برگزاری نشست تخصصی «افزایش جمعیت؛ آسیبها و فرصتها» در تبریز
گروه اجتماعی: نشست تخصصی «افزایش جمعیت؛ آسیبها و فرصتها» با حضور جمعی از متخصصان و علاقهمندان این حوزه به همت سازمان جهاددانشگاهی و بسیج اساتید آذربایجانشرقی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجانشرقی، نشست تخصصی «افزایش جمعیت؛ آسیبها و فرصتها» با حضور جمعی از متخصصان و علاقهمندان
این حوزه و به همت سازمان جهاددانشگاهی
و بسیج اساتید استان روز دوشنبه 15 آذرماه در سالن جلسات سازمان جهاد دانشگاهی آذربایجانشرقی
برگزار شد.
جعفر محسنی، معاون پژوهشی سازمان جهاد دانشگاهی آذربایجانشرقی، در این نشست، با تاکید بر ضرورت توجه به پیامدهای کاهش جمعیت، اظهار کرد: ضرورت دارد که از اکنون تدابیری در این خصوص اندیشیده شود.
وی با اشاره به پیامدهای کاهش جمعیت، ادامه داد: تغییر نظامهای تربیتی و مفاهیم اخلاقی، کاهش نشاط اجتماعی-اقتصادی و همچنین کاهش اقتدار سیاسی و تغییر در ترکیبهای دینی از جملهی این آثار است.
محسنی، با بیان اهداف برنامههای مربوط به بهداشت باروری، یادآور شد: تقلیل مرگ و میر مادران بر اثر عوارض بارداری، جلوگیری از بیماریهای قابل انتقال از طریق روابط جنسی، افزایش اطلاعات مادران در مورد مسائل زیستی و اجتماعی، رعایت حقوق باروری و همچنین حفظ تعادل بین عوامل جمعیتی و غیرجمعیتی با رعایت حقوق و نظریات استفاده کنندگان از جملهی این اهداف است.
وی، در خصوص اهداف جهاددانشگاهی استان در راستای برنامههای بهداشت باروری و کمک به فرزندآوری، بیان کرد: کمک به افزایش زاد و ولد از طریق مرکز درمان ناباروری بین 20 درصد از افراد جامعه که مشکل ناباروری دارند، کمک به خود مراقبتی، بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از بیماری از طریق کلینیک طب پیشگیری و ژنتیک و همچنین توانمندسازی از طریق مشاورههای روانشناختی، خانواده و همچنین ازدواج و کارآفرینی از جملهی این اهداف است.
معاون پژوهش و فناوری سازمان جهاددانشگاهی آذربایجانشرقی، افزود: سال گذشته وزارت بهداشت در جهت پر کردن خلاهای موجود در زمینهی مراقبت از سلامت افراد در طول زندگی، اقدام به ابلاغ آیین نامهی ارتقاء سلامت و پایش سلامت افرد در طول زندگی کرده است.
وی با تاکید بر اهمیت مراقبت از سلامتی افراد در طول زندگی، خاطرنشان کرد: افرادی که به سن پیری میرسند اگر آموزشهای لازم را دیده باشند بار کمتری را بر دوش جامعه خواهند داشت چرا که سلامتی و آمادگی بیشتری در دوران سالمندی خواهند داشت.
مسلم اورنگی، رئیس سازمان بسیج اساتید آذربایجانشرقی نیز در این نشست با تاکید بر اهمیت موضوع افزایش جمعیت، اظهار کرد: این موضوع یکی از چالشها و دغدغههای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بوده و جزو مطالبات رهبری است.
وی با اشاره به آرمانهای نظام مقدس جمهوی اسلامی ایران، ادامه داد: در تشکیل انقلاب اسلامی ایران به نوعی جهانیسازی انقلاب اسلامی و همچنین گفتمانسازی در سراسر دنیا یکی از اهداف بوده است.
وی با اشاره به سه رکن مهم در قدرت کشورها، اظهار کرد: سرزمین و حاکمیت از جملهی این مولفهها بوده و جمیعت نیز در این میان مهمترین رکن آن است.
