معرفت، بصیرت و حکمت؛ از آثار اخلاص

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، از پله‌های ترقی مؤمن به‌سوی درجات عالیه داشتن اخلاصی است که انسان را از شیاطین دور کرده و به خدا نزدیک نماید.اخلاص در اصطلاح به‌معنای کار برای خدا کردن و فقط او را در نظر داشتن و همه عبادات و اعمال را وسایلی برای نزدیکی به خدا دانستن است.
خداوند متعال در آیات 39 و 40 سوره حجر در این رابطه فرموده است: « قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغْوَيْتَنِي لأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأَرْضِ وَلأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ(39) إِلاَّ عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ؛ شیطان گفت پروردگارا به‌سبب آن‌كه مرا گمراه ساختى من [هم گناهان‌شان را] در زمين برايشان می‌‏آرايم و همه را گمراه خواهم ساخت، مگر بندگان خالص تو از ميان آنان را».
در حدیث قدسی است که خداوند سبحان فرمود: «اخلاص رازی از رازهای من است که در قلب کسی‌که او را دوست دارم ودیعه می‎گذارم»
گفته‌اند آثار اخلاص چند چیز است یکی رسیدن به معرفت و بصیرت و حکمت کمااینکه رسول اکرم(ص) فرمود: کسی‎که چهل روز اخلاص پیشه کند خداوند چشمه‌های حکمت را از قلبش به زبانش می‎گشاید.
دوم پیروزی و موفقیت است که امام علی(ع) فرمود: اخلاص داشته باش به پیروزی می‎رسی. سوم ملاک ارزش اعمال انسان از روی اخلاص است زیرا پیامبر(ص) فرمود: اگر اعمالی را انجام دادی پس برای خدا انجام بده خالصاً برای این‌که خداوند سبحان قبول نمی‎کند اعمال را مگر آنچه خالص باشد کمااینکه امام علی(ع) فرموده است: «همه اعمال بر باد رفته است مگر آنچه در او اخلاص باشد».
 در روایت است که به‌خاطر اخلاصی که علی(ع) موقع کشتن عمر بن عبدود داشت آن ضربتی که علی(ع) بر عمر وارد کرد از عبادت انس و جن تا روز قیامت برتر است.در روایت است که به حضرت ابراهیم(ع) خطاب رسید بگو: «حقیقتاً نمازم و روزه‌ام و زندگی‎ام و مرگم همه برای خداوند عالمیان است».
پیامبراکرم(ص) فرموده است: «حقیقتاً خداوند سبحان به صورت‌های شما نگاه نمی‎کند بلکه به دل‌های شما نظر می‎نماید».
اخلاص در طعام
در آیه 8 سوره هل‌اتی آمده است: «آنان(اهل‌بیت) در راه دوستی خدا به فقیر و یتیم و اسیر غذا می‎دهند و می‎گویند ما فقط برای رضای خدا به شما غذا می‎دهیم و از شما انتظار پاداشی نداریم».باید در انفاق ما و اطعام به فقرا و ایتام اخلاص داشته باشیم و انگیزه غیر خدا در میان نباشد تا مورد قبول درگاه احدیت واقع شود.
کسی‌که برای ریا به مردم غذا می‎دهد، روز قیامت، از غذای جهنم به او می‎خورانند و این غذا در دلش، آتش می‎شود تا حساب پایان یابد.
ازجمله آفات اخلاص، بازگو کردن کار خیر خود است.امام محمدباقر(ع) فرمود: باقی ماندن بر عمل خیر از خود عمل خیر سخت‌تر است.گفته شد:باقی ماندن بر عمل چیست؟ فرمود: مردی نماز می‎خواند و برای خدا انفاق می‎کند در صحیفه عملش، ثواب عمل پنهان را برای او می‎نویسند بعد آن عمل را برای دیگران می‎گوید ثواب عمل آشکار را برای او می‎نویسند.برای دومین بار بر زبان می‎آورد که برای او عمل ریایی می‎نویسند.
ریاکاری از دیدگاه پیامبر(ص)
از رسول خدا(ص) روایت است که روز قیامت سه نفر را به موقف حساب آورند و به اولی که عابد است خطاب می‎رسد که چه اعمالی انجام داده‌ای؟ گوید: بار خدایا در روزو شب به نمازو بندگی اشتغال داشتم! خداوند سبحان گوید که دروغ می‎گویی زیرا هدفت طاعت من نبود بلکه مقصودت این بوده که خلایق به ذکر حمیده‌ات متوجه گشته بگویند که این مرد عابدست پس این نوع عبادت به‌درگاه ما موجب اجر نگردد.
دومی که صاحب نعمت است خطاب رسد که به تو نعمت‌ها ارزانی کردم در کدام راه صرف نمودی؟ گوید: بار خدایا! در شب و روز صدقه می‎دادم خداوند سبحان گوید که دروغ می‎گویی و ملایکه به دروغ او اعتراف نمایند که مقصد اصلی‌ات آن بود که مردم بگویند که فلان کس آدم کریم و بخشنده‌ای است.
سومی که شربت شهادت نوشیده خطاب رسد که چه اعمالی انجام داده‌ای گوید بارالها جهاد در راهت کرده تا شهید شدم فرمان رسد که دروغ می‎گویی و فرشتگان گویند که دروغ می‌گویی بلکه منظور تو از این جهاد آن بود که مردم گویند که فلانی شجاع است.
متاسفانه امروزه ریاکاری گاهی علامت زرنگی به حساب می‎آید و بعضی‌ها دلشان خوش است که با ریاکاری و خود را متدین نشان دادن و به روحانیت نزدیک شدن، می‎توانند به مقاصد دنیوی دست پیدا کنند ولی غافل از این‌که آخرت را از دست داده‌ و دنیا هم کارش معلوم نیست! درحالی‌‎که اگر اخلاص بورزند خداوند سبحان هم دنیا و هم آخرت را به آن‌ها می‎دهد.