبهشت در نشست علمی بررسی جریان‎های عرفانی در مسیحیت در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به مباحث اخلاقی در آیین مسیحیت گفت: یکی از مهمترین مسایلی که در مسیحیت مورد توجه واقع می‎شود، توجه به محبت و تواضع است.

وی افزود: اصل محبت که مهمترین مطلبی است که مسلمانان در خصوص مسیحیان شنیده‎اند در جای خود ولی اصل تواضع نیز در دیدگاه حضرت عیسی(ع) جایگاه خاصی دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، گفت: حضرت مسیح در بحث محبت، بیان می‎کنند که محبت فقط آن نیست که به کسی که به شما محبت می‎کند محبت کنیم بلکه کسی که به ما دشمنی هم می‎کند باید محبت کنیم.

وی اظهارکرد: در بحث تواضع در مکتب حضرت مسیح(ع) نیز باید گفت که تواضع از منظر ایشان تنها تواضع در مقابل مردم نیست بلکه منظور ایشان از تواضع همان فقر الی الله است؛ در این بحث حضرت عیسی بیان می‎کند که انسان همیشه باید بداند که در مقابل خدا هیچ نیست و مدعی نیز بنباید باشد.

مفتاح با ذکر این مطلب که مطلب که در مکتب عیسوی تامل و تعمق از بیش فعالی در امور اجتماعی بالاتر است، تصریح کرد: یکی از شخصیت‎های بسیار مهم در شناخت جریان‎های مسیحی ، شخصیت پولوس است؛ تفاوت عمده وی با حضرت عیسی(ع) آن است که حضرت عیسی(ع) در سلسله انبیای بنی اسراییل است و سلسله مباحث اخلاقی زیستن را ارایه می دهد اما پولوس به مباحث پس از مرگ حضرت عیسی(ع) توجه دارد.

وی با ذکر این مطلب که پولوس در خصوص گناه نخستین شریعت یهودی را ناکارآمد می‎داند گفت: وی حتی بیان می‏‎کند که رعایت دستورالعمل اخلاق ظاهری نیز تاثیرپذیر و کافی نیست؛ در مسیحیت بیش از آنکه روی مباحث معنوی تاکید شود بر این مساله تاکید می‏شود که آن عنصر معنوی باید از سوی خداوند به انسان اعطا شود.

وی افزود: پولوس بیان می کند که انسان باید مشمول فیض خداوند قرار گیرد تا بتواند فرزند خوانده و خداگونه شود؛ وی همچنین در مباحث اخلاقی بر فضیلت محوری تاکید دارد و از سه فضیلت به فضایل الهی یاد می‏‎کند که همان ایمان، امید و محبت است.

مفتاح یادآوری کرد: وی در نقطه مقابل فضیلت در یونان باستان که آن را یک نوع مزیت می‎دانستند، این سه عنصر را عناصری خداداده می‎داند؛ همچنین پولوس گناه را سنخ جسم می داند و به همین خاطر گناهکاران را بی تقصیر نمی‎داند و بیان می‎کند که این افراد به مراتب عالی نمی‎رسند.

وی با اشاره به آبای کلیسا و متکلمان مسیحی گفت: الهیات مسیحی در دوره‎های گذشته معنایی اعم داشته است که در تقسیم بندی‎ها مورد توجه قرار می‎گیرند؛ همچنین افرادی که تحت عنوان آبای رسول از آنها یاد می شود افرادی هستند که به نوعی در کانتکس یهودی و جریان کتابت قرار دارند.

وی اظهارکرد: این افراد بیشتر بر جنبه‎های عملی تاکید دارد که نمونه آن در کتاب دیداکه و شبان هرماس می شود آنها را مشاهده کرد؛ همچنین باید گفت که آبای کلیسا بر مسایل فلسفی و نظری و مابعد الطبیعی توجه دارند و بیشتر روی بحث مسیح شناسی و روح القدس تمرکز دارند.

استاد دانشگاه بیان کرد: از دیگر شخصیت هایی که تحت مکتب اسکندریه هستند و به مباحث فلسفی گرایش دارند می‎توان به کلمنت و اوریگن اشاره کرد؛ آبای متاخرتر بیشتر به مباحث اخلاقی گرایش داشتند و این مباحث را در این غالب بیان می‎کردند.

وی گفت: پس از این گروه با آبایی مواجه هستیم که بیشتر گرایش آنها به مباحث عرفانی است؛ در این زمینه با مدل‏های مختلفی مواجه هستیم که یکی از آنها مدل فلسفی و ما بعد الطبیعی است.

وی اظهارکرد: در این زمینه با دو جریان افلاطونی و ارسطویی مواجه هستیم که طرفداران و پیروان خاص خود را نیز دارند؛ در این بین توماس توجه خاص و ویژه‎ای به اخلاقیات دارد زیرا در این بحث هم به انسان مرتبط با خدا می‎پردازد و هم به اخلاقیات نظر دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب با ذکر این مطلب که جریان‎های عرفانی در مسیحیت نیز به دو جریان خدا محور و مسیح محور تقسیم شد ه‏اند، گفت: در همین زمینه به طبع به همان دیدگاهی باز می‎گردد که به مسیح و تثلیث مرتبط است؛ در جریان‏ های عرفانی و رهبانی روی اصل تزکیه نفس اصرار فراوان دارند و بحث غلبه بر نفس حاصل می‎شود.

وی اظهارکرد: در واقع در برخی از منابعی که مباحث عرفانی در آنها بیان شده است، عنوان شده که این عرصه شامل سه مرحله تهذیب و تزکیه نفس، زندگی اشراقی و حیات وحدانی در تفکرات محوری است.