وی ولنگاری فرهنگی یا لاابالیگری فرهنگی را در مقابل تعهد و پایبندی فرهنگی معنی و اظهار کرد: از سالهای اول پیروزی انقلاب اسلامی اقتصاد، سیاست و فرهنگ به شدت تحت تأثیر معارف ناب اسلامی بوده و جامعه در لایههای مختلف با فرهنگ دینی عجین بود و تکلیفگرایی، مسئولیت پذیری، مراقبت عقل و فطرت در میان همه اقشار مردم به شدت رعایت میشد. مهمترین علت این امر توجه به الگوهایی بود که نقش فرهنگی خود را به شایستگی ایفا میکردند.
تغییر در الگوها از ارزشی به مادی
خزعلی با تأکید بر اینکه اصالت فرهنگ دینی در یک مقطع با هجمه ناجوانمردانه فرهنگ سازان غربزده در نظام اسلامی مواجه شد تصریح کرد: با تغییر الگوها از ارزشی به الگوهای مادی کم کم فرهنگ جامعه نیز رو به تغییر نهاد، بدین ترتیب علت اصلی ولنگاری فرهنگی در جامعه تغییر در الگوها محسوب میشود.
دستگاههای فرهنگی مأموریت خود را به درستی انجام ندادند
وی ادامه داد: در این جریان اگر دستگاههای فرهنگی مأموریت خود را به درستی انجام میدادند و در مقابل هجمههای فرهنگی غرب، در جامعه فرهنگ دینی را منتشر میکردند، شرایط به نحوی نبود که امام جامعه دینی وضعیت فرهنگی جامعه را به ولنگاری فرهنگی تعبیر کنند. ایشان در تمام سالهای گذشته به طور مکرر در زمینه فرهنگ و خطر ولنگاری تذکر دادهاند، کما اینکه در بیاناتشان در سال 1379 در جمع جوانان فرمودند: «هر چیزی که به سلامت، ایمان، عزم و نشاط لطمه بزند و کار و کوشش و تحصیل جوانان را معوق بگذارد، تهدید است».
خزعلی با اشاره به اینکه به تعبیر مقام معظم رهبری عدهای به خاطر ترس از متهم شدن به جلوگیری از جریان آزاد اطلاعات در مقابل ولنگاری فرهنگی اقدامی نمیکنند، گفت: نتیجه ولنگاری خطری است که دامان جامعه را خواهد گرفت. حقیقت انکارناپذیر این است که ولنگاری فرهنگی در جامعه پایههای نظام را تهدید میکند، زیرا ترویج و تولید محصولات فرهنگی با رویکرد لاابالیگری، سبب فرهنگ ولنگاری است.
شورای عالی انقلاب فرهنگی چه کرد؟
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده به تبیین عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان مهمترین نهاد سیاستگذار در امور فرهنگی برای مقابله با وضعیت فعلی اشاره و عنوان کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی، به عنوان قرارگاه مرکزی و ستاد فرماندهی فرهنگی کشور، در راستای همگرایی و همافزایی دستگاههای فرهنگی مصوبات فراوانی داشته است.
وی یکی از مهمترین این مصوبات را نقشه مهندسی فرهنگی کشور دانست که با هدف بازطراحی، اصلاح و ارتقای شئون و مناسبات نظامهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشور مبتنی بر فرهنگ مهندسی شده و با مشارکت و همکاری نهادها و مراکز علمی- پژوهشی حوزه و دانشگاه و دستگاههای اجرایی و فرهنگی ذیربط و همچنین با طراحی و اجرای مطالعات پیش نیاز و بهرهگیری از مطالعات و پژوهشهای موجود، پس از بحث و بررسی فراوان تهیه و تصویب شده است. این سند ضمن بررسی وضعیت کلان فرهنگی کشور و وضعیت مطلوب بر مبنای سند چشمانداز، هدف، اولویتها و شاخصهای فرهنگی را مشخص کرده و بر مبنای آن راهبردها و اقدامات در سطح کلان را تعیین کرده است.
وی افزود: شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده نیز به عنوان یکی از شوراهای اقماری شورای عالی انقلاب فرهنگی در راستای وظایف خود مبنی بر سیاستگذاری در حوزه مسائل زنان و خانواده، به عنوان هسته اولیه و مبدأ تحولات فرهنگی، به تهیه و تصویب راهبردهای کلان اقدام کرده است.
خزعلی در ادامه از مهمترین مصوبات این شورا را منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران، سیاستهای تشکیل، تحکیم، تعالی و ایمن سازی خانواده، راهبرهای گسترش فرهنگ عفاف و حجاب و ... خواند.
