پوررستمی تبیین کرد:
نگاه اسلام؛ اولویتدهی به جوانان در امور اجرایی/ چه جوانانی منشأ خیر میشوند
گروه جامعه: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به سندهای قرآنی و نهجالبلاغه نگاه اسلام را مشورتگیری از جوانان در مرحله نخست و اولویتدهی به آنان در امور اجرایی دانست.
حامد پوررستمی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گروه شیعه شناسی و معارف اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، به تبیین نگاه اسلام به جوانان و وظایفی که حکومت اسلامی در برابر آنان دارد، پرداخت و گفت: ایران کشوری جوان محسوب میشود چرا که بخش عمدهای از جمعیت جامعه ایران اسلامی زیر 30 سال و 25 میلیون نفر آنان بین 15 تا 30 سال سن دارند. بدین سبب ظرفیت عظیمی در این کشور وجود دارد که باید با برنامه ریزی منسجم بیشترین بهرهبرداری را از آنان داشت. نسل سوم انقلاب همان جوانان هستند که امروز میتوانند برای نظام نقشآفرینی کنند.
وی با بیان اینکه با نگاه اسلامی از جوانان در حوزه «فکری و سیاست گذاری» و «اجرایی و عملیاتی» میتوان بهرهمند شد، تصریح کرد: از آیات و روایات چنین برمیآید که اگر مسئولان و بزرگان میخواهند در حوزه مباحث فکری و سیاست گذاری موفق باشند، باید به جوانان مراجعه کنند. به نحوی که امام علی(ع) میفرمایند: «إذَا احتَجتَ إِلَى المَشوَرَةِ فى أَمرٍ قَد طَرَأَ عَلَيكَ، فَاستَبدِهِ بِبِدايَةِ الشُّبّانِ، فَإِنَّهُم أَحَدُّ أَذهانا وَأَسرَعُ حَدسا، ثُمَّ رُدَّهُ بَعدَ ذلِكَ إلى رَىِ الكُهولِ وَالشُيوخِ لِيَستَعقِبوهُ وَيُحسِنُوا، الاِختيارَ لَهُ فَإِنَّ تَجرِبَتَهُم أَكثَرُ؛ هنگامى كه در پيشآمدى احتياج به مشورت داشتى ابتدا به جوانان مراجعه نما، زيرا كه آنان ذهنى تيزتر و حدسى سريع تر دارند سپس (نتيجه) آن را به نظر بزرگسالان و پيران برسان تا پيگيرى کرده، عاقبت آن را بسنجند و راه بهتر را انتخاب كنند زيرا تجربه آنان بیشتر است. شرح نهجالبلاغه، ج20، ص337، ح866».
پوررستمی با تأکید بر اینکه اگر مسئولان و بزرگان جامعه بخواهند سندی را تصویب کنند باید از اندیشه جوانان بهرهمند شوند، تصریح کرد: حدیثی از امام علی(ع) که فرمودند: «رَأْیُ الشَّیْخِ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ جَلَدِ الْغُلَامِ؛ رأى و تدبیر پیر نزد من بهتر از چالاکى جوان است» منافاتی با حدیث بیان شده ندارد، بلکه در این میان بهرهمندی از نظرات کنهسالان است که به عنوان منبعی از تجربه بر آن تأکید شده است.
این دکتری علوم قرآن و حدیث با بیان اینکه قرآن کریم در این زمینه نظام الگویی برای مسلمانان تدوین کرده است گفت: در گفتوگوی میان حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) نیز این نظرخواهی از جوانان وجود دارد، به نحوی که در آیه 102 سوره مبارکه صافات آمده است که «فلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ؛ و وقتى با او به جايگاه سعى رسيد گفت اى پسرك من در خواب [چنين] مىبينم كه تو را سر مىبرم ،پس ببين چه به نظرت میآيد، گفت: اى پدر من آنچه را مأمورى بكن، انشاالله مرا از شكيبايان خواهى يافت».
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گروه شیعه شناسی و معارف اسلامی با اشاره به اینکه کم نیستند جوانانی که با فکر و ذهن خویش منشأ خیر شدند، عنوان کرد: سید رضی میفرماید فکر تدوین نهجالبلاغه در آغاز جوانی به ذهن من رسید. همچنین هشت سال دفاع مقدس با درایت و فکر باز و پویای جوانان مدیریت شد تا وجبی از خاک میهن به دست دشمنان نیفتاد. ذهن نوجوان همچون زمینی خالی است که باید بر آن بذر پاشیده شود تا در نوجوانی شاهد به ثمر نشستن و بار دادن آن باشیم.
