درمان غفلت، ذکر و یاد خدا است

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، حجت‎الاسلام والمسلمین علی هاشمی‌شاهرودی، مفسر قرآن کریم دیشب 5 تیر در جلسه تفسیر سوره انبیا، گفت: خداوند در آیه اول این سوره بیان می‎کنند که حساب و کتاب دنیا نزدیک شده است ولی مردم به آن بی‎اعتنا و معرض هستند.

وی افزود: اولین نکته این است که در اینجا این سوال بوجود می‎آید که خداوند آیات دو صفت بد برای انسان قرارداده است یا یک صفت؟ یعنی صفت غفلت و معرض دو صفت است یا یک صفت با یک هدف؟.

استاد حوزه بیان کرد: تفاوت این تفاوت آن است که اگر پزشک در معاینه متوجه شود که یک پزشک دو بیماری دارد برای دو بیماری نسخه تجویز می‎کند ولی اگر مشاهده کند که دو بیماری مشابه وجود دارد یک نسخه را تجویز می‏کند.

هاشمی شاهرودی اظهارکرد: در ادامه قرآنی که این دو صفت را بیان می‎کند باید دو دارو برای درمان این دو بیماری تجویز کند؛ نکته دیگر آن است که در اینجا غفلت به معنای غافل بودن و عدم توجه است.

وی گفت: در این ماه غفلت، عدم توجه لحاظ شده است؛ یعنی انسان متوجه کاری که رخ داده نیست؛ در مقابل وقتی به اعراض توجه می‏کنیم به معنی روی‎گردانی و بی‎اعتنایی است؛ در واقع در اعراض، شخص مقابل متوجه امور است ولی غافل متوجه اتفاق روی داده نیست.

وی افزود: در یک بیان گفته شده است که این دو صفت در عرض یکدیگر هستند به این معنی این که این مردم به دلیل غفلت از قیامت اعراض می‎کردند؛ زمخشری بیان می‎کند که غفلت و اعراض در طول هم هستند؛ یعنی قبل از انبیا، مردم غافل بودند ولی پس از بعثت انبیا، مردم از غفلت بیرون آمدند ولی اعراض کردند.

استاد حوزه بیان کرد: احتمال سوم را حجت‎الاسلام قرائتی در تفسیر نور بیان می‎کند که غفلت به دو معنی است؛ نخست غفلتی که با تذکر مرتفع می‎شود؛ مثل شخصی که خوابیده است که با تکان بیدار می‎شود؛ دوم غفلتی که با تذکر مرتفع نمی‎شود.

هاشمی شاهرودی اظهارکرد: رهبران شرک خود را به تغافل می‎زدند زیرا به دنبال دنیا بودند و منافع خود را دنبال می‎کردند؛ این افراد برای رسیدن به منافع دنیوی خود را به تغافل می‎زدند.

وی گفت: غفلت در لغت به معنی عدم توجه است ولی در اصطلاح معانی متعددی از آن صادر می‎شود؛ امام علی(ع) بیان می‎کند که غفلت به معنی گمراهی و تاریکی و ضلالت است؛ امام صادق(ع) بیان می‎کند که غفلت کمین‎گاه شیطان است؛ شیطان قسم خود که تمام بندگان خدا را غیز از مخلصین را اغوا می‎کند

وی افزود: شیطان هر فردی را بنا به موجودیت اخلاقی و دینی مورد هدف قرار می‎دهد؛ قدرت شیطان آن است که هر شخصی را از راه خود او وارد می‎‎شود مثلا کسی که انفاق می‎کند، شیطان از همان مسیر به او حمله می‎کند.

استاد حوزه بیان کرد: غفلت سرمنشا همه گرفتاری‎ها است؛ امکان دارد که انسان یک لحظه در هنگام رانندگی با تلفن همراه خود بازی کند و آنگاه است که اتفاقی رخ می‎دهد که دیگر قابل جبران نیست.

هاشمی شاهرودی اظهارکرد: نقل دیگر اخلاقی در خصوص غفلت آن است که غفلت باعث می‎شود که حجاب در مقابل چشم و دل انسان شکل گیرد؛ مثل همان زهاد و عبادی که به نام دین در مقابل امام حسین(ع) قرار گرفتند.

وی گفت: امام علی(ع) بیان کردند که چه بسیار افراد غافلی که در حال خیاطی یک لباس هستند تا بپوشند و حال آنکه این لباس کفن او خواهد شد و چه بسا غافلینی که خانه‎ای را می‎سازند در حالی که او در حال ساختن قبر خود است.

وی افزود: درمان غفلت در بیان امام علی(ع) بیان شده است که حضرت بیان فرمودند که ذکر خدا غفلت را از انسان دور می‎کند؛ حضرت لقمان به فرزند خود سفارش کرد که دو چیز را همیشه به یاد بسپار که همان یاد خدا و مرگ است.

استاد حوزه بیان کرد: نتیجه و پیام اصلی آیه اول سوره انبیا، آن است که قیامت و محاسبه اعمال قطعی و یقینی است؛ نکته دوم آن است که حساب و کتاب نزدیک است؛ پیام سوم این است که همه مردم را در بر می‏گیرد و همه مردم حساب و کتاب می‎شود؛ نکته چهارم نیز آن است که انسان پدیده اتفاقی نیست و کاملا حضور او در دنیا با حساب و کتاب انجام شده است.

وی گفت: نکته دیگر آن است که انسان باید خود را برای حساب و کتاب قیامت آماده کند؛ نکته آخر این است که غفلت همراه با تغافل بسیار خطرناک‎تر است.