اورنگی تاکید کرد: در برههای از تاریخ انقلاب اسلامی ایران موضوع جمعیت با سیاستهایی همراه شد که روند رشد جمعیت ایران را با کنترل مواجه کرد، که اکنون پسلرزهها و مشکلات آن سیاستها را در جامعه احساس میکنیم.
وی یادآور شد: رهبر معظم انقلاب موضوع کنترل جمعیت را به عنوان یک چالش جدی مطرح کرده و در این راستا نیز سیاستهای افزایش جمعیت را به تمامی نهادها ابلاغ فرمودهاند.
اورنگی، با اشاره به نقش جمعیت در حرکتهای اجتماعی و مهم، ادامه داد: مصداق همین موضوع را در پیادهروی اربعین شاهد بودیم و به نوعی قدرت جهان تشیع را در جهان نمایان کرد؛ از این رو جمعیت همواره نقش مهمی در عرصههای اجتماعی و رویدادهای مهم دارد.
رئیس سازمان بسیج اساتید آذربایجانشرقی با تاکید بر اینکه دانشگاه مبدا تحولات است، ادامه داد: سازمان جهاد دانشگاهی استان و همچنین بسیج اساتید میتوانند قدمهای مثبتی در جهت پیادهسازی و گفتمانسازی موضوع افزایش جمعیت در مجموعهی دانشگاهی بردارند.
وی با اشاره به نقش موثر دانشگاهیان در جامعه، اضافه کرد: اگر در دانشگاه موضوع افزایش جمعیت به طور جدی مطرح شود، جامعهی غیر دانشگاهی نیز از این موضوع متاثر خواهد شد.
اورنگی، تاکید کرد: امید است که این گونه نشستهای تخصصی در راستای کمک به فرهنگسازی موضوع مهم افزایش جمعیت با مباحث کاربردیتر و جدیتر دنبال شود.
رئیس سازمان بسیج اساتید استان با اشاره به فعالیت چشمگیر جهاددانشگاهی استان در راستای مسائل علمی و پزشکی، اضافه کرد: سازمان جهاددانشگاهی استان قطعا میتواند در موضوع افزایش جمعیت در کنار سازمان بسیج اساتید نقش موثری داشته باشد و امید است که این نشستها را نیز با موضوعات و مباحث تخصصی ادامه دهیم.
الهه بایبوردی، متخصص پزشکی اجتماعی نیز در این نشست با ارائهی مقالهای در خصوص وضعیت جمعیتی ایران اظهار کرد: مهمترین مسئله در تغییرات نسبی به وجود آمده در جمعیت ما مربوط به پیرشدن جمعیتها و کم شدن نیروی کار بوده است؛ از این رو باید این موضوع را در سیاستگذاریها در نظر بگیرند.
وی اضافه کرد: کشور ایران هجدهمین کشور بزرگ دنیا بوده و نرخ بیکاری نیز در ایران برابر با 12 درصد است و همچنین دومین صادر کنندهی بزرگ نفت اوپک در جهان است.
بایبوردی، با تاکید بر اینکه در نیمهی دوم قرن بیستم، جمعیت ایران به شدت افزایش یافت، خاطرنشان کرد: جمعیت ایران طبق نمودار، در سال 1260 زیر ده میلیون نفر بوده که بعد از سال 1350 افزایش یافته و بیشترین افزایش نیز در دههی 1360 داشته است؛ این روند صعودی ممکن است مشکلاتی را نیز در پی داشته باشد.
وی، بیان کرد: در حالحاضر متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت در کشورهای در حال توسعه حدود 2.1 درصد است، در حالی که نرخ رشد سالانه جمعیت در اکثر کشورهای توسعه یافته در حدود 0.6 درصد است.
بایبوردی، در خصوص نتایج و آثار سیاستهای کاهش جمعیت در کشور، خاطرنشان کرد: افزایش جمعیت جوانان کشورهای اسلامی مسالهای است که از سوی قدرتهای استعماری به عنوان یک خطر تقلی شده و همچنین افزایش جمعیت مسلمان در درون کشورهای غربی نیز نگرانی دیگر قدرتهای بزرگ است.
وی با اشاره به تاثیر عوامل مختلف در میزان باروری زنان، تاکید کرد: شرایط محیطی و اقلیمی، شرایط اقتصادی و اجتماعی و همچنین سیاستگذاریهای کشوری از جملهی این موارد است.
