خانواده؛ بهترین دوست
گروه اجتماعی: مهر و محبت انسان، امکانات مادی و معنوی، در درجه اول باید صرف نزدیکترین دوستان که همانا افراد خانواده هستند، شود کمااینکه امام علی(ع) فرموده است: «و نباید افراد خانوادهات، بدبختترین مردم به خاطر تو باشند».
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از
لرستان، در فراز سی و هشتم از نامه امام علی(ع) به امام حسنمجتبی(ع) با
عنوان «آیین برادری و دوستی» آمده است: «و نباید افراد خانوادهات،
بدبختترین مردم به خاطر تو باشند» در تفسیر این جمله چند احتمال وجود
دارد: یکی اینکه مقصود آن باشد مبادا همه توجه تو، به دوستان و افراد مورد
علاقهات باشد و از خانواده خود غافل شوی و آنها در رنج و سختی زندگی
کنند.کم نیستند، افرادیکه بیشترین وقت خود را با دوستان میگذرانند و عیش و
نوش و محبتهایشان با دوستان است و خانواده از آن محروم هستند.
باید توجه داشت که سفارش امام علی(ع) در مورد حقوق دوستی است و در این میان، کدام دوست، بهتر از خانواده آدمی است.مهر و محبت انسان، امکانات مادی و معنوی، در درجه اول باید صرف نزدیکترین دوستان که همانا افراد خانواده هستند، شود.
متاسفانه شاهدیم که برخی جوانان، همه علاقه و مهر و محبت و امکانات خود را به پای دوستان میریزند، اما از خانواده خود غافلاند و بهگونهای رفتار میکنند که خانوادهشان بدبختترین مردم در چشمشان هستند کمااینکه پدر، مادر، همسر، خواهر و برادر، هر یک تشنه محبتاند و چه کسی سزاوارتر از انان است؟ توصیه اکید حضرت علی(ع) آن است که: «نباید خاندان و بستگانت بهخاطر تو بدبختترین مردم باشند».
احتمال دوم در تفسیر این کلام حضرت آن است: مبادا با خانوادهات چنان بدرفتاری کنی که آنان وجود تو را مایه بدبختی خود بدانند و از تو متنفر باشند، جوان باید بهگونهای رفتار کند که باعث سرافرازی خانواده خود باشد نه اینکه با بیاعتنایی و در نظر نگرفتن موقعیت و شخصیتشان، آنان را خوار و بیقرار کند.
خانواده، نخستین کانون رشد و آرامش بشری است که مراقبت از آن مسئولیتی سنگین بهشمار آمده و موجب نجات از رنج و عذاب دنیوی و اخروی خواهد گردید.قرآن و روایات برای خانواده اهمیت ویژهای قائل شده و احکام و آداب فراوانی برای رشد و بالندگی آن مقرر کردهاند که افزونبر رعایت آنها برای رفاه و آسایش و رشد و تعالی خانواده، باید از خدای سبحان نیز نجات و آسایش خانواده را خواست.
رسول خدا(ص) فرمود: هر معروفی صدقه بهشمار میرود و هر آنچه را که مؤمن برای خود و خانواده و همسرش هزینه کند و نیز هر آنچه با آن آبروی خود را حفظ کند برایش صدقه نوشته میشود و فرمود: «بهترین شما کسانی هستند که برای خانواده خود بهترین باشند و من برای خانواده خودم بهترین شما هستم» و نیز فرمود: «کسیکه به بازار رود و تحفهای بخرد و آنرا برای خانواده خویش ببرد مانند کسی است که صدقهای را بهسوی نیازمندان میبرد».
امام رضا(ع) نیز فرموده است: «هر کس روزی را از راه حلالش بجوید و برای خود و خانوادهاش هزینه کند همانند مجاهد در راه خداست» آن امام در ادامه این حدیث فرمود: «اگر مردی دچار تنگدستی شد به ضمانت خدا و پیامبرش به میزان غذای مورد نیاز خانوادهاش وام بگیرد و اگر پیش از بازپرداخت وام خود وفات یافت برعهده پیشوای مسلمانان است که وام وی را بپردازد».
امام صادق(ع) فرمود: «هرگاه یکیاز شما تنگدست شد سفر کند و در پی خدا باشد و خود و خانوادهاش را ناراحت نکند» کمااینکه احسان و نیکی به خانواده باید متناسب با توانایی فرد باشد، از اینرو امام رضا(ع) فرمود: «صاحب نعمت باید برای خانواده خود گشایشی فراهم کند».
مؤمن باید خانواده خود را در همه خوشیها و نعمتها سهیم سازد، حتی در غذا خوردن نیز با آنان باشد.قرآن میفرماید: «و خدا برخی از شما را در بهرهوری از روزی، بر برخی دیگر برتری بخشیده است، پس کسانیکه برتری داده شدهاند، حاضر نیستند روزی خود و امکان بهرهبرداری آزادانه از آنرا در اختیار بردگان خود قرار دهند تا در آن با هم برادر باشند».
رسول خدا(ص) یکیاز نشانههای تواضع را همغذا شدن مرد با خانوادهاش میداند و میفرماید: «آیا شما را به پنج چیز آگاه نکنم که اگر در کسی باشد متکبر نیست؟ چوپانی و بستن گوسفند، پوشیدن لباس پشمی، همنشینی با تهیدستان، سوار شدن بر الاغ و همغذا شدن با خانوادهاش».
