دیرباز:
بدون استمداد از عرفان و فلسفه نمیتوان به لایههای عمیق قرآن دست یافت
گروه معارف: رئیس دانشگاه قم تأکید کرد: علامه آشتیانی در زمینه فلسفه اسلامی بسیار زحمت کشید اما به عقیده بنده ترجیح برای ایشان عرفان بود، بدون کمک گرفتن از عرفان و فلسفه نمیتوان به تمام لایههای آیات قرآن و روایات دست یافت علامه از همین اصل استفاده و معانی دقیقی از آیات قرآن استنباط میکند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، حجتالاسلام عسکر دیرباز، رئیس دانشگاه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری، امروز، 14 آذرماه در همایش علامه آشتیانی که به همت بنیاد نخبگان استان در مدرسه علمیه المهدی(ع) اراک برگزار شد گفت: دلیل حضور بنده در این همایش ابراز علاقه به شخصیت علامه آشتیانی است علاقه بنده به ایشان و بزرگان علمی استان مرکزی بعد از مطالعه کتاب«آیینه صدق و صفا»؛ شرح حال آیتالله اراکی به وجود آمد که توصیه میکنم عموم مردم به ویژه طلاب این کتاب را مطالعه کنند.
وی ادامه داد: در این کتاب حقی که حوزه علمیه اراک به انقلاب اسلامی دارد و نقش این مرکز علمی در رونق حوزه علمیه قم به واسطه حضور استاد حائری یزدی و تربیت امثال امام خمینی(ره) و بنیانگذاران انقلاب در حوزه علمیه قم به خوبی بر بنده روشن شد.
حجتالاسلام دیرباز افزود: درباره علامه آشتیانی مطالب بسیاری خواندهایم، صَرف وقت، توانایی و سرمایههای وجودی در راه کسب علم نسبت به امور دیگر مثل کسب شهرت مقام و ثروت بسیار متفاوت است، شهرت و مقام با اندک تلاشی قابل دستیابی است اما برای کسب علم باید تمام وقت و توان خود را صرف کرد تا علم اندکی از خود را در اختیار انسان قرار دهد، علامه آشتیانی از این قشر و بسیار پرکار بود.
وی گفت: در حوزه و دانشگاه اگر بخواهیم در کنار تحصیل به امورات عادی و روزمره زندگی بپردازیم بدون شک مشخص نخواهد بود که آیا میتوانیم کمک قابل توجهی به پیشرفت علوم داشته باشیم یا خیر. درواقع زمانی میتوان در علوم تأثیرگذار بود که تمام وقت و سرمایه خود را در این راه قرار دهیم، وقتی از علامه آشتیانی پرسیدند که چرا ازدواج نکردهای پاسخ دادند: آنقدر غرق در علم و تحصیل شدم که خود را فراموش کردم.
رئیس دانشگاه قم با اشاره به خاطرات علامه آشتیانی گفت: ایشان نقل میکنند که: عقیدهام بر این بود که در دوران طلبگی و دانشجویی باید به علم محض پرداخت اما در محضر علامه طباطبایی دریافتم که اگر علم با اخلاق و کمالات آمیخته نشود ارزشی نخواهد داشت، تدریس علامه طباطبایی به گونهای بود که شاگردان را به فضایل متصف میکرد.
وی با اشاره به دیدگاه علامه آشتیانی درباره عرفان ادامه داد: دیدگاههای زیادی درباره «وحدت شخصیه وجود» بیان شده است امروز در برخی از حوزههای علمیه نیز این نظریه را قبول ندارند و البته عدهای هم از آن دفاع میکنند از جمله عرفا، که برخی از آنها دارای شهود نیز بودهاند و برخی نیز در عرفان نظری بر «وحدت شخصیه وجود» استدلال کردهاند و به انتقادات جواب دادهاند یکی از این افراد علامه آشتیانی است که در این زمینه بحثهای مفصلی دارد.
