مقبره شیخ محمد سیاه‌پوش، سفیدپوش می‌شود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان‌شرقی، طی بازدید معاون فرهنگی اداره کل اوقاف‌وامور خیریه استان، رئیس اداره اوقاف‌وامور خیریه ناحیه یک تبریز، سرپرست معاونت بهره‌وری اقتصادی اداره کل اوقاف و امورخیریه استان، اعضای هیأت امنا و خبرنگاران ایکنا، از مقبره شیخ محمدسیاه‌پوش، اقدام به تهیه گزارش و معرفی این مقبره و ارائه اهداف و نتایج به دست آمده از این بازدید توسط مسئولین کرده‌ام.
با رجوع به مستندات تاریخی قبل از بازدید حضوری متوجه شدم، خواجه محمد سیاه‌پوش از شاگردان شیخ معروف بوده است، پیشرفت او در کسب و کمالات به گونه‌ای بوده که پس از وفات شیخ معروف، جانشین معنوی او شده است و بر مسند ارشاد تکیه زده است.

در تاریخ به محبوبیت و مقبولیت وی در بین مردم اشاره فراوان شده است و حتی گاهی امور خارق‌العاده‌ای را نیز به مزار ایشان نسبت می‌دهند.

شیخ محمد سیاه‌پوش پس از درگذشت استادش اقدام به ساخت زاویه‌ای جهت تربیت جویندگان علم،معرفت و سیروسلوک کرد که خود نیز در همان زاویه، که امروزه چند متر پایین‌تر از سطح بنا قرار دارد، دفن شده است.

تاریخ احداث مقبره معلوم نیست و بنای مذکور در یکى از کوچه‌هاى فرعى خیابان منجم تبریز در محله‌اى به نام ویجویه قرار دارد که امروزه در وضعیت نابسمان و روبه ویرانی قرار دارد.

در این بازدید حجت‌الاسلام مشهوری، معاون فرهنگی اداره اوقاف‌وامورخیریه آذربایجان‌شرقی با اشاره به اینکه اکثر مواقع مردم شیخ محمدسیاهپوش را با پسرش علی سیاه‌پوش اشتباه می‌گیرند، گفت: خواجه‌محمد، فرزندان زیادی داشته است که فقط نام شیخ نورعلی معلوم است که در جوار پدر دفن شده است و مکان دقیق مزار وی معلوم نیست.

در بازدید از این مقبره، وقتی وارد بنای خواجه محمد سیاه‌پوش شدم، پوسیدگی در تمام قسمت‌های بنا هویدا بود ولی همچنان معماری داخلى دیوارها و سقف گنبدی شکل، که با گچ‌برى و نقوش زیبا و مختلف همراه بوده، از زیر غبار خودنمایی می‌کرد.

طرح چهار زاویه کوچک از چهار ضلع گنبد به داخل باز، نشان از عظمت معماری کهن ایرانیان داشت که از چهار طرف، گنبد را در میان گرفته است و گنبدهای زیبای این بنا که از هر سو با نقش و نگار‌های متفاوت معماری دوره صفویه زینت داده شده بود، با تمام بی‌توجهی‌ها به صورت عیان جلوه‌گری می‌کرد.

ویژگى‌ برجسته این بنا به دلیل طرح و گچ‌برى و مقرنس‌کارى طاق آن است که جزء شاهکارهاى هنر اصیل ایرانى به شمار مى‌رود و نظیر آن را مى‌توان در بناهاى تاریخى آذربایجان، مدخل مسجد جامع ارومیه و گنبد داخلى بقعه امین‌الدین جبرائیل کلخوران اردبیل دید.

در تهیه گزارش گفت‌وگوی کوتاهی با اهالی آن منطقه داشتم که همه به وجود آرامگاه عارفی با این شأن و منزلت به خود می‌بالیدند و از غربت و بی‌توجهی که بر چهره آرامگاه نشسته است، گله‌مند بودند.

در حاشیه این بازدید حجت‌الاسلام جعفری، رئیس اداره اوقاف‌وامورخیریه ناحیه یک تبریز اظهار کرد: هدف از بازدید شناسائی مشکلات اصلی این بنا از جمله مشکلات ریزش بنا، انشعابات و مشخص کردن مقبره جهت مرمت و تعمیر است.

وی ادامه داد: اداره اوقاف‌وامورخیریه ناحیه یک تبریز با مشارکت اداره کل اوقاف‌و امورخیریه استان اقدام به مرمت این بنای تاریخی و مقدس نموده است تا شاهد احیای این بنای کم‌نظیر باشیم.

رئیس اداره اوقاف‌وامورخیریه ناحیه یک تبریز با بیان اینکه از چند روز دیگر عملیات مرمت شروع خواهد شد گفت: طی جلسات و هماهنگی‌های لازم با ارگان‎های مرتبط و تحویل کلید این بنا از سازمان میراث فرهنگی، صنایع و گردشگری، قرار بر این شده است که عملیات تعمیر و مرمت از چند روز دیگر آغاز ‌شود و حداکثر تا 6 ماه دیگر به پایان برسد.

حجت‌الاسلام جعفری خاطرنشان کرد: بازسازی این مکان مقدس و تاریخی می‌تواند به عنوان یکی دیگر از شاهکارهای تمدن جهان اسلام به محل بازدید گردشگران ایرانی و خارجی به ویژه جهت نیل به هدف تبریز پایتخت گردشگری اسلام در سال ۲۰۱۸، تبدیل شود.

با همه این اوصاف از این آثار برجسته و مقدس پی به یک موضوع بردم و آن اینکه آذربایجان‌شرقی با داشتن جاذبه‌های گردشگری مذهبی، تاریخی، طبیعی و صنایع دستی به حق نام استان اولین‌ها را یدک می‌کشد ولی این صنعت سهم ناچیزی در اقتصاد شهرستان داشته است و حتی به برخی از آنها نیز بهایی داده نشده است.

با سرمایه‌گذاری در این بخش، توسعه و شناساندن جاذبه‌های گردشگری استان، می‌توان درآمد و اشتغال‌زائی را ایجاد کرد، درحالی‌که این بی توجهی‌ها تأثیر منفی و گاهی نیز باعث تخریب برخی از این جاذبه‌ها نیز گردیده است.

گزارش از کتایون حمیدی