اسماعیلی:
تفسیر نمادگرایی در قرآن احتیاجی به نظریات توجیهی تورات و انجیل ندارد
گروه فعالیتهای قرآنی: عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین با اشاره به نظریات نمادگرایی در کتب مقدس گفت: برخی از این نظریات برای توجیه نمادگرایی در تورات و انجیل مطرح شده است و اعتقاد به نمادگرایی در قرآن نیازی به این توجیهات ندارد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، حجتالاسلام سید محمد اسماعیلی، عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین، امروز دوشنبه 22 آذرماه، در نشست «بررسی و نقد زبان انگاری قرآن» که در این دانشکده برگزار شد گفت: بحث رمز و نماد در زبان قرآن سابقهای طولانی دارد اما امروزه با توجه به مباحث جدیدی که در این باره مطرح شده، زوایای جدیدی پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه نماد ذهنگرا و مجاز، تحویل ناپذیر و زبان مجاز، کنایه و تمثیل، سه تقریر در مورد زبان نمادین است افزود: بر این سه دیدگاه انتقادهایی وارد است از جمله اینکه این سه نظریه برای دفاع از تورات و انجیل ساخته شده و دست به توجیهات زدهاند.
حجتالاسلام اسماعیلی ادامه داد: بسیاری از مطالب این کتب با نتایج قطعی به دست آمده در علوم تجربی در تضاد است در حالی که معارف قرآن کریم هیچ تعارض و تضادی با یافتههای قطعی علوم تجربی ندارد و نیازی هم به توجیهات این نظریات ندارد.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین با اشاره به اینکه میتوان زبان قرآن را نمادین دانست تصریح کرد: جمع بین نماد و حقیقت به این معناست که معنای ظاهری قرآن، نازلترین معنای آن است و بالاترین مرتبهاش نزد خداوند متعال است، بنابراین نباید تنها ظاهر آیات بسنده نمود.
وی اظهار کرد: زبان قرآن، حقیقتگرا چون با واقعیات سر و کار دارد و کتاب عمل، زندگی و حاوی تمام مسائلی است که برای رسیدن به سعادت لازم است و ادله عقلی و نقلی فراوانی بر صحت این دیدگاه دلالت دارد. استفاده از زبان نمادین در تفسیر متون دینی، میان ملل مختلف، امری رایج است، برخی معتقدند که هر حکم یا آیین عبادی در ادیان یک عمل نمادین است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه در میان مسلمانان گروههایی مانند متصوفه و باطنیان به رمزی بودن الفاظ قرآن اعتقاد داشتند افزود: این بحث چندان جدی نبود، چون بين آموزههای الهياتی قرآن با دادههای علمی تعارض اصيلی وجود نداشته است. اما اين بحث در جهان غرب و بين مسيحيان بسيار پررنگ بوده، به گونهای كه در قرون گذشته، کلیسا هزينههای سنگينی برای اين اعتقادات پرداخته است.
وی نماد حقیقت گرا را در مقابل سه تقریر بیان شده بیان کرد و توضیح داد: نماد حقیقتگرا به این معناست که زبان قرآن از طرفی، حقیقتگراست چون با واقعیات سرو کار دارد و از حقایق سخن میگوید و حاوی تمام مسائلی است که برای رسیدن به سعادت لازم است، از طرفی معنای ظاهری آن نازلترین معنای آن است که نباید تنها به آن بسنده کرد.
عضوهیئت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین تأکید کرد: ادله عقلی و وجدانی مانند؛ امکان عقلی، سیره عقلا، کتاب عمل بودن قرآن، محدودیت الفاظ و بیشمار بودن معانی و ادله نقلی یعنی آیات و روایات برای نظریه نماد حقیقت گرا اقامه شده است.
وی با بیان اینکه قرآن بزرگترین معجزه پیامبر(ص) است افزود: مهم ترین هدف این کتاب هدایت تمام بشر تا قیامت است و اگر باطل در آن راه یابد نقض غرض خواهد شد. قرآن كريم هم از لحاظ وجودی و هم از لحاظ معنوی دارای درجات و مراتب مختلفی است و جایگاه اصلی قرآن در امالکتاب یا لوح محفوظ است که از علم الهی سرچشمه میگیرد.