عضو خبرگان رهبری تصریح کرد: علامه آشتیانی «وحدت شخصیه وجود» را به گونهای ترسیم میکنند که مطلب برای فقها و افرادی که در این وادی نیستند تا حد زیادی قابل پذیرش میشود، این تبحر علامه از اینجا ناشی میشود که ایشان در حوزه فقه و اصول نیز زحمات بسیاری کشیدهاند و نسبت به این حوزهها بی تفاوت نیستند.
رئیس دانشگاه قم ادامه داد: به عقیده علامه آشتیانی عالم با خداوند متعال وحدت و عینیت دارد اما در مقام فعل خداوند نه در مقام ذات و اوصاف، درواقع عالم هستی فعل خداوند است و با آن وحدت دارد این سخن برای همه قابل قبول است، بزرگان دیگری همچون شعرانی نیز دباره وحدت عالم هستی با خداوند زیر بیانات امام علی(ع) درباره فعل خداوند نظرات خود را بیان کرده و تقریر امام علی(ع) را بهترین و روشنترین بیان در وحدت عالم با خداوند دانستهاند.
حجتالاسلام دیرباز افزود: علامه آشتیانی در زمینه فلسفه اسلامی بسیار زحمت کشید اما به عقیده بنده ترجیح برای ایشان عرفان بود نه فلسفه، درواقع علامه، فلسفه را طریقی برای رسیدن به عرفان میدانست، به عقیده علامه آشتیانی اگر راه فلسفه درست است راه عرفان کوتاهتر و مستقیمتر است. بدون کمک گرفتن از عرفان و فلسفه نمیتوان به تمام لایههای آیات قرآن و روایات دست یافت علامه از همین اصل استفاده میکند و معانی دقیقی از آیات قرآن استنباط میکند.
وی ادامه داد: شاگردی علامه آشتیانی در محضر بزرگان اسلام برگرفته از شاگردی اساتید ایشان در محضر اهلبیت(ع) است ما هر چه داریم از مکتب اهلبیت(ع) است، در عالم اسلام فیلسوفان زیادی آمدند و رفتند اما برای ما فیلسوفانی که در مکتب اهلبیت(ع) شاگردی کردند بالاترین مقامات علمی و عملی را دارند.
رئیس دانشگاه قم در پایان گفت: از اساتید حوزه و دانشگاه درخواست میکنم در فضای مجازی در معرفی بزرگان و فیلسوفان اسلامی تلاش ویژه کنند و این فضای مهم را از حضور اندیشههای امثال علامه آشتیانی و مکتب اهلبیت(ع) خالی نگذارند.
وی ادامه داد: در این کتاب حقی که حوزه علمیه اراک به انقلاب اسلامی دارد و نقش این مرکز علمی در رونق حوزه علمیه قم به واسطه حضور استاد حائری یزدی و تربیت امثال امام خمینی(ره) و بنیانگذاران انقلاب در حوزه علمیه قم به خوبی بر بنده روشن شد.
حجتالاسلام دیرباز افزود: درباره علامه آشتیانی مطالب بسیاری خواندهایم، صَرف وقت، توانایی و سرمایههای وجودی در راه کسب علم نسبت به امور دیگر مثل کسب شهرت مقام و ثروت بسیار متفاوت است، شهرت و مقام با اندک تلاشی قابل دستیابی است اما برای کسب علم باید تمام وقت و توان خود را صرف کرد تا علم اندکی از خود را در اختیار انسان قرار دهد، علامه آشتیانی از این قشر و بسیار پرکار بود.
وی گفت: در حوزه و دانشگاه اگر بخواهیم در کنار تحصیل به امورات عادی و روزمره زندگی بپردازیم بدون شک مشخص نخواهد بود که آیا میتوانیم کمک قابل توجهی به پیشرفت علوم داشته باشیم یا خیر. درواقع زمانی میتوان در علوم تأثیرگذار بود که تمام وقت و سرمایه خود را در این راه قرار دهیم، وقتی از علامه آشتیانی پرسیدند که چرا ازدواج نکردهای پاسخ دادند: آنقدر غرق در علم و تحصیل شدم که خود را فراموش کردم.
