عيد نوروز و آداب آن
گروه اجتماعی: نوروز روزی است كه كشتی نوح بر كوه جودی قرار گرفت، روزی كه جبرئيل بر نبی(ع) نازل شد، روزی كه رسول اكرم(ص) علی(ع) را بر دوش كشيد تا بتهای قريش را از بالای كعبه رمی كند، روزی كه قائم آلمحمد(عج) ظهور خواهد كرد و روزی است كه امام عصر(عج) بر دجال پيروز خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، مفاتيحالجنان شيخ قمی، روايتی از معلی بن خنيس را درباره نوروز ذكر كرده است كه اعمال اين روز و دعای مربوط به آن را همراه دارد. در بحارالانوار مجلسی روايات معلی بن خنيس را به تفصيل آورده است. در آن روايات به فضيلت و برتری اين روز نسبت به ساير ايام بسيار پرداخته است و يكیاز روايات مفصل معلی بن خنيس، نوروز را اين گونه تجليل كرده است: «نوروز روزی است كه كشتی نوح بر كوه جودی قرار گرفت، روزی است كه جبرئيل بر نبی(ع) نازل شد، روزی است كه رسول اكرم(ص) علی(ع) را بر دوش كشيد تا بتهای قريش را از بالای كعبه رمی كند، روزی است كه نبی(ع) به وادی جن رفت و از ايشان بيعت گرفت، روزی است كه برای علی(ع) از مردم بيعت گرفت (غديرخم)، روزی است كه قائم آلمحمد(عج) ظهور خواهد كرد و روزی است كه امام عصر(عج) بر دجال پيروز خواهد شد».
در اين مورد به روايت خنيس به نقل از امام صادق (ع) در مفاتيحالجنان اشاره شده و آمده است: «چون نوروز شود، غسل كن و پاكيزهترين جامههای خود را بپوش و به بهترين بویهای خوش خود را معطر گردان. پس چون از نمازهای پيشين و پسين و نافلههای آن فارغ شدی، چهار ركعت نماز بگذار يعنی هر دو ركعت به يك سلام و در ركعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره قدر (انا انزلناه) و در ركعت دوم بعد از حمد10 مرتبه سوره «قل يا ايهاالكافرون» و در ركعت سوم بعد از حمد، 10 مرتبه «قل اعوذ برب الناس» و «قل اعوذ برب الفلق» را بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان «اللهم صل علی ...» و بسيار بگو «يا ذالجلال والاكرام».
همانطور كه مشاهده میشود، اين روز نيز چون اعياد اسلامی با غسل كردن، پوشيدن جامه نو و معطر گرديدن به بویهای خوش و روزه داشتن آغاز میشود، ضمن آنكه نمازی مشابه نمازهای ساير اعياد اسلامی دارد.
نماز عيد نوروز
نماز عيد نوروز مشتمل است بر قرائت سوره حمد و سورههای قدر، كافرون، توحيد، فلق و ناس و بسيار شبيه به نمازی است كه ضمن آداب و اعمال روز جمعه و همينطور اعمال روز عيد غدير خم وارد شده است.
از آنجا كه قرائت سوره قدر در نماز عيد نوروز توصيه شده است میتوان دريافت كه عيد نوروز نيز چون ديگر اعياد اسلامی با نزول بركات و آيات الهی همراه بوده است. تأكيد بر قرائت سورههای كافرون، توحيد، معوذتين نيز میتواند اشاره به درخواست دفع انواع شرور و بدیها داشته باشد.
دعای عيد نوروز
دعای مخصوص عيد نوروز با درود و صلوات بر رسول اكرم(ص) و آل او و اوصيا و همه انبيا و رسولان آغاز میشود. آنگاه با فرستادن درود بر ارواح و اجساد ايشان ادامه میيابد.
در اين دعا آمده است: «هذا الذی فضله و كرمته و شرفته و عظمته خطره» اين فراز با اندكی جابجايی در كلمات در دعای مخصوص ماه رمضان، ماه نزول قرآن نيز آمده است.
