آب، نعمت بینظیر خداوند، جلوه زیبایی و طراوت و مظهر پاکی و زلالی و در واقع، دلیل اصلی ادامه هستی است، آب در متون اسلامی، جایگاه رفیعی دارد و درباره این اكسیر زندگی، سخن بسیار و آثار و احكام و آداب بیشمار آمده است، آب در قرآنكریم با واژه «ماء» 63 بار به كار رفته و توجّه ویژهای به آن شده است.
همچنین در منابع روایی اسلام درباره این نعمت بزرگ خدادادی، روایات ارزندهای نقل شده است كه این حجم زیاد آیات و روایات، بیانگر اهمیت این آینه آثار سبز خداوند در گستره حیات است، در مورد مسلمانان در حفاظت و صرفهجویی در استفاده این ماده با ارزش نیاز به ایجاد فرهنگ جدیدی نیست، چرا كه رعایت همه این موارد در تعالیم مقدس اسلامی گنجانده شده است و آنان موظف به اجرای آنها هستند.
اسراف همه ابعاد زندگی انسان را دربر میگیرددر آموزههای زندگیساز اسلام، اسراف ممنوع است و این ممنوعیت همه ابعاد زندگی انسان را فرا میگیرد، یعنی همه مردم در تمام شئون و در هر زمان و مكان موظفند اصل عدم اسراف را رعایت كنند. نعمتهای الهی امانتهایی هستند كه خداوند برای رشد و تعالی انسانها در اختیار آنها نهاده است پس بهرهبرداری از این نعمتها باید همسو با اوامر الهی و در جهت سعادت جاودانی انسان باشد. پیامبر اسلام(ص) میفرمایند: «در مصرف آب باید صرفهجویی كرد حتی اگر به وفور یافت شود چرا كه حیوانات نیز حق استفاده از این آب را دارند».
آیات قرآن و احادیث فراوان، با تعبیرهای گوناگون، اسراف و زیادهروی در هر كاری را به طور عام و در مورد آب، به طور خاص، مورد نكوهش و مذمت قرار داده است، قرآن كریم دو عبارت صریح راجع به صرفهجویی آب و مدیریت تقاضا دارد خداوند می فرمایند:« وَالَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَنشَرْنَا بِهِ بَلْدَةً مَّيْتًا كَذَلِكَ تُخْرَجُونَ؛ و آن كسي كه از آسمان آبي فرستاد به مقدار معين، و به وسيله آن سرزمين مرده را حيات بخشيديم، و همينگونه در قيامت زنده میشويد!»(الزخرف/آیه 11)
حجتالاسلام والمسلمین مهدی فاطمی، معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه بوعلیسینا در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: همه نعمات خداوند از جمله آب، خاک، آتش و تمام نعمات دیگر خداوند برای استفاده انسان خلق شده است.
وی افزود: هدف از خلقت جهان هستی، خلقت انسان و استفاده او از نعمات الهی است، اما هر انسانی باید به اندازه نیاز خود از منابع الهی بهره بگیرد و از آنها استفاده کند و نباید منابع خداوندی را تخریب و آسیب رساند در واقع ما برای بقا خود باید ازنعمات خداوند استفاده کنیم اما نباید آنها را هدر داده و یا اسراف کنیم.
حجتالاسلام فاطمی ادامه داد: آب یکی از نعمات خداوند است که باید به اندازه استفاده شود، چرا که این نعمت الهی تنها متعلق به ما نیست و باید برای آیندگان نیز باقی بماند تا آنها هم بتوانند زندگی کنند، پیامبر اکرم(ص) خطاب به شخصی که هنگام وضو گرفتن از آب رودخانه یک مشت آب از رودخانه را بیرون ریختند، فرمود: همان یک مشت آبی که بیرون ریختی میتوانست یک گیاه را سیراب کند.
معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه بوعلیسینا با بیان اینکه جنگ آینده بشر را جنگ آب است ابراز کرد: در آینده به دلیل تغییر در شرایط اقلیمی، میزان آب و منابع آب در جهان کاهش خواهد یافت و کشورهای دارای آب قدرت برترجهان خواهند شد و کشورهایی که با کمبود آب مواجه هستند برای تأمین آب مورد نیازخود به اجبار وارد جنگ با کشورهای دارای آب میشوند و این چنین جنگ بر سر آب ایجاد شود.