رئیس دانشگاه قم با اشاره به خاطرات علامه آشتیانی گفت: ایشان نقل میکنند که: عقیدهام بر این بود که در دوران طلبگی و دانشجویی باید به علم محض پرداخت اما در محضر علامه طباطبایی دریافتم که اگر علم با اخلاق و کمالات آمیخته نشود ارزشی نخواهد داشت، تدریس علامه طباطبایی به گونهای بود که شاگردان را به فضایل متصف میکرد.
وی با اشاره به دیدگاه علامه آشتیانی درباره عرفان ادامه داد: دیدگاههای زیادی درباره «وحدت شخصیه وجود» بیان شده است امروز در برخی از حوزههای علمیه نیز این نظریه را قبول ندارند و البته عدهای هم از آن دفاع میکنند از جمله عرفا، که برخی از آنها دارای شهود نیز بودهاند و برخی نیز در عرفان نظری بر «وحدت شخصیه وجود» استدلال کردهاند و به انتقادات جواب دادهاند یکی از این افراد علامه آشتیانی است که در این زمینه بحثهای مفصلی دارد.
عضو خبرگان رهبری تصریح کرد: علامه آشتیانی «وحدت شخصیه وجود» را به گونهای ترسیم میکنند که مطلب برای فقها و افرادی که در این وادی نیستند تا حد زیادی قابل پذیرش میشود، این تبحر علامه از اینجا ناشی میشود که ایشان در حوزه فقه و اصول نیز زحمات بسیاری کشیدهاند و نسبت به این حوزهها بی تفاوت نیستند.
رئیس دانشگاه قم ادامه داد: به عقیده علامه آشتیانی عالم با خداوند متعال وحدت و عینیت دارد اما در مقام فعل خداوند نه در مقام ذات و اوصاف، درواقع عالم هستی فعل خداوند است و با آن وحدت دارد این سخن برای همه قابل قبول است، بزرگان دیگری همچون شعرانی نیز دباره وحدت عالم هستی با خداوند زیر بیانات امام علی(ع) درباره فعل خداوند نظرات خود را بیان کرده و تقریر امام علی(ع) را بهترین و روشنترین بیان در وحدت عالم با خداوند دانستهاند.
حجتالاسلام دیرباز افزود: علامه آشتیانی در زمینه فلسفه اسلامی بسیار زحمت کشید اما به عقیده بنده ترجیح برای ایشان عرفان بود نه فلسفه، درواقع علامه، فلسفه را طریقی برای رسیدن به عرفان میدانست، به عقیده علامه آشتیانی اگر راه فلسفه درست است راه عرفان کوتاهتر و مستقیمتر است. بدون کمک گرفتن از عرفان و فلسفه نمیتوان به تمام لایههای آیات قرآن و روایات دست یافت علامه از همین اصل استفاده میکند و معانی دقیقی از آیات قرآن استنباط میکند.
وی ادامه داد: شاگردی علامه آشتیانی در محضر بزرگان اسلام برگرفته از شاگردی اساتید ایشان در محضر اهلبیت(ع) است ما هر چه داریم از مکتب اهلبیت(ع) است، در عالم اسلام فیلسوفان زیادی آمدند و رفتند اما برای ما فیلسوفانی که در مکتب اهلبیت(ع) شاگردی کردند بالاترین مقامات علمی و عملی را دارند.
رئیس دانشگاه قم در پایان گفت: از اساتید حوزه و دانشگاه درخواست میکنم در فضای مجازی در معرفی بزرگان و فیلسوفان اسلامی تلاش ویژه کنند و این فضای مهم را از حضور اندیشههای امثال علامه آشتیانی و مکتب اهلبیت(ع) خالی نگذارند.