فراز پايانی دعای مخصوص عيد نوروز «اللهم ... ما فقدت من شی فلا تفقدنی عونك عليه حتی لا اتكلف مالا احتاج اليه يا ذالجلال و الاكرام» از آن جهت كه در آن سخن از گم شدن و گمشدهها به ميان میآيد بيش از اندازه قابل توجه است، زيرا عيد نوروز همان روزی است كه حضرت سليمان(ع) انگشتری خويش را پس از مدتی پيدا كرده است.
مهمترين اعمال و آداب مشترک اعيادی مثل جمعه، فطر، اضحی و غديرخم، عبارتند از غسل كردن و حمام كردن، پوشيدن جامه نيكو، استعمال بوی خوش، خواندن نماز و ادعيه ضمن آنكه هر يک از آنها اعمال ويژه خود را نيز دارند.
نكته جالب توجه در اين اعمال و آداب و ادعيه آن است كه غالباً به نزول فرشتگان و ارواح وارستگان و فرود آمدن بركات آسمانی اشاره میشود. چنانكه تلاوت سوره قدر، بهمنظور اشاره به قدر و شرف و عظمت اين اعياد و تأكيد بر نزول فرشتگان و «روح» از آسمان مانند آن، نوعاً در نمازهای ويژه اين اعياد مطرح است.
در شب جمعه، ملائكه از آسمان به زير میآيند با قلمهای طلا و صحيفههای نقره و در پسين پنجشنبه و شب جمعه و روز جمعه تا غروب آفتاب جز صلوات بر محمد(ص) و آل او چيز ديگری نمینويسند.
شب عيد اضحی(قربان) از ليالی متبركه است و يكی از آن چهار شبی است كه نگاه داشتن احيا در آن شب توصيه شده است، چراكه درهای آسمان در اين شب باز است.در روايات آمده است كه فضيلت شب عيد فطر كمتر از شب قدر، شب نزول قرآن، ملائكه و روح نيست.
عيد غديرخم نيز از عظيمترين اعياد است و نامش در آسمان روز عهد معهود است و آن روزی است كه حضرت رسول (ص) اميرالمؤمنين(ع) را به خلافت خود برگزيد. احسان و انفاق در اين روز، چون شب قدر، اجری چندين برابر روزهای ديگر دارد.
همچنين در بعضی از ادعيه مربوط به اين اعياد وسعت رزق از خداوند متعال كه خيرالرازقين است درخواست میشود.چون نوروز شود، غسل كن و پاكيزهترين جامههای خود را بپوش و به بهترين بویهای خوش خود را معطر گردان. پس چون از نمازهای پيشين و پسين و نافلههای آن فارغ شدی، چهار ركعت نماز بگذار يعنی هردو ركعت به يك سلام و در ركعت اول بعد از حمد 10 مرتبه سوره قدر (اناانزلناه) و در ركعت دوم بعد از حمد 10 مرتبه سوره قل يا ايهاالكافرون و در ركعت سوم بعد از حمد، 10 مرتبه قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفلق را بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان« اللهم صل علی ... و بسيار بگو يا ذالجلال والاكرام».
در اين مورد به روايت خنيس به نقل از امام صادق (ع) در مفاتيحالجنان اشاره شده و آمده است: «چون نوروز شود، غسل كن و پاكيزهترين جامههای خود را بپوش و به بهترين بویهای خوش خود را معطر گردان. پس چون از نمازهای پيشين و پسين و نافلههای آن فارغ شدی، چهار ركعت نماز بگذار يعنی هر دو ركعت به يك سلام و در ركعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره قدر (انا انزلناه) و در ركعت دوم بعد از حمد10 مرتبه سوره «قل يا ايهاالكافرون» و در ركعت سوم بعد از حمد، 10 مرتبه «قل اعوذ برب الناس» و «قل اعوذ برب الفلق» را بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان «اللهم صل علی ...» و بسيار بگو «يا ذالجلال والاكرام».
همانطور كه مشاهده میشود، اين روز نيز چون اعياد اسلامی با غسل كردن، پوشيدن جامه نو و معطر گرديدن به بویهای خوش و روزه داشتن آغاز میشود، ضمن آنكه نمازی مشابه نمازهای ساير اعياد اسلامی دارد.
