امنیت اقتصادی؛ از شروط تحقق نظام اقتصادی اسلام

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، امنیت اقتصادی شرط تحقق نظام اقتصادی اسلام است کمااینکه نظام اقتصادی اسلامی بر سه اصل اساسی و مهم امنیت اقتصادی، عدالت اقتصادی و رشد و شکوفایی اقتصادی تاکید دارد.
این سه اصل در نظام اقتصادی اسلام علاوه‌بر تامین سطح معیشت مطلوب مردم زمینه‌های لازم برای رشد و تعالی انسان‌ها را برای رسیدن به کمال فراهم می‎کنند.
مقصود از امنیت اقتصادی، ایجاد فضایی است که در آن سرمایه‌ و سرمایه‌گذار، صنعت و صنعت‌گر، کار و کارگر و همه قشرها در برابر انواع فشارهایی که خارج از کنترل است، حفاظت می‎شوند و در جهت کار و تلاشی که برای شکوفایی اقتصاد انجام می‎دهند، احساس اطمینان و ارامش داشته باشند.
از ویژگی‎های اقتصاد اسلامی آن است که در اسلام هم مال و هم سرمایه حرمت دارند و هم سرمایه‌گذار و هم شخصی که کار اقتصادی انجام می‎دهد، همه مورد احترام هستند.
از مهمترین اصولی که اسلام در قضایای اقتصادی به‌‍صورتی خاص درباره آن تاکید کرده، اصل حرمت و احترام مال(امنیت اقتصادی) است.
باید توجه داشت، علت حرمت و احترام مال آن است که خداوند مال را وسیله قوام زندگی مادی و معنوی انسان و سبب رسیدن به کمال می‎داند و در آیه 29 سوره نساء در این رابطه می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلاَّ أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا؛ اى كسانى‌كه ايمان آورده‏ايد اموال همديگر را به ناروا مخوريد مگر آنكه داد و ستدى با تراضى يكديگر از شما [انجام گرفته] باشد و خودتان را مكشيد زيرا خدا همواره با شما مهربان است».
همچنین خدای متعال در آیه 5 سوره نساء فرموده است: «وَلاَ تُؤْتُواْ السُّفَهَاء أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللّهُ لَكُمْ قِيَامًا وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُواْ لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوفًا؛ و اموال خود را كه خداوند آن‌را وسيله قوام [زندگى] شما قرار داده به سفيهان مدهيد و[لى] از [عوايد] آن به ايشان بخورانيد و آنان را پوشاك دهيد و با آنان سخنى پسنديده بگوييد».
در روایت‌های متعدد این تعبیر آمده که حرمت مال انسان، هم‌چون حرمت خون اوست از جمله: پیامبراکرم(ص) فرمود: «حرمت مال مؤمن همچون حرمت خون اوست» و در حدیث دیگر فرمود: «همه چیز مؤمن محترم است، عِرض، آبرو، مال و خون او».
امام علی(ع) نیز فرمود: «بردن و خوردن مال مرد مسلمان به ناحق از بزرگ‌ترین خطاهاست» تشبیه «حرمت مال مؤمن» به «حرمت خون او» دلیل بر اهمیت امنیت اقتصادی و نقش امنیت مال و سرمایه در اقتصاد است.
در روایات متعدد از تصرف مال دیگری به‌شدت نهی شده و برای مال مردم امنیت خاصی در نظر گرفته شده است از جمله این‌که پیامبراکرم(ص) فرمود: حلال نیست برای مؤمن، تصرف در مال برادر مسلمانش مگر با میل و رضایت او» و نیز فرمود: «تصرف در مال مسلمان حلال نیست، مگر با رضایت او» و باز فرمود: بر کسی تصرف در مال دیگری حلال نیست، مگر با اجازه و رضایت او».
همه این احادیث بر امنیت اقتصادی تاکید نموده و اعلام داشته که هیچ‌کس مجاز نیست به اموال و املاک افراد تجاوز کند و تعدی به حریم مالی دیگران ممنوع است؛ حتی اگر چیز ناچیزی باشد، بنابراین احترام و رعایت سرمایه‌های مشروع افراد(امنیت اقتصادی) ضروری است.
علاوه‌بر این، ادله دیگری نیز دلالت بر امنیت اقتصادی می‎کند به‌عنوان نمونه برخورد قاطع اسلام نسبت به سارق و دستور قطع دست او به‌علت حفظ و امنیت مالی و اقتصادی در جامعه است و یا مبارزه با مفسدان اقتصادی برای جلوگیری از اخلال در نظام اقتصادی است.
امام صادق(ع) در حدیثی فرموده است: «سه چیز است که همه مردم به ان احتیاج دارند: عدالت، امنیت و وفور و فراوانی نعمت» طبیعی است امنیت ابعاد گوناگونی دارد که یکی‌از آنها امنیت اقتصادی است روایاتی که تاکید بر حفظ اموال عمومی و پرهیز از تعدی و تصرف آنان می‎کند به‌خوبی گواه بر ضرورت امنیت اقتصادی است کمااینکه امام علی(ع) فرمود: «اموال مسلمانان تاب تحمل ضرر را ندارد یعنی نباید گذاشت کسی اموال مسلمین را به‌صورت غیر مشروع تصرف کند و از بین ببرد» و نیز در حدیثی پیامبر(ص) فرمود: «من و پیامبرانِ مسجاب‌الدعوه، پنج گروه را نفرین می‎کنیم، یکی از آنها کسی است که بدون وجه شرعی اموال مسلمانان را تصرف کند».