«آدمخوار» در شیراز نقد و بررسی شد
گروه هنر: نشست نقد و بررسی رمان «آدمخوار» نوشته بیژن کیا که به موضوع شهدای هواپیمای مسافربری کشورمان اختصاص دارد، در شیراز برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، نشست نقد و بررسی رمان «آدمخوار» نوشته بیژن کیا که با موضوع گرامیداشت یاد شهدای هواپیمای مسافربری ایران نوشته شده است، با حضور علاقهمندان ادبیات داستانی در شیراز برگزار شد.
بابک طیبی، نویسنده و منتقد نام آشنای ادبیات داستانی فارس در این نشست گفت: من به موضوع علاقه دارم و انتخاب زاویهای متفاوت برای روایت و واقعه ای که از پیش تعیین شده و اتفاق افتاده را نیز میپسندم چرا که به هر حال این مساله اتفاق مهمی بوده و بیش از 290نفر از هموطنان ما در واقعهای تلخ به شهادت رسیدند.
وی افزود: نویسنده در این اثر از کناره ماجرا به آن نگاه کرده است مانند فیلم روزواقعه و زاویهای که برای پرداختن به عاشورا استفاده شده بود. البته به نظرم حق بود که در کار اشارهای به جغرافیای بومی هرمزگان و شهدای این دیار نیز صورت میگرفت.
این نویسنده و منتقد افزود: با این همه باید آدمخوار را رمان بی تکلیفیها دانست. تکلیف کار با خودش مشخص نیست که در ژانر تاریخی است یا حادثهای یا پلیسی و... تکلیفش با خودش مشخص نیست که زبان کار و جهان کار فارسی و ایرانی است یا آمریکایی و در حقیقت ما با به قول معروف یک پیتزای قورمهسبزی روبهرو هستیم.
سمیه برازجانی نویسنده، منتقد و دبیر کارگاه داستان حوزه هنری فارس نیز در این مراسم گفت: طرح کار طرح بسیار خوبی است و این که نویسنده سه روایت را انتخاب کرده تا موازی پیش ببرد، از نقاط قوت کار است حال اینکه این طرح چقدر در اجرا درآمده بحث دیگری است.
وی گفت: انتخاب سه روایت موازی خوب است اما اینکه سعی کرده بخشی را با نامه بخشی را با وبلاگ و بخشی را با راوی اول شخص و سوم شخص پیش ببردباعث مشکل شده چرا که نامهها اصولاً نامه نیستند و کاملا داستانی ارائه شدهاند. ضمن اینکه حجم کار زیاد بود و مرا خسته کرد.
دبیر کارگاه داستان حوزه هنری افزود: زمان پریشی در متن و فلاش بکها و فلاش فورواردهای درون متن و جابهجاییهای زمانی را میتوان از نقاط قوت این اثر دانست و در کنار آن فرم انتخابی قابل اعتنا خصوصاً طرح مناسب اولیه اثر را نیز میتوان از دیگر نقاط قوت این کار دانست.
ساناز مجرد، عضو کمیته کارشناسی بنیاد شهید فارس نیز دیگر منتقد این جلسه بود که پیرامون اثر گفت: در بررسی این اثر میتوان آن را اثری نمایهای کاتالیزوری دانست که کاتالیزورها و شخصیتهای فرعی نقش قابل توجهی در پیشبرد رویدادها دارند.
وی افزود: البته با توجه به اینکه نمیتوانم کار را صددرصد یک اثر پست مدرن بدانم در برخی موارد نظیر نوشتن ایمیلها و وجود دیالوگ و موقعیت داستانی در نوشتن ایمیل و عوض شدن برخی اسامی در فصلهای اثر ابهام میبینم.
در ادامه این نشست بیژن کیا، نویسنده رمان گفت: من رماننویس هستم و نه تاریخ نگار و کار من تلنگر زدن است و نمیخواهم مستندات ارائه دهم و این رمان نیز واقعنمایی است.
