به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، آیتاللهالعظمی سبحانی، بعد از ظهر امروز هشتم تیر در جلسه تفسیری ماه مبارک رمضان در مدرسه حجتیه گفت: خداوند در سوره مومنون به ذکر نعمات خود به انسان سخن میگوید و از این نکته سخن به میان میآورد که انسان باید شکرگزار این نعمت باشد؛ این سه نعمت نعمت چشم و گوش و قلب است که ابزار شناخت است.
وی افزود: خداوند در این آیات از لامسه و ذائقه نام نمیبرد زیرا این دو حس، جنبه مادی محض دارند و در شناخت اهمیت سمع و بصر را دارا نیستند و به همین خاطر خداوند از سمع و بصر نام میبرد و از حسیات دیگر نامی نمیبرد.
این مرجع تقلید بیان کرد: اگر چشم و گوش را از انسان بگیرند، انسان حکم یک جماد را پیدا میکند و به همین خاطر است که این دو حس در قرآن کریم مورد تاکید واقع شده است.
وی تصریح کرد: سوال دیگر آن است که چرا در این آیه خداوند بصر را به شکل جمع آورده است و سمع را به صورت مفرد بیان کرده است؛ آنچه به نظر میرسد آن است که چشم دارای خصوصیتی است که همه چیز را میبیند و میتواند ابعد و اشخاص و اضلاع را مشاهده کند ولی گوش تنها موج را میگیرد و آن را به مغز منتقل میکند؛ البته در لسان العرب بیان شده است که سمع، به تنهایی اسم جمع است.
این استاد حوزه بیان کرد: افئده دارای معنی لغوی و کنایی دارد؛ معنی لغوی آن همان قلب صنوبری است که در سمت چپ انسان قرار دارد؛ حال سوال این است که چرا خداوند شناخت را به قلب نسبت میدهد در حالی که پزشکان بیان میکنند که ابزار شناخت مغز است نه قلب؛ پاسخ این است که اگر انسان خبر خوش یا بدی را دریافت کند، اولین اثر آن روی قلب انسان گذاشته میشود.
وی گفت: امام راحل می فرمودند که قلب در قرآن به معنای عقل است؛ در حقیقت قلب همان قوه عاقله است که در قرآن نیز مصادیق آن بیان شده است .
آیتالله سبحانی اظهارکرد: خداوند در ادامه بیان میکند که پاسخ نیکی، عمل نیک است و اگر این همه نعمت به انسانها داده شده است باید در مقابل این نعمات شکرگزار باشید و قدر آن را بدانید ولی افسوس که شکرگزاران اندک هستند یعنی در واقع مردم اصلا شکر نمیکنند.
وی گفت: طرف خطاب خداوند مشرکین هستند که اصلا اهل عبادت و شکرگزاری نیستند و به همین دلیل است که آنها در این آیات مورد خطاب قرار گرفتهاند؛ متکلمین بیان میکنند که شکرنعمت، صرف نعمت در محل خاص خود است؛ امام علی(ع) بیان میکنند که شکرچشم بستن آن به روی حرام است.
وی خاطرنشان کرد: خداوند در ادامه به معاد اشاره میکند که اگر شکرگزار باشید در معاد روزگار خوبی خواهید داشت؛ سپس خداوند به اختلاف لیل و نهار اشاره میکند؛ این اختلاف را به دو شکل تعبیر میکنند که یکی از آنها اختلاف در فصول است ولی معنی دیگر آن است که شب جانشین روز است و روز نیز جانشین شب است.
وی بیان کرد: این گونه آیات قرآن شاید از نظر برخی انسانها توضیح واضحات باشد ولی خداوند با همین واضحات و مجهولات، انسان را متوجه شرایط او در زمین می کند و دو روی سکه سعادت و ضلالت را برای او مشخص میکند.
این استاد حوزه بیان کرد: اسبق ابن نباته پس از اینکه امام دستور تفرق همه مردم را از خانه ایشان پس از ضربت ابن ملجم صادر کردند از امام اجازه خواستند که در محضر حضرت حاضر شود و حدیثی از ایشان بهره بگیرد؛ امام علی(ع) فرمودند در همین حالتی که شما از من عیادت کردی من نیز در چنین حالتی از پیامبر عیادت کردم؛ حضرت به بنده فرمود که به مسجد برو و در پله پایینتر از من بنشین و به مردم این خبر را بگو که لعنت بر کسی آق والدین است و لعنت بر کسی که از مولایش بگریزد و لعنت بر کسی که اجرت اجیر را ندهد.
این مفسر قرآن ادامه داد: پس از اینکه حضرت این حدیث را فرمودند از سوی مردم مورد سوال واقع شدند که حضرت برای بیان شرح این حدیث به نزد پیامبر آمدند؛ پیامبر پس ازاینکه دست مولا را گرفتند به ایشان فرمودند که به مردم بگو که اگر من گفتم که آل والدین ملعون هستند، همانا من و تو پدران امت هستیم و اگر حق ما را نشناسند آل ما هستند؛ منظور از لعین دوم نیز آن است من و تو مولای این امت هستیم و سوم اینکه من و تو اجیر مردم هستیم و هرکس اجرت ما را ندهد ملعون است که این اجر مودت فی القربی است.