عید نوروز در میان سیستانیها (2)
گروه اجتماعی: جشن نوروز، از باشکوهترین و بلند مرتبهترین جشنهای ایران زمین است و در میان اقوام و فرهنگهای مختلف، به صورتهای کم و بیش متفاوتی بزرگ داشته میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از سیستانوبلوچستان، جشن نوروز، از باشکوهترین و بلند مرتبهترین جشنهای ایران زمین است و در میان اقوام و فرهنگهای مختلف، به صورتهای کم و بیش متفاوتی بزرگ داشته میشود.
در سیستان نیز همراه با مراسم گوناگون نوروز، میتوان ارتباط متقابل طبیعت و افراد را نیز مشاهده کرد.
در ادامه به برخی از آداب و رسوم سیستانیها در این عید باستانی اشاره میکنیم.
پخت کلوچه خرمایی
سیستانیها قبل از فرا رسیدن نوروز، اقدام به پخت کلوچه خرمایی زابلی میکنند و در حقیقت، ویژهترین شیرینی سفره هفت سین سیستانیها همین کلوچه خرمایی است.
قتلمه
قتلمه یکی از نانها و شیرینیهای سنتی منطقه سیستان است. در روز عید مردم به زیارتگاهها و بقاع متبرکه میروند و نانهای قتلمهای که پختهاند را هم با خود میبرند. قتلمه انواع مختلفی دارد که نوع دیگی آن از بقیه بهتر است.
عیادت از داغداران و خانوادههای درگذشتگان
میان مردم این منطقه مرسوم است که اگر کسی تا یک ماه قبل از عید فوت کرده باشد، باید سال او را بزنند، یعنی یاد او در آخر سال گرامی داشته شود. اقوام و آشنایان نیز بعد از برگزاری سال برای برگزاری هر جشن آزاد هستند.
آنها همچنین برای درگذشتگان، نان روغنی میپزند و میان افراد مستحق تقسیم میکنند، علاوه بر آن به صورت نقدی نیز نذرهایی پرداخت میشود.
عید دیدنی و صله رحم
بعد از مراسم تحویل سال، خویشاوندان در مکانی جمع شده و به صورت دسته جمعی به خانه آشنایان و دوستان میروند. در این مراسم، مردم از بیماران نیز عیادت میکنند.
سفره هفت سین
در سفره عید یا سفره هفت سین سیستانیها علاوه بر ان هفت سین که در سر سفره همه باورمندان به نوروز وجود دارد، مواردی خاص نیز به چشم میآید. در سر سفره سیستانیها علاوه بر هفت سین، قرآن، نان سال، قتلمه، تجگی، آئینهای که روی آن تخم مرغ خام گذاشتهاند وانواع کلوچه خرمایی نیز وجود دارد. نکته دیگر اینکه سیستانیها سفره عید را که شب سال تحویل پهن کردهاند تا پایان سزده بدر جمع نمی کنند وهر مهمان که رسید، ابتدا دور سفره هفت سین مینشیند و پذیرایی میشود.
رقص شمشیر
رقص آیینی سیستان که پیشینه آن به بیش از سه هزار سال پیش میرسد. داستان دو پهلوانی که رو در روی یکدیگر قرار میگیرند و سپربهسپر به رزم پهلوانی میپردازند.
مراسم سیزده بهدر
آخرین جشن نوروز، مراسم سیزده بهدر است. در این روز مردم سیستان از خانه بیرون میروند و سبزه عید را نیز در آب روان میاندازند. زنان سیستان معتقدند که دختران جوان(دم بخت) حتماً باید سبزه را گره بزنند تا بخت آنها در اصطلاح بلند شود و همراه با آن همچنین اورادی را زیر لب زمزمه میکنند.