در فرهنگ اسلامی اولویت و تقدم خانواده یک اصل به حساب میآید و روایات فراوانی بر آن دلالت دارند.رسول خدا(ص) فرمود: «هرگاه خدا به یکیاز شما خیری عطا کرد، ابتدا خود و خانوادهاش را از آن بهرهمند سازد» و نیز فرمود: از خانواده آغاز کنید و هر کسیکه نزدیکتر است مقدم بدارید».امام سجاد(ع) نیز فرموده است: «اینکه وارد بازار شوم و پولی داشته باشم که برای خانوادهام گوشتی بخرم که بدان نیاز دارند، نزد من از آزادسازی بردهای محبوبتر است».
باید توجه داشت که سفارش امام علی(ع) در مورد حقوق دوستی است و در این میان، کدام دوست، بهتر از خانواده آدمی است.مهر و محبت انسان، امکانات مادی و معنوی، در درجه اول باید صرف نزدیکترین دوستان که همانا افراد خانواده هستند، شود.
متاسفانه شاهدیم که برخی جوانان، همه علاقه و مهر و محبت و امکانات خود را به پای دوستان میریزند، اما از خانواده خود غافلاند و بهگونهای رفتار میکنند که خانوادهشان بدبختترین مردم در چشمشان هستند کمااینکه پدر، مادر، همسر، خواهر و برادر، هر یک تشنه محبتاند و چه کسی سزاوارتر از انان است؟ توصیه اکید حضرت علی(ع) آن است که: «نباید خاندان و بستگانت بهخاطر تو بدبختترین مردم باشند».
احتمال دوم در تفسیر این کلام حضرت آن است: مبادا با خانوادهات چنان بدرفتاری کنی که آنان وجود تو را مایه بدبختی خود بدانند و از تو متنفر باشند، جوان باید بهگونهای رفتار کند که باعث سرافرازی خانواده خود باشد نه اینکه با بیاعتنایی و در نظر نگرفتن موقعیت و شخصیتشان، آنان را خوار و بیقرار کند.
خانواده، نخستین کانون رشد و آرامش بشری است که مراقبت از آن مسئولیتی سنگین بهشمار آمده و موجب نجات از رنج و عذاب دنیوی و اخروی خواهد گردید.قرآن و روایات برای خانواده اهمیت ویژهای قائل شده و احکام و آداب فراوانی برای رشد و بالندگی آن مقرر کردهاند که افزونبر رعایت آنها برای رفاه و آسایش و رشد و تعالی خانواده، باید از خدای سبحان نیز نجات و آسایش خانواده را خواست.
رسول خدا(ص) فرمود: هر معروفی صدقه بهشمار میرود و هر آنچه را که مؤمن برای خود و خانواده و همسرش هزینه کند و نیز هر آنچه با آن آبروی خود را حفظ کند برایش صدقه نوشته میشود و فرمود: «بهترین شما کسانی هستند که برای خانواده خود بهترین باشند و من برای خانواده خودم بهترین شما هستم» و نیز فرمود: «کسیکه به بازار رود و تحفهای بخرد و آنرا برای خانواده خویش ببرد مانند کسی است که صدقهای را بهسوی نیازمندان میبرد».
امام رضا(ع) نیز فرموده است: «هر کس روزی را از راه حلالش بجوید و برای خود و خانوادهاش هزینه کند همانند مجاهد در راه خداست» آن امام در ادامه این حدیث فرمود: «اگر مردی دچار تنگدستی شد به ضمانت خدا و پیامبرش به میزان غذای مورد نیاز خانوادهاش وام بگیرد و اگر پیش از بازپرداخت وام خود وفات یافت برعهده پیشوای مسلمانان است که وام وی را بپردازد».
امام صادق(ع) فرمود: «هرگاه یکیاز شما تنگدست شد سفر کند و در پی خدا باشد و خود و خانوادهاش را ناراحت نکند» کمااینکه احسان و نیکی به خانواده باید متناسب با توانایی فرد باشد، از اینرو امام رضا(ع) فرمود: «صاحب نعمت باید برای خانواده خود گشایشی فراهم کند».
مؤمن باید خانواده خود را در همه خوشیها و نعمتها سهیم سازد، حتی در غذا خوردن نیز با آنان باشد.قرآن میفرماید: «و خدا برخی از شما را در بهرهوری از روزی، بر برخی دیگر برتری بخشیده است، پس کسانیکه برتری داده شدهاند، حاضر نیستند روزی خود و امکان بهرهبرداری آزادانه از آنرا در اختیار بردگان خود قرار دهند تا در آن با هم برادر باشند».
رسول خدا(ص) یکیاز نشانههای تواضع را همغذا شدن مرد با خانوادهاش میداند و میفرماید: «آیا شما را به پنج چیز آگاه نکنم که اگر در کسی باشد متکبر نیست؟ چوپانی و بستن گوسفند، پوشیدن لباس پشمی، همنشینی با تهیدستان، سوار شدن بر الاغ و همغذا شدن با خانوادهاش».
در فرهنگ اسلامی اولویت و تقدم خانواده یک اصل به حساب میآید و روایات فراوانی بر آن دلالت دارند.رسول خدا(ص) فرمود: «هرگاه خدا به یکیاز شما خیری عطا کرد، ابتدا خود و خانوادهاش را از آن بهرهمند سازد» و نیز فرمود: از خانواده آغاز کنید و هر کسیکه نزدیکتر است مقدم بدارید».امام سجاد(ع) نیز فرموده است: «اینکه وارد بازار شوم و پولی داشته باشم که برای خانوادهام گوشتی بخرم که بدان نیاز دارند، نزد من از آزادسازی بردهای محبوبتر است».
