آیتالله محمد محمدی قائینی، مدرس سطح عالی حوزه علمیه استان همدان در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: قرض دادن یکی از کمالات بزرگ انسان به شمار میرود و تنها در یک جاست که خداوند خود را بدهکار انسان معرفی میکند چرا که چندین برابر آن را به او خواهد داد در قرآن کریم نیز، قرض در ردیف مسائلی چون صدقه، انفاق، زکات و نماز آمده است، و این حاکی از اهمیت آن است.
وی افزود: همانگونه که نماز با تعالی روح و رشد عبودیت، موجب ارتباط با مبدأ هستی است و به جا آوردن آن موجب دوری از مفاسد اخلاقی و اجتماعی، قرض و صدقه و انفاق و زکات هم موجب تقرب به خداوند عالم میشود،خداوند در سوره توبه میفرماید: «خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَکِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَکَ سَکَنٌ لَّهُمْ وَﭐللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ؛ از اموالشان زکات بگير، تا بدين وسيله پاکشان کني و (اموالشان را) نمو دهي ، و در باره آنان دعاي خير کن که دعاي تو مايه آرامش آنان است ، و خدا شنوا و داناست» (توبه/آیه 103).
آیتالله محمدی قائینی اضافه کرد: در آیه مذکور، خداوند از پیامبر(ص) میخواهد از مؤمنان زکات بگیرد چرا که زکات باعث پاکی مال و جان آنان میشود . همچنین صدقه و زکات و انفاق، چه واجب و چه مستحب، تعالی بخش روح و اوج ارتباط انسان با خداوند است و علاوه بر آن، باعث تعدیل ثروت و توازن اجتماعی در جامعه خواهد شد، موضوع مهمی چون قرض در 5 سوره بقره، مائده، تغابن، مزمل و حدید و در مجموع در دوازده آیه به صورت «قرضاً حسناً» ذکر شده است .
آیه 11 سوره حدید اشاره زیبای پروردگار به امر حسنه قرض دادناین مدرس حوزه ادامه داد: خداوند در سوره مبارکه حدید نیز میفرمایند: «مَن ذَا ﭐلَّذِي يُقْرِضُ ﭐللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ کَرِيمٌ؛ آن کيست که قرض خوبي به خدا دهد ، و خدا آن را برايش مضاعف کند، و برای او پاداش پر بهایی است» (حدید/ آیه 11» این آیه با لحنی بسیار زیبا و احساس برانگیز مردم را به کمک به یکدیگر دعوت میکند و به آنان تذکر میدهد که وقتی کسی از مال خود انفاق کند و در اختیار نیازمندان گذارد، به منزلهی این است که به خدا قرض داده باشد.
وی گفت: این روشن است که خداوند نیازی به قرض ندارد چرا که او بینیاز مطلق است اما با این تعبیر، بندگان خود را به کمک به یکدیگر تشویق میکند، همانگونه که زمانی برادری به برادری دیگر قرض میدهد، بدهکار موظف است در زمان تعیین شده بدهی خود را پرداخت کند در اینجا نیز خداوند خود را بدهکار چنین افرادی فرض میکند آن هم به این صورت که هنگام پرداخت بدهی، آن را چندین برابر پرداخت خواهد داد، کسی که به دیگران احسان میکند پاداش عمل خود را چندین برابر دریافت خواهد یافت.
آیتالله محمدی قائینی بیان کرد: اگر انسان میدانست که رفع گرفتاری و مشکل همنوعش در نزد پروردگار تا چه اندازه محبوب است هیچ گاه دست از این کار نمیکشید و از آن سو، همواره طبق روایات و احادیث انسان را از قرض گرفتن منع کردهاند و فرمودهاند اگر انسان ذلتی را که در قرض گرفتن وجود دارد را میدانست هیچ گاه چنین کاری انجام نمیداد.
این مدرس حوزه عنوان کرد: قرض دادن آداب خاص خود را دارد که باید توسط شخص عامل به این سنت حسنه، رعایت شود از جمله، هنگام قرض دادن به مسلمانی باید شخصیت و آبرو فرد حفظ شود، این عمل نیک به نیت رضای خداوند و بدون هیچ منت و چشم داشتی انجام شود چرا که نقض هر یک از این موارد ذکر شده، اجر معنوی این عمل را ضایع خواهد کرد.
این مدرس سطح عالی حوزه ادامه داد: قرض گرفتن نیز شرایط ویژه خود را دارد، تا آنجا که امکان دارد فرد از کسی قرض نگیرد مگر به نیت خیر، در روایات نیز به کرات ذکر شده است، تحمل سختی و نداری از قرض گرفتن بهتر است مگر زمانی که زندگی و سلامت فرد در مذیقه و خطر باشد، همچنین فرد قرض گیرنده، به مقدار ضرورت خود قرض کرده و با پرداخت به موقع آن خود را از زیر بار این ذلت رهایی بخشد.