بررسی میزان تأثیر روش کنونی آموزش دروس معارف در تغییر رفتار

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، اسماعیل ایدنی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در مراسم آغاز کارگاه های آموزشی استادان گروه‌های معارف اسلامی دانشگاه‌های خوزستان که امروز چهارشنبه 24 آذر در دانشکده بهداشت این دانشگاه برگزار شد، با بیان اینکه تبیین گفتمان انقلاب اسلامی از نیازهای اساسی در امر آموزش عالی در کشور است، گفت: تمام نظام‌های اجرایی و ساختارهای آموزشی باید نسبت به نیازهایی که در جامعه مطرح است پاسخگو باشند. طراحی فعالیت‌هایمان متناظر با نیازها و کم‌ و کاستی‌هایی که در جامعه وجود دارد، بر کسی پوشیده نیست.

وی گفت: در حوزه سلامت در دانشگاه علوم پزشکی می‌توانیم ارتباط نزدیکی با مفاهیم دین داشته باشیم و حتی اگر نگاه کارکردگرایانه داشته باشیم یکی از وجوه سلامت، سلامت معنوی است و همه ما در امر سلامت معنوی جامعه مسئولیت داریم.

ایدنی در بخشی از سخنان خود گفت: یکی از دغدغه‌هایی که برای همه ما در دانشگاه مطرح است، ‌این است که در فضایی که جهان تغییرات حادی را دارد و حجم زیادی از اطلاعات به خصوص به جهان در حال توسعه اضافه می‌شود، آیا ما هشیاری لازم را برای مدیریت صحیح مواجهه با این اطلاعات داریم؟ آیا از تأثیر این اطلات بر سلامت معنوی افراد مطلع هستیم یا خیر؟

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ادامه داد: ما در این حوزه‌ها باید یک استراتژی و برنامه متناسب با وضعیت داشته باشیم. شاید ما در سطح آموزشی فعالیت‌های خوبی انجام دهیم اما چقدر از این فعالیت‌ها منجر به تغییر نگرش و رفتار می‌شود؟ اگر فراگیر ما انباری از اطلاعات داشته باشد و تأثیری بر دیدگاه‌هایش نگذارد ما به هدفمان در حوزه آموزش نرسیدیم.

هیچ پژوهشی نیست که نشان دهد روش آموزش دروس معارف چقدر منجر به تغییر رفتار شده است

وی با بیان اینکه علم نافع علمی است که تغییر در رفتار ایجاد می‌کند، تصریح کرد: یکی از چالش‌های ما نگاه به دروس معارف اسلامی به عنوان یکی از درس‌های دیگر است که باید دانشجو آن را بگذراند و نمره‌اش را بگیرد اما هدف از پایه‌ریزی درس معارف این نبود. هدف این بود که نهایتاً تغییر رفتار رخ دهد. ما هیچ پژوهشی نداریم که نشان دهد این سبک آموزش دروس معارف چقدر منجر به تغییر رفتار شده است.

ایدنی در ادامه به لزوم تبیین روش شناسی دینی و تفاوت آن با روش شناسی علمی تأکید کرد و گفت: دانشجویان با روش‌شناسی خاصی کار پژوهش را انجام می‌دهند شاید این متدلوژی بعدها ممکن است بعضا برای شناخت معارف غیرعلمی(علم به معنی Science) تعمیم پیدا کند. ویژگی گزاره‌های علمی این است که دچار عدم تعین هستند؛ یعنی هیچ گزاره علمی قطعی و نهایی نیست؛ بلکه یک فرضیه است که باید آزمون شود و اگر ابطال نشد مورد قبول قرار می‌گیرد. روحی که بر این گزاره‌ها حاکم است روح ابطال‌پذیری است، مثل قوانین نیوتن و انیشتین که هر یک در زمان خود پاسخگو بودند اما با گذشت زمان نقض شده و کنار گذاشته شدند.

دانشجویی که وارد دانشگاه می‌شود با افسونی به نام برتری علمی مواجه می‌شود

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ادامه داد: آنچه ما در دانشگاه‌ها به فراگیران آموزش می‎دهیم این است که روش شناخت جهان، روش علمی است؛ در صورتی که منابع دانش فقط علم تجربی و پوزیتیویستی نیست. دانشجویی که وارد دانشگاه می‌شود با افسونی به نام برتری علم مواجه می‌شود و سعی می‌کند با همان متدلوژی سایر منابع آگاهی و دانش را قضاوت کند و این سمی است که ناخودآگاه به دانشجویان تحمیل می‌شود. علم تجربی را باید در چهارچوب خود قرار دهیم؛ متدلوژی علم تجربی را نمیتوان بر علوم ریاضی و منابع دیگر دانش مثل شهود، عرفان و وحی تعمیم داد.

وی اظهار کرد: فضایی که بین فراگیران ما حاکم است این است که متدلوژی علمی را قابل تعمیم به سایر حوزه‌ها می‌دانند در حالی که متدلوژی دینی متفاوت با متدلوژی علمی است و مدرس معارف باید به این موضوع توجه کند. گاهی ما از گزاره‌های علمی برای تحکیم گزاره‌های دینی استفاده می‌کنیم. مثلاً اعجاز قرآن را با استفاده از روش‌های علمی اثبات می‌کنیم، این استدلال خطر دارد؛ چرا که تضمینی برای استحکام گزاره‌های علمی وجود ندارد.

ایدنی در پایان تأکید کرد: در برخورد با فراگیران این مسئله تبیین می‌شود که منابع شناخت محدود به ابزارها و روش‌های علمی نیست و فراتر از آن روشهای دیگری وجود دارد و با استدلال خوب به فراگیران آموزش دهیم تا در معرض افسون برتری علمی قرار نگیرند.