وزارت ارشاد برای رفع مشکلات فرهنگی همواره نوشدارو پس از مرگ سهراب است
وی در بخش دیگری از سخنان خود به مسئول اصلی وضعیت فعلی فرهنگی کشور که مقام معظم رهبری در مورد آن احساس خطر کرده و از آن تعبیر به ولنگاری فرهنگی کردهاند، اشاره و عنوان کرد: وجود ولنگاری فرهنگی هم در محتوا و هم در فرم محصولات فرهنگی به وفور یافت میشود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در جهت رفع مشکلات فرهنگی و یا اقدام سریع همواره نوشدارو پس از مرگ سهراب بوده است. گویا سخنان مقام معظم رهبری و نقدی که به فرهنگ داشتند در اولویت دولت قرار نگرفته، چرا که این حساسیت در ظهور آثار فرهنگی به چشم نمیخورد.
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده افزود: فیلم سینمایی ضدفرهنگی «50 کیلو آلبالو» به سلامت به فروش خود ادامه میدهد و تا آخرین لحظات هم در اکران آن دخالتی از سوی مقامات مسئول صورت نمیگیرد. این در شرایطی بود که بسیاری از رسانهها به موضوع اشاره کرده بودند و از مدتها پیش این فیلم سینمایی را به لحاظ فرهنگی به نقد کشیده بودند، چرا که محتوای آن در بستر یک شرایط مثلا کمدی آموختههایی در جهت و کمک به ولنگاری فرهنگی بود. این روزها در سالنهای تئاتر هم نوعی دیگر از ولنگاری فرهنگی رواج دارد که گویا در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و زیر مجموعههایشان آنگونه که بایسته است حساسیتی وجود ندارد.
وی با تأکید بر اینکه ولنگاری فرهنگی در محتوا خلاصه نمیشود، تصریح کرد: ساختار ضعیف و غیراصولی محصولات فرهنگی هم میتواند در جهت تقویت ولنگاری فرهنگی گامهای محکمی را بردارد و مخاطب با مواجه شدن با یک اثر فرهنگی ضعیف به لحاظ ساختاری قطعا از آن دلزده میشود. بدین سبب ما مخاطبان فرهنگی خود را از دست داده و این مخاطب به سمت آثار فرهنگی خارجی که از شأن و عرف ما دور است، میرود.
وی در انتقال فرهنگ دینی، نقش رسانهها به ویژه رسانه ملی را انکارناپذیر دانست و گفت: در سالهای اخیر، ماهواره، اینترنت و صفحات مجازی به شدت در انتقال فرهنگها مؤثر بودهاند، اما دستگاههای فرهنگی میتوانند این ابزار را در خدمت اخلاق و ارزشهای دینی بگیرند.
نمایندگان مجلس بجای تولید صرفا بررسیکننده لوایح فرهنگی دولت هستند
وی از دیگر دستگاههای مسئول در زمینه مبارزه با ولانگاری فرهنگی را مجلس شورای اسلامی ارزیابی و عنوان کرد: طرح موضوع ولنگاری فرهنگی در دیدار با نمایندگان مجلس شورای اسلامی حاکی از نقش جدی نظارتی مجلس است، اگر کمیسیون فرهنگی مجلس به صورت جدی و دائمی در حال رصد فعالیتهای این حوزه باشد، تذکرات و راهنماییهای ایشان میتواند حرکات منفعلانه را به اقداماتی پویا و مفید تبدیل کند. متأسفانه در ادوار مختلف مجلس، نمایندگان صرفا بررسیکننده لوایح فرهنگی دولت بودهاند و به ندرت شاهد ارائه طرحهای فرهنگی از سوی نمایندگان بودهایم. به نوعی انفعال در امور فرهنگی متوجه مجالس گذشته بوده است و لازمه فعال شدن مجلس در این بخش، حضور داوطلبانه نمایندگان قوی در کمیسیون فرهنگی است. امید آن که دستور رهبر معظم انقلاب، دست کم در حد تلنگری همه را به خود آورد.
خزعلی در پایان سخنان خود یکی از مؤثرترین اقدامات را به کارگیری نیروهای فرهنگی برای طرح و برنامه مناسب در زمینه پدافند فرهنگی برشمرد و گفت: پدافند فرهنگی در کنار فرهنگسازی یک اصل است. اگر پدافند فرهنگی وجود داشته باشد، کار فرهنگی مناسب نیز نتیجه خواهد داد.