مریم رهسپار، روانشناس و کارشناس مسائل خانواده، در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)
از لرستان، با اشاره به جایگاه والای سالمندان در فرهنگ ایرانیان، گفت:
بهمنظور پاسداشت مقام سالخوردگان باید نیازمندیها و آسیبهای مربوط به
دوران سالمندی را بشناسیم، چراکه سالمندان بیشاز کودکان زیر 10 سال دچار
آسیب میشوند.
وی با اشاره به اینکه طبق آمار سازمان بهداشت جهانی،
افراد سالمند جامعه بیشاز کودکان زیر 10 سال دچار آسیبهای جسمی و روحی
میشوند و به همان نسبت نیازمند توجه، اقدام و تأیید هستند، اظهار کرد:
عواملی نظیر ضعف جسمانی سالمند، عدم تعادل در راه رفتن، اختلال حواس،
مشکلات بینایی، مصرف داروهای متعدد؛ همه دست به دست هم میدهند و سالمند را
دچار اختلالات روحی، هیجانی و عاطفی میکنند.
رهسپار بیان کرد: تحقیقات
نشان داده که اگر بتوانیم مشکلات سالمندان را شناسایی کرده و آنها را از
چرخه فعالیتهای اجتماعی حذف نکنیم، این قشر بهشدت در جامعه کارآمد شده و
با بالارفتن احساس مسئولیت، میزان مشارکت اجتماعی آنها بهطور چشمگیری
افزایش مییابد.
این روانشناس و کارشناس مسائل خانواده با اشاره به
اینکه سالمندان به مراقبتهای ویژه این دوران نیاز دارند، اظهار کرد:
داشتن یک برنامه ورزشی و غذایی سبک و منظم اولین نیاز یک سالمند است، لذا
باید ضمن جلوگیری از روزمرگی و بیکاری سالمندان، آنها را در تصمیمات دخیل
کرده و طرف مشورت خود قرار دهیم، با اینکار علاوهبر بهرهگیری از کولهبار
تجربه سالمندان، سبب ارزشگذاری به شخصیت آنها نیز میشویم.
وی با
اشاره به احساس رضایتمندی سالمندان از این حس که اطرافیان به او نیاز
دارند، عنوان کرد: طبق تحقیقاتی که در دانشگاه امام حسین(ع) تهران انجام
شده؛ درصورتیکه سالمندان از شرایطی که برای آنها پیش آمده راضی باشند
پروسه پیری و از کار افتادگی آنها بین 5 تا 7 سال به تعویق میافتد و
احتمال دچار شدن به افسردگی نیز 30 تا 45 درصد کاهش مییابد.
«فراموشی»؛ یکیاز مهمترین چالشهای پیشروی سالمندانرهسپار
«فراموشی» را یکیاز مهمترین چالشهای پیشروی سالمندان دانست و افزود:
بهطور قطع نمیتوان پیری را عامل مبتلا شدن افراد به آلزایمر دانست اما در
بررسیهای انجام شده عوامل ژنتیکی و محیطی نقش تعیین کنندهای در ابتلای
سالمند به آلزایمر دارند.
این روانشناس عنوان کرد: از مهمترین عواملی
که خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش میدهد میتوان به سن بالا، سابقه
خانوادگی، اختلالات عروقی و مغزی، سابقه ضربه مغزی، کمبود فعالیتهای
فکری، رژیم غذایی نامناسب و فقر غذایی، کمبود فعالیتهای بدنی، بالا بودن
سطح استرسهای روانی ـ اجتماعی در دوران سالخوردگی، مصرف دخانیات، تنهایی و
جنس مؤنث(هورمونهای جنسی زنانه ممکن است تأثیری در ایجاد این بیماری
داشته باشند) اشاره کرد.
وی تصریح کرد: ایام تعطیلات فرصت مناسبی است که
بهواسطه دید و بازدید از والدین و بزرگترهای خانواده و سفر بردن
سالخوردگان که با تغییرات آب و هوایی سیستم مغزی و عصبی آنها فعالتر
میشود، سلامت و امنیت روانی سالمندان را ارتقا داد، لذا در تعطیلاتی که
پیش میآید نباید از وضعیت تغذیه سالمندان غافل شویم و در میهمانیها و
مسافرتها نیز برنامه غذایی سالخوردگان باید متناسب با سن آنها باشد.
رهسپار
با اشاره به اینکه صلهرحم یکیاز آداب و رسوم مهم است که از دیرباز
جایگاه مهمی در فرهنگ اسلامی و ایرانی داشته است، اظهار کرد: ما نباید
فراموش کنیم که دید و بازدید فقط برای جوانان نیست و شادیهای ایام نوروز
متعلق به همه انسانهاست و ما نباید در این زمینه سالمندان را از یاد
ببریم.
این کارشناس خانواده با بیان اینکه خانوادهها باید سعی کنند که
نقش خود را بهعنوان حلقه رابط بین کودکان و سالمندان بهخوبی ایفا کنند،
اظهار کرد: طبق تحقیقاتی که در دانشگاه سمنان بهعمل آمده، امروزه میانگین
تعامل کودکان با سالمندان فقط 2 تا سه دقیقه در روز است که این جای نگرانی و
تأسف دارد.
وی تصریح کرد: این درحالی است که هرچه کودکان و نوجوانان
در تعامل بیشتری با سالمندان باشند، به همان اندازه تجارب، عاطفه و
اجتماعپذیری کودکان نیز بیشتر میشود و هرچه نسل کودک و نوجوان بیشتر از
سالمندان فاصله بگیرد، به همان میزان کودکانی خود محور و ناسپاس خواهیم
داشت و امکان انتقال فرهنگ زیبا و ناب انسانی و نوعدوستانه کمتر میشود.