با یک لیوان آب میتوان وضو گرفتوی خاطرنشان کرد: با یک لیوان آب میتوان وضو گرفت، با سه لیتر آب غسل کرد و با یک سطل آب میتوان کف یک خانه بزرگ را شست و شو داد و موارد بسیار دیگر، بنابراین باید آب را به اندازه مصرف کنیم و اسراف نکنیم، نفس انسان همیشه زیادهخواه است، بنابراین این نفس سرکش هیچگاه صرفهجویی را نمیپذیرد، بنابراین ما باید خود را به اندازه مصرف کردن عادت دهیم و اسراف نکنیم همین امر میتواند یک اثر تربیتی بروی انسان داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه سال 95 توسط مقام معظم رهبری سال اقتصاد مقاومتی اقدام و عمل نامگذاری شده است ابراز کرد: از مهمترین عرصههایی که به آب وابسته است تأمین آب در زمینه شرب، کشاورزی و صنعت است، که اقتصاد یک کشور نیز به این موارد وابسته است، در زمینه کشاورزی محصولاتی که به آب کمتری نیاز دارند را کشت دهیم نه تنها میزان آب مصرفی در این زمینه کاهش خواهد یافت بلکه میزان بهرهوری نیز افزایش مییابد که این خود یک قدم مهم در عمل به شعار سال است.
معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه بوعلیسینا اذعان کرد: در زمینه شرب نیز هر اندازه که آب کمتری برای شرب تأمین شود هزینه های کمتری عارض می شود و به اقتصاد مقاومتی نیز کمک خواهد کرد بنابراین نه تنها در مصرف آب بلکه باید
صرفه جویی در آب یک سنت نیک و پسندیده حمیدرضا نیک داد، معاون نظارت بر بهرهبرداری شرکت آب و فاضلاب استان همدان نیز به ایکنا، گفت: در خصوص مقوله صرفهجویی آیات قرآن، احادیث و روایات تأکید فراوان بر این موضوع داشتهاند و همگی انسان را به استفاده درست و در حد نیاز دعوت میکند، در این میان آب جایگاه ویژهای دارد، چرا که ماده حیات است و طبق آیات نورانی قرآن خلقت جهان هستی و تمام کائنات از آب است، این آیات قرآن جایگاه ویژه آب را نشان میدهد.
وی افزود: احادیث بسیاری از ائمه در این زمینه وجود دارد که مردم را از اسراف کردن نهی و صرفه جویی و استفاده درست و به اندازهکردن امر میکنند، فتوای مراجع تقلید نیز در این امر مشهود است که در تمام مصارف بلاخص آب، میزان مصرف را رعایت کنیم و اسراف نکنیم که این امر نشان از جایگاه ویژه صرفه جویی در اسلام دارد.
نیکداد با اشاره به شعار سال اذعان کرد: امسال اقتصاد مقاومتی دیگر در حد یک شعار نیست و باید با اقدام و عمل همراه باشد و برنامههایی که در خصوص اجرایی شدن این شعار باید مدنظر قرار گیرد کاری فراتر از کارهای معمولی باید باشد تنها باید دستورالعملهای اجرایی که به سازمانها ابلاغ میشود تطبیق داده شود با اقتصاد مقاومتی که همراه عمل است.
معاون نظارت بر بهرهبرداری شرکت آب و فاضلاب همدان خاطرنشان کرد: در بحث صرفهجویی تأکید فراوان بر این موضوع است که اگر آب روانی در حال عبور بود نباید آن را آلوده کرد و اگر قصد وضو گرفتن از آب یک رودخانه بزرگ و پر آب را دارید باید در حد نیاز از آن استفاده کنید و اسرافی صورت نگیرد، اگر این عمل در نظام تربیتی انسان قرار بگیرد و به خانواده و فرزندان انتقال یابد بیشک تأثیر مثبتی در استفاده درست و بهینه از منابع خدادای در همه امور خواهد داشت.
وی ادامه داد: هر انسان به عنوان یک مصرف کننده در زمینههای مختلف خانگی، صنعتی و کشاورزی حق ندارد سهم دیگران را به نفع خود استفاده کند، اگر هر خانواده به فرزندان خود آموزش دهد که به اندازه آب مصرف کند این امر در وجود او نهادینه میشود و فرد به این عمل احتمام میورزد و در آینده زمانی که شاغل و صاحب فرزند و خانواده شد، به تبع فرزندان او و افرادی که در محل کار با او در ارتباط هستند از او الگو می گیرند و اینگونه یک سنت نیک و پسندیده در جامعه نهادینه میشود.
گزارش از لیلا خدایی