خودسازی؛ دروازه ورود به قرآن/ مسئولیت بزرگ قرآنیان
گروه فعالیتهای قرآنی: آیتالله کعبی با بیان اینکه مهمترین ادب در محضر قرآن، پاکسازی درون از بیمارهای اخلاقی است، گفت: دروازه ورود به قرآن خودسازی و مبارزه با بیماریهای اخلاقی است؛ از این رو اهل قرآن هم حقوق شان بزرگ است و هم مسئولیتشان عظیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، اولین جلسه آموزش قرائت و تفسیر قرآن کریم شب گذشته 13 آبان ماه با حضور آیتالله عباس کعبی نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری در مرکز علمی فرهنگی امام حسین(ع) اهواز برگزار شد.
در این نشست آیتالله کعبی با اشاره به آیه «لایمسّه الّا المطّهرون»(واقعه، 79) به بیان شاخصههای اخلاقی کرامت انسانی در قرآن و سیره نبوی پرداخت و در مقدمه این بحث گفت: برای تلاوت قرآن کریم آداب ظاهری و باطنی وجود دارد؛ آداب ظاهری همان تعظیم قرآن، وضو و ... است اما مهمتر از آن آداب باطنی است.
وی توضیح داد: برای اینکه ما در محضر قرآن باشیم باید با دل پاک حاضر شویم تا بتوانیم از آن بهره مند شویم. اگر کسی حسود باشد، ظالم باشد، کینه توز باشد، گناهکار باشد، نه تنها از قرآن بهره ای نمیبرد بلکه بر پلیدیاش افزوده میشود. همانطور که در قرآن کریم فرمود: «و لایزید الظالمین الّا خسارا»(اسراء، 82).
آیتالله کعبی با بیان اینکه مهمترین ادب در محضر قرآن پاکسازی درون از بیمارهای اخلاقی است، گفت: هر چقدر دلمان پاک باشد بیشتر میتوانیم از نور قرآن بهرهمند شویم. فهرستی از بیماریهای اخلاقی در کتاب «جامع السعادات» ملا مهدی نراقی که کتاب اخلاقی مهمی است، ذکر شده است که براساس این کتاب آنها را مطرح میکنیم.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به بیان این بیماریهای اخلاقی که مانع از دریافت نور قرآن میشود پرداخت و گفت: حسد در رأس این بیماریها ذکر شده که ضد کرامت انسانی است. بیماری دیگر آزار رساندن، اهانت و تحقیر کردن است. عده ای هستند که برای اینکه عده ای را حذف کنند، برنامه ریزی میکنند، چون آنها را مانع رسیدن به هدفشان میبینند. تحقیر کردن هم سبک شمردن آدمها است.
این مدرس حوزه و دانشگاه عنوان کرد: ترساندن انسانهای مؤمن یکی دیگر از بیماریهای اخلاقی است؛ کسی که چنین کند و مؤمنان را بترساند اگر نماز بخواند و قرآن تلاوت کند چه فایدهای برای او دارد؟ گناه ترساندن مؤمن بسیار بالا است، چنین کسی محارب خدا و رسول خدا(ص) است؛ کسی که از قدرتش به جای خدمت رساندن به مردم برای ترساندن آنها استفاده میکند.
آیتالله کعبی افزود: ترک یاری مسلمین نیز یک بیماری اخلاقی است؛ اینکه کسی بتواند به مسلمانان کمک کند اما این کار را انجام نمیدهد این گناه است. همچنین سستی و شرط بندی؛ کسی که در احکام دین سستی بکند نیز مرتکب گناه شده است. دیگری، دوری کردن از برادران مسلمان است، هچنین قطع صله رحم و عاق والدین نیز بیماریهای اخلاقی هستند.
نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: طلب العثرات یا پرونده سازی برای دیگران نیز بیماری اخلاقی است؛ یک عده کارشان همین است که برای برادر مؤمنشان پرونده سازی میکنند. فتنه گری در بین مردم، شماتت(پیدا کردن نقطه ضعف از دیگری و به رخ او کشاندن) نیز بیماریهای اخلاقی هستند که مانع بهره مندی انسان از قرآن میشوند.