حجتالاسلام اسماعیلی با اشاره به آیات یک تا چهار سوره زخرف خاطرنشان کرد: مطابق این آیات خداى متعالى به واسطه سعه رحمت بر بندگان، قرآن را از مقام والای آن، نازل نمود و به آن لباس عربیت پوشاند تا همگان بتوانند از آن بهرهمند شوند.
وی با بیان اینکه نماد ذهنگرا و مجاز، تحویل ناپذیر و زبان مجاز، کنایه و تمثیل، سه تقریر در مورد زبان نمادین است افزود: بر این سه دیدگاه انتقادهایی وارد است از جمله اینکه این سه نظریه برای دفاع از تورات و انجیل ساخته شده و دست به توجیهات زدهاند.
حجتالاسلام اسماعیلی ادامه داد: بسیاری از مطالب این کتب با نتایج قطعی به دست آمده در علوم تجربی در تضاد است در حالی که معارف قرآن کریم هیچ تعارض و تضادی با یافتههای قطعی علوم تجربی ندارد و نیازی هم به توجیهات این نظریات ندارد.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین با اشاره به اینکه میتوان زبان قرآن را نمادین دانست تصریح کرد: جمع بین نماد و حقیقت به این معناست که معنای ظاهری قرآن، نازلترین معنای آن است و بالاترین مرتبهاش نزد خداوند متعال است، بنابراین نباید تنها ظاهر آیات بسنده نمود.
وی اظهار کرد: زبان قرآن، حقیقتگرا چون با واقعیات سر و کار دارد و کتاب عمل، زندگی و حاوی تمام مسائلی است که برای رسیدن به سعادت لازم است و ادله عقلی و نقلی فراوانی بر صحت این دیدگاه دلالت دارد. استفاده از زبان نمادین در تفسیر متون دینی، میان ملل مختلف، امری رایج است، برخی معتقدند که هر حکم یا آیین عبادی در ادیان یک عمل نمادین است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه در میان مسلمانان گروههایی مانند متصوفه و باطنیان به رمزی بودن الفاظ قرآن اعتقاد داشتند افزود: این بحث چندان جدی نبود، چون بين آموزههای الهياتی قرآن با دادههای علمی تعارض اصيلی وجود نداشته است. اما اين بحث در جهان غرب و بين مسيحيان بسيار پررنگ بوده، به گونهای كه در قرون گذشته، کلیسا هزينههای سنگينی برای اين اعتقادات پرداخته است.
وی نماد حقیقت گرا را در مقابل سه تقریر بیان شده بیان کرد و توضیح داد: نماد حقیقتگرا به این معناست که زبان قرآن از طرفی، حقیقتگراست چون با واقعیات سرو کار دارد و از حقایق سخن میگوید و حاوی تمام مسائلی است که برای رسیدن به سعادت لازم است، از طرفی معنای ظاهری آن نازلترین معنای آن است که نباید تنها به آن بسنده کرد.
عضوهیئت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین تأکید کرد: ادله عقلی و وجدانی مانند؛ امکان عقلی، سیره عقلا، کتاب عمل بودن قرآن، محدودیت الفاظ و بیشمار بودن معانی و ادله نقلی یعنی آیات و روایات برای نظریه نماد حقیقت گرا اقامه شده است.
وی با بیان اینکه قرآن بزرگترین معجزه پیامبر(ص) است افزود: مهم ترین هدف این کتاب هدایت تمام بشر تا قیامت است و اگر باطل در آن راه یابد نقض غرض خواهد شد. قرآن كريم هم از لحاظ وجودی و هم از لحاظ معنوی دارای درجات و مراتب مختلفی است و جایگاه اصلی قرآن در امالکتاب یا لوح محفوظ است که از علم الهی سرچشمه میگیرد.
حجتالاسلام اسماعیلی با اشاره به آیات یک تا چهار سوره زخرف خاطرنشان کرد: مطابق این آیات خداى متعالى به واسطه سعه رحمت بر بندگان، قرآن را از مقام والای آن، نازل نمود و به آن لباس عربیت پوشاند تا همگان بتوانند از آن بهرهمند شوند.