نماز عيد نوروز
نماز عيد نوروز مشتمل است بر قرائت سوره حمد و سورههای قدر، كافرون، توحيد، فلق و ناس و بسيار شبيه به نمازی است كه ضمن آداب و اعمال روز جمعه و همينطور اعمال روز عيد غدير خم وارد شده است.
از آنجا كه قرائت سوره قدر در نماز عيد نوروز توصيه شده است میتوان دريافت كه عيد نوروز نيز چون ديگر اعياد اسلامی با نزول بركات و آيات الهی همراه بوده است. تأكيد بر قرائت سورههای كافرون، توحيد، معوذتين نيز میتواند اشاره به درخواست دفع انواع شرور و بدیها داشته باشد.
دعای عيد نوروز
دعای مخصوص عيد نوروز با درود و صلوات بر رسول اكرم(ص) و آل او و اوصيا و همه انبيا و رسولان آغاز میشود. آنگاه با فرستادن درود بر ارواح و اجساد ايشان ادامه میيابد.
در اين دعا آمده است: «هذا الذی فضله و كرمته و شرفته و عظمته خطره» اين فراز با اندكی جابجايی در كلمات در دعای مخصوص ماه رمضان، ماه نزول قرآن نيز آمده است.
فراز پايانی دعای مخصوص عيد نوروز «اللهم ... ما فقدت من شی فلا تفقدنی عونك عليه حتی لا اتكلف مالا احتاج اليه يا ذالجلال و الاكرام» از آن جهت كه در آن سخن از گم شدن و گمشدهها به ميان میآيد بيش از اندازه قابل توجه است، زيرا عيد نوروز همان روزی است كه حضرت سليمان(ع) انگشتری خويش را پس از مدتی پيدا كرده است.
مهمترين اعمال و آداب مشترک اعيادی مثل جمعه، فطر، اضحی و غديرخم، عبارتند از غسل كردن و حمام كردن، پوشيدن جامه نيكو، استعمال بوی خوش، خواندن نماز و ادعيه ضمن آنكه هر يک از آنها اعمال ويژه خود را نيز دارند.
نكته جالب توجه در اين اعمال و آداب و ادعيه آن است كه غالباً به نزول فرشتگان و ارواح وارستگان و فرود آمدن بركات آسمانی اشاره میشود. چنانكه تلاوت سوره قدر، بهمنظور اشاره به قدر و شرف و عظمت اين اعياد و تأكيد بر نزول فرشتگان و «روح» از آسمان مانند آن، نوعاً در نمازهای ويژه اين اعياد مطرح است.
در شب جمعه، ملائكه از آسمان به زير میآيند با قلمهای طلا و صحيفههای نقره و در پسين پنجشنبه و شب جمعه و روز جمعه تا غروب آفتاب جز صلوات بر محمد(ص) و آل او چيز ديگری نمینويسند.
شب عيد اضحی(قربان) از ليالی متبركه است و يكی از آن چهار شبی است كه نگاه داشتن احيا در آن شب توصيه شده است، چراكه درهای آسمان در اين شب باز است.در روايات آمده است كه فضيلت شب عيد فطر كمتر از شب قدر، شب نزول قرآن، ملائكه و روح نيست.
عيد غديرخم نيز از عظيمترين اعياد است و نامش در آسمان روز عهد معهود است و آن روزی است كه حضرت رسول (ص) اميرالمؤمنين(ع) را به خلافت خود برگزيد. احسان و انفاق در اين روز، چون شب قدر، اجری چندين برابر روزهای ديگر دارد.
همچنين در بعضی از ادعيه مربوط به اين اعياد وسعت رزق از خداوند متعال كه خيرالرازقين است درخواست میشود.چون نوروز شود، غسل كن و پاكيزهترين جامههای خود را بپوش و به بهترين بویهای خوش خود را معطر گردان. پس چون از نمازهای پيشين و پسين و نافلههای آن فارغ شدی، چهار ركعت نماز بگذار يعنی هردو ركعت به يك سلام و در ركعت اول بعد از حمد 10 مرتبه سوره قدر (اناانزلناه) و در ركعت دوم بعد از حمد 10 مرتبه سوره قل يا ايهاالكافرون و در ركعت سوم بعد از حمد، 10 مرتبه قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفلق را بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان« اللهم صل علی ... و بسيار بگو يا ذالجلال والاكرام».