وی با بیان اینکه در حوزه اجرایی در نگاه قرآن و حدیث باید از نیروی جوانان بهرهمند شد گفت: این در حالی است که نه تنها در زمان بیکاری جوانان، مسئولیتهای اجرایی به کهن سالان سپرده شده است بلکه در بسیاری از موارد چنین افرادی از مسئولیتهای متعدد و متنوعی در بخشهای مختلف برخوردار هستند، اما جوانان بیکار ماندهاند.
حاکم کردن یک جوان 21 سال بر مکه
پوررستمی به سیره نبوی اشاره و عنوان کرد: شهر مکه، شهری استراتژیک و حساس بود و تا سال هشتم در دست مشرکان بود. پس از فتح مکه پیامبر(ص) باید این شهر را ترک و یک رهبر و حاکم برای این شهر مهم انتخاب کند. در چنین شرایطی با وجود شیوخ و کهنسالان پیامبر اکرم(ص) از «عتاب بن اسید» که یک جوان 21 ساله بود برای حاکمیت بر مکه استفاده کردند. در حکم پیامبر(ص) آمده بود که «مىدانى تو را بر چه كسانى فرمانروا كردم؟ من تو را بر اهل خدا ولايت دادم».
اشاعه اسلام توسط جوانان
این دکتری علوم قرآن و حدیث ادامه داد: همچنین پیامبر(ص) در جنگ با رم، «اسامه بن زید» که 18 سال داشت را فرمانده لشگر کرد و با وجود مخالفتهای موجود بر این تصمیم پافشاری و به نیروی جوانی اعتماد کرد. همچنین در اوج غربت پیامبر(ص) نیز ایشان برای تبلیغ اسلام از جوانان استفاده میکردند به نحوی که ایشان جوانی عفیف بنام «مصعب بن عمیر» را معرفی کردند.
وی با بیان اینکه با نگاه اسلامی از جوانان در حوزه «فکری و سیاست گذاری» و «اجرایی و عملیاتی» میتوان بهرهمند شد، تصریح کرد: از آیات و روایات چنین برمیآید که اگر مسئولان و بزرگان میخواهند در حوزه مباحث فکری و سیاست گذاری موفق باشند، باید به جوانان مراجعه کنند. به نحوی که امام علی(ع) میفرمایند: «إذَا احتَجتَ إِلَى المَشوَرَةِ فى أَمرٍ قَد طَرَأَ عَلَيكَ، فَاستَبدِهِ بِبِدايَةِ الشُّبّانِ، فَإِنَّهُم أَحَدُّ أَذهانا وَأَسرَعُ حَدسا، ثُمَّ رُدَّهُ بَعدَ ذلِكَ إلى رَىِ الكُهولِ وَالشُيوخِ لِيَستَعقِبوهُ وَيُحسِنُوا، الاِختيارَ لَهُ فَإِنَّ تَجرِبَتَهُم أَكثَرُ؛ هنگامى كه در پيشآمدى احتياج به مشورت داشتى ابتدا به جوانان مراجعه نما، زيرا كه آنان ذهنى تيزتر و حدسى سريع تر دارند سپس (نتيجه) آن را به نظر بزرگسالان و پيران برسان تا پيگيرى کرده، عاقبت آن را بسنجند و راه بهتر را انتخاب كنند زيرا تجربه آنان بیشتر است. شرح نهجالبلاغه، ج20، ص337، ح866».
پوررستمی با تأکید بر اینکه اگر مسئولان و بزرگان جامعه بخواهند سندی را تصویب کنند باید از اندیشه جوانان بهرهمند شوند، تصریح کرد: حدیثی از امام علی(ع) که فرمودند: «رَأْیُ الشَّیْخِ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ جَلَدِ الْغُلَامِ؛ رأى و تدبیر پیر نزد من بهتر از چالاکى جوان است» منافاتی با حدیث بیان شده ندارد، بلکه در این میان بهرهمندی از نظرات کنهسالان است که به عنوان منبعی از تجربه بر آن تأکید شده است.
این دکتری علوم قرآن و حدیث با بیان اینکه قرآن کریم در این زمینه نظام الگویی برای مسلمانان تدوین کرده است گفت: در گفتوگوی میان حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) نیز این نظرخواهی از جوانان وجود دارد، به نحوی که در آیه 102 سوره مبارکه صافات آمده است که «فلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ؛ و وقتى با او به جايگاه سعى رسيد گفت اى پسرك من در خواب [چنين] مىبينم كه تو را سر مىبرم ،پس ببين چه به نظرت میآيد، گفت: اى پدر من آنچه را مأمورى بكن، انشاالله مرا از شكيبايان خواهى يافت».
