بیشک یکی از قدیمیترین هنرها و صنایع بشری سفالگری است که در مواردی حتی به اعتبار کشف نمونههایی از آن قدمت و پیشینه تمدنی را هم تعیین کردهاند، اولین نمونههای سفالی مربوط به 8 هزار سال قبل از میلاد مسیح است که بدون استفاده از چرخ ساخته شده است و در کنار آتش و بدون کوره پخته میشده است.
با آغاز دوران اسلامی به علت روح سادگی و به دور از تجملپرستی فرهنگ اسلامی و همچنین به دلایل اقتصادی به صنعت سفال سازی توجه بیشتری معطوف شد، بزرگترین و مهمترین موفقیتی که صنعتگران در این دوره کسب نمودهاند، ساخت ظروف سادهای است که همه دارای خواص تزئینی ویژهای بوده و از خصائص هنر و صنایع اسلامی به شمار میآمد.
گرچه نقوشی که روی این ظروف به کار برده میشود جنبه تزئینی آنها اساسی است، ولی برای سازندگان و کسانی که آنها را به کار میبرند، بسیار بیش از تزیین اهمیت داشته است. هنرمندان با حفظ اصالتهای بومی به حفظ و اشاعه این صنعت اصیل پرداخته و سعی بر این بوده است که با بالابردن کیفیت جنس و طرحها و مصرفی کردن محصولات سفالین در سطح شهرها علاوه بر مصرف روستایی و بومی آن، گامهای مفیدی برداشته شود.
لالجین با انتخاب به عنوان «شهر جهانی سفال و صنایع دستی» توسط داوران بینالمللی در مرداد 1395بزرگترین مرکز نولید و توزیع سفال و صنایع مربوطه در ایران است، لالِجینْ (لالهجینْ) یکی از شهرهای شمالی استان همدان است که در بخش لالجین شهرستان بهار واقع شدهاست، بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۵، لالجین جمعیتی بالغ بر 14 هزار و ۷۲۴ نفر را در خود جای داده و به عنوان دومین شهر شهرستان بهار شناخته میشود. قحطی سال۱۲۵۰ و شورش مردم علیه غلامعلی خزایی (خان وقت) در سال ۱۳۳۱ شمسی از وقایع مهم این شهر محسوب میشود، لالجین در محاورات مردم استان همدان اغلب به صورت «لَلین» و «لالون»تلفظ میشود.
علی مالمیر، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: از ویژگیهای صنایع دستی که تأکید فراوانی نیز برآن است به عنوان یکی از بسترهای ارتقاء رشد اقتصادی علاوه بر اشتغال پایدار و ارزش افزوده و نقش صادراتی آن که طبق آمار اعلام شده توسط اداره گمرگ استان، در سال گذشته هشت درصد به این حوزه اختصاص داشته، برگرفته از فرهنگ و تاریخ مردم کشور ما نیز هست که همراه با صادرات این صنایع، میراث معنوی خود را نیز با آن معرفی میکنیم.
لالجین شهری آمیخته با فرهنگ و اعتقادات قوی و اصیل اسلامیوی افزود: همدان شهر دارالمومنین است و لالجین نیز از این قاعده مستثنی نیست و دارای سنت، فرهنگ و اعتقادات قوی و اصیلی است که مباحث اعتقادی آنها آمیخته با اسلام است در نتیجه صنایعی که در این شهر تولید میشود بیشک این اصول در آنها اتخاذ میشود.
مالمیر با بیان اینکه ثبت فن کار صنایع دستی یکی از اقداماتی که در این راستا میتوان انجام داد اضافه کرد: ثبت آئیین و سنت خاص در راستای تولید، معرفی و حفظ این آثار میتواند نقش بسیار مهمی در جلوگیری از منسوخ شدن آثار صنایع دستی داشته باشد.
قاسم جهانآرا، بازرس اتحادیه تشکلهای قرآنی کشور نیز به ایکنا گفت: همدان به عنوان شهر دارالمومنین شناخته شده است و یکی از ویژگیهای شهرستانهای این استان، این است که هریک در جای خود از لحاظ صنعت، تولیدات و محصولات مختص خود حرفی برای گفتن دارند که تعداد کثیری از آنها از شهرت جهانی نیز برخوردارند که در این میان میتوان به سفال شهر لالجین و یا سیر شهرستان بهار اشاره کرد.
وی افزود: لالجین شهری است با قدمت بیش از دو هزار سال که در سر تا سر جهان با نام شهر صنایع دستی شناخته شده است،این شهر اتفاقات بسیاری را از سر گذرانده است و چندین بار با خاک یکسان شده است اما در حال حاضر پایتخت صنعت سفال در جهان است.
جهان آرا اضافه کرد: حال اینکه استان همدان، با نام دارالمومنین شناخته شده است و لالجین نیز از شهرهای این استان است اما ورودی شهر لالجین، به عنوان شهر صنعتی سفال از وجود صنایع سفالی، پیامهای قرآنی و تبلیغات میدانی مرتبط با مضامین دینی و اسلامی کم رنگ است که در این راستا جلسات و نشستهایی نیز انجام شده و نتیجه آنکه در این زمینه کارهایی انجام گیرد
وی خاطرنشان کرد: سوق دادن فروشندگان محصولات سفال به سمت تولید آثار و هنرهای سنتی و اصیل که تجسم اسلام ناب است، قدمی محکم در راستای ابلاغ و نمایش چهره واقعی اسلام به جهانیان است، همچنین با وجود حرفه اعتقادی صنعت گران لالجین و بهرهگیری از کمک و مساعدت ادارات مختلف مانند سازمان تبلیغات، اداره ارشاد و غیره در اسلامی کردن هنرهای مختلف اقدامات بسزایی انجام داد
لالجین کارهای اصیل اسلامی در حوزه صنایع دستی داردبازرس اتحادیه تشکلهای قرآنی کشور بیان کرد: از آنجا که شهر لالجین دارای قدمت دو هزار ساله است، از همان سالهای اولیه کارهای اصیل اسلامی در حوزه صنایع دستی داشته است و در حال حاضر نیز میتوانند با بهرهگیری از تبلیغات میدانی با استفاده از آیات، روایات، احادیث، و پیامهای قرآنی با تولیدات صنعتگران این راه را بهتر از قبل ادامه دهند.
جهان آرا عنوان کرد: لالجین تنها شهری است که در آن آمار بیکاری صفر است و این خود مایه افتخاری برای کشور عزیزمان است که باید مسئولین امر از صنعتگران حوزه صنعت سفال در این شهر و فعالان قرآنی آن تقدیر و تجلیل به عمل آورند.