این متخصص پزشکی- اجتماعی با اشاره به اینکه نرخ رشد کل کشور برابر با 1.29 است، اظهار کرد: در سال 1385 جمعیت ایران برابر با 70 و نیم میلیون نفر بوده که در سال 90 این تعداد به 75 میلیون افزایش یافته است و همچنین پیشبینی میشود آمار سال 95 نیز برابر با 80 میلیون نفر باشد.
وی در خصوص عوامل موثر در مرگ و میر افراد جامعه، ادامه داد: وراثت، نژاد، جنسیت، تغذیه، شیوهی زندگی و ... در این موضوع تاثیر دارند.
وی در خصوص هرم سنی جمعیت ایران، بیان کرد: هرم سنی جمعیت کشور در حال گذر بوده و از یک ساختار سنی کاملا جوان به ساختار سالخوردگی در حال حركت است، از این رو طبق پیشبینیهای انجام شده، جمهوری اسلامی ایران در 50 سال آینده در وضعیت مطلوبی نبوده و به سمت کاهش جمعیت پیش خواهیم رفت.
بایبوردی در این خصوص تاکید کرد: در این مدت جمعیت فعال کشور نیز به شدت کاهش یافته و در نتیجه افزایش جمعیت سالمند نیز ضمن عدم توانمندی اقتصادی، نیازمند خدمات بیشتر بخش جوان جمعیت خواهد بود.
وی در خصوص دلایل موافقان افزایش جمعیت، تشریح کرد: این گروه معتقد هستند که نیروی انسانی منشا قدرت بوده، رشد جمعیت سفارش دین و کنترل جمعیت نیز توطئهی غرب است و همچنین از روند پیر شدن جمعیت جلوگیری میکند.
بایبوردی، در خصوص دلایل مخالفان افزایش جمعیت نیز بیان کرد: فراهم نبودن زیرساختها، مبهم بودن آیندهی شغلی نسل آینده، نامناسب بودن شرایط معیشتی و اقتصادی خانوادهها، فراهم نبودن زندگی توام با رفاه برای نسل آینده، نبود پشتوانه کارشناسی برای افزایش جمعیت از جملهی این دلایل بوده و همچنین این گروه معتقدند، به دلایل فرهنگی رشد جمعیت بیشتر در فقرا رخ خواهد داد که این موضوع سبب وخامت وضع آنان میشود.
این کارشناس پزشکی-اجتماعی اضافه کرد: ایران در سالهای اخیر با پدیدهی تورم جوانی روبهرو شده است و در حال حاضر نزدیک به یک سوم جمعیت کشور را جوانان 15 الی 29 ساله تشکیل میدهند؛ این پنجرهی جمعیتی، فرصتی طلایی در جهت توسعهی ایران است که بهرهبرداری از این فرصت نیازمند محیط و بستر اجتماعی، اقتصادی، نهادی و سیاسی مناسب است.
وی با بیان پیشنهادات سیاستی در این خصوص ادامه داد: مسئله بیکاری در میان جوانان باید به طور جدی دنبال شده و سیاستها و برنامههای مستقلی به منظور رفع این مسئله تدوین شده و اجرا گردد.
وی در این خصوص تاکید کرد: اهداف راهبردی سند جامع سیاستی جوانان باید معطوف به برطرف کردن نیازهای توسعهای جوانان از قبیل ادامه تحصیل، ازدواج، مسکن، بهداشت و به ویژه اشتغال و تامین فرصتهای شغلی باشد و همچنین سرمایهگذاریهای زیرساختی در حوزههای آموزش، بهداشت و به ویژه اشتغال جوانان میتواند کشور را قادر به ساختن یک بنیان اقتصادی قوی و پایدار کند.
بایبوردی با تاکید بر اینکه افزایش جمعیت سالمند 60 الی 65 ساله بیشتر در مناطق روستایی کشور رخ میدهد، یادآور شد: بر اساس نتایج سرشماریهای گذشتهی کشور، تفاوتهای شهری-روستایی از نظر نسبت جمعیت سالمند طی دو دههی اخیر بیشتر شده که مهاجرت جوانان روستایی به شهرها یکی از عوامل مهم در این راستا بوده است.
