تبعات کج‌فهمی زن و مرد از حقوق اسلامی در زندگی مشترک

حجت‌الاسلام والمسلمين ابوالفتح دعوتی، محقق و کارشناس دینی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، به بیان جایگاه زن در قرآن کریم پرداخت و گفت: قرآن کریم زبان عالم خلقت است و در این عالم تفاوت‌های متعددی بین مخلوقات وجود دارد. در این بین نه تنها میان زن و مرد تفاوت وجود دارد بلکه تمام مردان نیز شبیه به هم و تمام زنان نیز همانند یکدیگر نیستند.

وی وجود تفاوت‌ها را پیش زمینه خلقت زوجین دانست و گفت: جلال ویژگی بارز مردان و جمال خصیصه مهم زنان محسوب می‌شود که این صفات برای هر یک حقوق و وظایف خاصی را به دنبال دارد. در واقع شریعت بیان واقعیت خارجی جهان آفرینش است.

حجت‌الاسلام دعوتی با اشاره به نکات انسانی که در قرآن کریم بیان شده است، اظهار کرد: هنگامی که از رعایت مصادیق انسانی سخن به میان آمده است تفاوتی میان زن و مرد وجود ندارد. حتی استفاده از لفظ مؤمنین هنگام بیان صفات و امر به دستوری خاص به دلیل نوع کلام عرب در سخن گفتن است و درواقع مؤمنات را نیز در بر می‌گیرد.

وی با اشاره به آیه 9 سوره توبه که می‌فرماید: «وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ؛ و مردان و زنان با ايمان دوستان يكديگرند كه به كارهاى پسنديده وا مى‌دارند و از كارهاى ناپسند باز مى‌دارند و نماز را بر پا مى‌كنند و زكات مى‏‌دهند و از خدا و پيامبرش فرمان مى‌‏برند، آنانند كه خدا به زودى مشمول رحمتشان قرار خواهد داد كه خدا توانا و حكيم است» اظهار کرد: این آیه نشان می‌دهد که هنگام بخشش رحمت خداوند زن و مرد تمایزی ندارند، بلکه رحمانیت خداوند همه انسان‌های باتقوا را فرا می‌گیرد.

صفت جلال مردانه نباید به تحکم بیانجامد

این محقق دینی به نقش زن در زندگی خانوادگی اشاره و عنوان کرد: صفت جلال باعث شده است که مردان در رفتارهای روزمره خود با همسرشان نوعی تحکم را به همراه داشته باشند، در صورتی که این امر پایه و اساس دینی ندارد و در شریعت اسلام به مردان اجازه داده نشده است که با زنان خود بدرفتاری کرده و آنان را به زور و اجبار به برخی امور مشغول کنند.

وی در تبیین جایگاه والای زن در خانه گفت: کار در خانه و شیردهی به فرزند وظیفه زن محسوب نشده است و انجام این امور می‌تواند در عوض دریافت حقوق صورت گیرد. این حکم بدان جهت صورت گرفته است که مردان، زنان را به انجام کارهای سخت و طاقت فرسای منزل مجبور نکنند و جایگاه واقعی آنان در خانواده را بشناسند.

ناآشنایی زنان با حقوق اسلامی خود

حجت‌الاسلام دعوتی با تأکید بر اینکه زنان و مردان از حیث حقوقی و شرعی با تکالیف و وظایف خود آشنا نیستند، گفت: با نگاهی به زندگی افرادی که در مسیر شریعت قدم برداشته‌اند، می‌توان دریافت که آرامش حاصل شده در زندگی خانوادگی آنان حاصل شناخت حقوقی است که اسلام برای زن و مرد در نظر گرفته است.

وی با اشاره به زندگی مردان بزرگی همچون امام خمینی(ره) و آیت‌الله بروجردی اظهار کرد: با نگاهی به زندگی این افراد می‌توان با جایگاه زن در خانه و خانواده و وظایفی که مردان در قبال زنان دارند آشنا شد. خودداری از تحکم و دستوردهی به همسر از جمله خصوصیات بارز این مردان خدایی محسوب می‌شود. در صورتی که برخی از زنان از همسر خود می‌ترسند و مماشات در زندگی آنان جایگاهی ندارد.

بر بسیاری از زندگی‌های خانوادگی نمی‌توان مهر تأیید اسلام را زد

حجت الاسلام دعوتی با تأکید بر اینکه بر بسیاری از زندگی‌های خانوادگی امروزی نمی‌توان مهر تأیید اسلام را زد گفت: در مقابل مردان می‌توانند اجازه انجام برخی امور را به زنان ندهند و زنان باید برای انجام پاره‌ای از فعالیت‌ها از مردان کسب اجازه کنند، اما درک غلط و کج فهمی از این احکام اسلامی سبب می‌شود زن و مرد هر یک از جایگاه خود به غلط سوء‌استفاده کرده و زندگی را در مسیر تلافی هدایت کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به آیه 31 سوره نور که می‌فرماید: «وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنّ؛َ و به زنان با ايمان بگو ديدگان خود را [از هر نامحرمى] فرو بندند و پاكدامنى ورزند و زيورهاى خود را آشكار نگردانند» اشاره و عنوان کرد: از دیگر مواردی که قرآن کریم برای زنان قائل شده است آشکار نکردن زینتهایشان است.