وی گفت: ساحت رمان با ساحت تاریخ متفاوت است مخاطب بعد از خواندن رمان سراغ نویسنده می رود و از آنجا به تاریخ راهنمایی می شود و درباره ی اثر و اتفاقات ان پژوهش می کند.
کیا افزود: پیشنهاد این موضوع را حمید روزیطلب به من داد و من نزدیک به دو سال برای نوشتن آن تحقیق کردم. برای نوشتن این اثر مجبور شدم با افراد غیر ایرانی زیادی رابطه برقرار کنم.
وی گفت: علیرغم وجود برخی ویژگیهای پست مدرن اما نمیخواستم این اثر ساختارمند بوده و در ساختار بماند. به هر حال این زخم در تاریخ ما میماند اما من از ساختار عمداً گریختهام. ضمن اینکه دوستان باید توجه کنند که نباید ویژگیهای رمان با تاریخ شفاهی خلط شود.
کیا گفت: درباره حرکت بین فیلمنامه و رمان من توسط نوید حمزوی از دوستان نویسنده شیرازی مقیم انگلستان مقالهای دریافت کردم که به نظریهای تازهدر ادبیات با عنوان «چشمنگری» اشاره میکرد بر این اساس داستان میتواند به سمت فیلمنامه میل کند و در فضای بینابینی حرکت کند.
وی افزود: با تمام احترامی که برای دوستان قائلم اما من مخاطبان خویش را در گروه سنی دیگری میبینم. من این داستان را برای نسلهای آینده نوشتم نه آنان که در کوران آن مبارزه حاضر بودهاند. مخاطب اثر من در فضای مجازی و رسانههای همراه و وایبر و ... حضور دارد انان این گسیختگی و شکستهای زمانی را درک میکنند.
یادآور میشود، رجبعلی راهی، مدیر کل بنیاد شهید نیز در بخش پایانی جلسه در سخنانی کوتاه ضمن اعلام حمایت از پیشنهاد مسئول دفتر آفرینشهای ادبی حوزه هنری مبنی بر برگزاری جلسات مشترک بین نهادهای فعال در حوزه ادبیات انقلاب اسلامی و پایداری و همافزایی توانها گفت: ما کاملاً اماده این کار هستیم و اعلام میکنیم علیرغم همه مشکلات مالی آماده حمایت از اهل قلم هستیم و مشکل را در این بخش کمبود بودجه نمیدانیم.
بابک طیبی، نویسنده و منتقد نام آشنای ادبیات داستانی فارس در این نشست گفت: من به موضوع علاقه دارم و انتخاب زاویهای متفاوت برای روایت و واقعه ای که از پیش تعیین شده و اتفاق افتاده را نیز میپسندم چرا که به هر حال این مساله اتفاق مهمی بوده و بیش از 290نفر از هموطنان ما در واقعهای تلخ به شهادت رسیدند.
وی افزود: نویسنده در این اثر از کناره ماجرا به آن نگاه کرده است مانند فیلم روزواقعه و زاویهای که برای پرداختن به عاشورا استفاده شده بود. البته به نظرم حق بود که در کار اشارهای به جغرافیای بومی هرمزگان و شهدای این دیار نیز صورت میگرفت.
این نویسنده و منتقد افزود: با این همه باید آدمخوار را رمان بی تکلیفیها دانست. تکلیف کار با خودش مشخص نیست که در ژانر تاریخی است یا حادثهای یا پلیسی و... تکلیفش با خودش مشخص نیست که زبان کار و جهان کار فارسی و ایرانی است یا آمریکایی و در حقیقت ما با به قول معروف یک پیتزای قورمهسبزی روبهرو هستیم.
سمیه برازجانی نویسنده، منتقد و دبیر کارگاه داستان حوزه هنری فارس نیز در این مراسم گفت: طرح کار طرح بسیار خوبی است و این که نویسنده سه روایت را انتخاب کرده تا موازی پیش ببرد، از نقاط قوت کار است حال اینکه این طرح چقدر در اجرا درآمده بحث دیگری است.