وی گفت: جدال و خصومت نیز عنوان بیماری اخلاقی دیگری است به این معنا که عده ای تظاهر به فهم دین و معارف اسلامی میکنند اما هدفشات از این تظاهر و گفت و گو این است که دیگران را به زمین بزنند و علمشان را به رخ دیگران بکشند. سخره و استهزا کردن افراد، اقشار، گروهها و قومیت ها نیز بیماری اخلاقی است. مزاح به معنی افراط در لهو و لعب و بی خیالی، غیبت، دوست داشتن مقام و شهرت و دوست داشتن مدح نیز از این قبیل هستند؛ عده ای فقط تعریف کردن را دوست دارند و انتقاد را تحمل نمیکنند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: ریا، نفاق(دو چهره داشتن) بیماری های اخلاقی هستند و اگر کسی با این فضا در محضر قرآن باشد فکر میکنید از تلاوت قرآن استفاده خواهد کرد؟ قطعا نه. رسول خدا(ص) در سخنی فرمودند: چه بسا افرادی قرآن تلاوت میکنند اما قرآن آنها را لعن میکند. این بسیار خطرناک است. قرآن میفرماید: «کبر مقتا عند الله أن تقولوا ما لاتفعلون»(صف، 3) لذا اهل قرآن هم حقوق شان بزرگ است و هم مسئولیتشان عظیم.
آیتالله کعبی با بیان اینکه دروازه ورود به قرآن خودسازی و مبارزه با بیماریهای اخلاقی است به توضیح درباره «حسد» پرداخت و گفت: نقطه مقابل حسد «نصیحت» به معنی خیرخواهی است. حسد بیماری پیچیده است که فرد در آن تحمل خیر و پیشرفت دیگران را ندارد. در روایات داریم: «الحسد یأکل الحسنات کما یأکل النار الحطب»(حسد نیکی ها را از بین می برد همچنانکه آتش هیزم را میسوزاند). رسول خدا(ص) یک پیش بینی کرده بودند که در زمان ما اتفاق افتاد و آن این است که فرمودند: بیماری های امت های دیگر در شما امت اسلامی هم نفوذ کرده و آن حسد و دشمنی(کینه توزی) است. دشمنی ریشه را میسوزاند، نه ریشه مو بلکه دین را از بین میبرد و قسم به کسی که جان محمد(ص) به دست او است وارد نمیشوید مگر اینکه مؤمن شوید و مؤمن نمیشوید مگر اینکه همدیگر را دوست داشته باشید. به شما خبر دهم چه چیزی این محبت را افزایش میدهد؟ سلام را در جامعه اسلامی بلکه در عالم نشر دهید یعنی بایکدیگر در ارتباط باشید.
این مدرس حوزه و دانشگاه در ادامه به بیان ریشههای حسد پرداخت و اظهار کرد: پلیدی نفس و بخل آن نسبت به خیر برای بندگان، دشمنی و کینه، دوست داشتن ریاست و ثروت(که باعث می شود انسان کارش به رقابتهای منفی کشیده شود) و ترس از دست دادن اهداف از عوامل حسد هستند. تعزز به این معنا که فرد نمی تواند تحمل کند کسی که در رتبه و جایگاه او بوده به جایگاه بالاتری برسد. تکبر، تعجب(مانند قول معاصران پیامبران که به آنها میگفتند آیا بشری مانند ما فرستاده خدا است؟) اینها ریشههای حسادت در انسان است.
وی ادامه داد: خیرخواهی به این معنا است که آنچه برای خود میپسندد برای دیگران هم بپسندد و آنچه برای خود نمیپسندد برای دیگران هم نپسندد. اگر در محضر قرآن قرار گرفتیم باید فضایی نورانی در دلمان ایجاد کنیم و از این امراض پیچیده اخلاقی خود را نجات دهیم. ریشه همه جنایتها و دشمنیها سلطه گری و خودخواهی و حسد است.
براساس این گزارش، بخش آغازین این جلسه به آموزش قرائت قرآن کریم توسط جلیل بیت مشعل اختصاص داشت. وی در تذکر نکات قرائت به شرکت کنندگان در این جلسه گفت: تجوید به این معنای فراگرفتن و رعایت تمام شرایط و نکاتی است که ما را به تلاوت رسول الله(ص) نزدیک میکند.
وی گفت: یکی از عللی که تلاوت قرآن بعد از هزار و 400 سال به دست ما رسیده است، تجوید است. فصاحت نیز به این معنا است که جملات و آیات را آن چنان که شایسته تفسیر آن است ادا کنیم. پس قراء باید به تفسیر قرآن آگاه باشند تا معنای قرآن را با تلاوت خود برسانند.