وی گفت: انتخاب سه روایت موازی خوب است اما اینکه سعی کرده بخشی را با نامه بخشی را با وبلاگ و بخشی را با راوی اول شخص و سوم شخص پیش ببردباعث مشکل شده چرا که نامهها اصولاً نامه نیستند و کاملا داستانی ارائه شدهاند. ضمن اینکه حجم کار زیاد بود و مرا خسته کرد.
دبیر کارگاه داستان حوزه هنری افزود: زمان پریشی در متن و فلاش بکها و فلاش فورواردهای درون متن و جابهجاییهای زمانی را میتوان از نقاط قوت این اثر دانست و در کنار آن فرم انتخابی قابل اعتنا خصوصاً طرح مناسب اولیه اثر را نیز میتوان از دیگر نقاط قوت این کار دانست.
ساناز مجرد، عضو کمیته کارشناسی بنیاد شهید فارس نیز دیگر منتقد این جلسه بود که پیرامون اثر گفت: در بررسی این اثر میتوان آن را اثری نمایهای کاتالیزوری دانست که کاتالیزورها و شخصیتهای فرعی نقش قابل توجهی در پیشبرد رویدادها دارند.
وی افزود: البته با توجه به اینکه نمیتوانم کار را صددرصد یک اثر پست مدرن بدانم در برخی موارد نظیر نوشتن ایمیلها و وجود دیالوگ و موقعیت داستانی در نوشتن ایمیل و عوض شدن برخی اسامی در فصلهای اثر ابهام میبینم.
در ادامه این نشست بیژن کیا، نویسنده رمان گفت: من رماننویس هستم و نه تاریخ نگار و کار من تلنگر زدن است و نمیخواهم مستندات ارائه دهم و این رمان نیز واقعنمایی است.
وی گفت: ساحت رمان با ساحت تاریخ متفاوت است مخاطب بعد از خواندن رمان سراغ نویسنده می رود و از آنجا به تاریخ راهنمایی می شود و درباره ی اثر و اتفاقات ان پژوهش می کند.
کیا افزود: پیشنهاد این موضوع را حمید روزیطلب به من داد و من نزدیک به دو سال برای نوشتن آن تحقیق کردم. برای نوشتن این اثر مجبور شدم با افراد غیر ایرانی زیادی رابطه برقرار کنم.
وی گفت: علیرغم وجود برخی ویژگیهای پست مدرن اما نمیخواستم این اثر ساختارمند بوده و در ساختار بماند. به هر حال این زخم در تاریخ ما میماند اما من از ساختار عمداً گریختهام. ضمن اینکه دوستان باید توجه کنند که نباید ویژگیهای رمان با تاریخ شفاهی خلط شود.
کیا گفت: درباره حرکت بین فیلمنامه و رمان من توسط نوید حمزوی از دوستان نویسنده شیرازی مقیم انگلستان مقالهای دریافت کردم که به نظریهای تازهدر ادبیات با عنوان «چشمنگری» اشاره میکرد بر این اساس داستان میتواند به سمت فیلمنامه میل کند و در فضای بینابینی حرکت کند.
وی افزود: با تمام احترامی که برای دوستان قائلم اما من مخاطبان خویش را در گروه سنی دیگری میبینم. من این داستان را برای نسلهای آینده نوشتم نه آنان که در کوران آن مبارزه حاضر بودهاند. مخاطب اثر من در فضای مجازی و رسانههای همراه و وایبر و ... حضور دارد انان این گسیختگی و شکستهای زمانی را درک میکنند.
یادآور میشود، رجبعلی راهی، مدیر کل بنیاد شهید نیز در بخش پایانی جلسه در سخنانی کوتاه ضمن اعلام حمایت از پیشنهاد مسئول دفتر آفرینشهای ادبی حوزه هنری مبنی بر برگزاری جلسات مشترک بین نهادهای فعال در حوزه ادبیات انقلاب اسلامی و پایداری و همافزایی توانها گفت: ما کاملاً اماده این کار هستیم و اعلام میکنیم علیرغم همه مشکلات مالی آماده حمایت از اهل قلم هستیم و مشکل را در این بخش کمبود بودجه نمیدانیم.