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گروه شیعه شناسی و معارف اسلامی با اشاره به اینکه کم نیستند جوانانی که با فکر و ذهن خویش منشأ خیر شدند، عنوان کرد: سید رضی میفرماید فکر تدوین نهجالبلاغه در آغاز جوانی به ذهن من رسید. همچنین هشت سال دفاع مقدس با درایت و فکر باز و پویای جوانان مدیریت شد تا وجبی از خاک میهن به دست دشمنان نیفتاد. ذهن نوجوان همچون زمینی خالی است که باید بر آن بذر پاشیده شود تا در نوجوانی شاهد به ثمر نشستن و بار دادن آن باشیم.
وی با بیان اینکه در حوزه اجرایی در نگاه قرآن و حدیث باید از نیروی جوانان بهرهمند شد گفت: این در حالی است که نه تنها در زمان بیکاری جوانان، مسئولیتهای اجرایی به کهن سالان سپرده شده است بلکه در بسیاری از موارد چنین افرادی از مسئولیتهای متعدد و متنوعی در بخشهای مختلف برخوردار هستند، اما جوانان بیکار ماندهاند.
حاکم کردن یک جوان 21 سال بر مکه
پوررستمی به سیره نبوی اشاره و عنوان کرد: شهر مکه، شهری استراتژیک و حساس بود و تا سال هشتم در دست مشرکان بود. پس از فتح مکه پیامبر(ص) باید این شهر را ترک و یک رهبر و حاکم برای این شهر مهم انتخاب کند. در چنین شرایطی با وجود شیوخ و کهنسالان پیامبر اکرم(ص) از «عتاب بن اسید» که یک جوان 21 ساله بود برای حاکمیت بر مکه استفاده کردند. در حکم پیامبر(ص) آمده بود که «مىدانى تو را بر چه كسانى فرمانروا كردم؟ من تو را بر اهل خدا ولايت دادم».
اشاعه اسلام توسط جوانان
این دکتری علوم قرآن و حدیث ادامه داد: همچنین پیامبر(ص) در جنگ با رم، «اسامه بن زید» که 18 سال داشت را فرمانده لشگر کرد و با وجود مخالفتهای موجود بر این تصمیم پافشاری و به نیروی جوانی اعتماد کرد. همچنین در اوج غربت پیامبر(ص) نیز ایشان برای تبلیغ اسلام از جوانان استفاده میکردند به نحوی که ایشان جوانی عفیف بنام «مصعب بن عمیر» را معرفی کردند.
وی با تأکید بر اینکه آدرسهای مختلفی در قرآن کریم و روایات در زمینه بهرهمندی از جوانان در امور اجرایی کشور وجود دارد اظهار کرد: پس حق جوانان در نگاه اسلامی این است که جامعه اسلامی از ظرفیتهای فکری و اجرایی آنان استفاده کند و در مسئولیت دهی از آنان بهره بیشتری ببرد.
نسخه علامه طباطبایی برای جوانان
وی به معرفی جوانانی که میتوانند در این زمینه راهگشا و منشأ خیر و برکت در امور سیاستگذاری و اجرایی برای جامعه اسلامی باشند پرداخت و گفت: جوان 22 سالهای در سال در سال 1355 نامهای برای علامه طباطبایی مینویسد و از ایشان برای کارآمدی خود نسخه عملی میطلبد. ایشان در جواب نامه چنین مینویسند: برای موفق شدن و رسیدن به منظوری که در پشت ورقه مرقوم داشتهاید لازم است همتی برآورده، توبهای کرده، به مراقبه و محاسبه پردازید. به این نحو که هر روز که طرف صبح از خواب بیدار میشوید قصد جدی کنید که در هر عملی که پیش آید رضای خدا را مراعات خواهم کرد. آن وقت در سر هر کاری که میخواهید انجام دهید نفع آخرت را منظور خواهید داشت، به طوری که اگر نفع اخروی نداشته باشد انجام نخواهید داد، هر چه باشد. همین حال را تا شب، وقت خواب ادامه خواهید داد و وقت خواب، چهار پنج دقیقهای در کارهایی که روز انجام دادهاید فکر کرده، یکی یکی از نظر خواهید گذرانید. هر کدام مطابق رضای خدا انجام یافته شکری بکنید و هر کدام تخلف شده استغفاری بکنید.
وی از ادامه صحبتهای علامه چنین یاد کرد که ایشان فرمودند: این رویه را هر روز ادامه دهید. این روش اگر چه در بادی حال سخت و در ذائقه نفس تلخ است ولی کلید نجات و رستگاری است. هر شب پیش از خواب اگر توانستید سور مسبحات یعنی سوره حدید و حشر و صف و جمعه و تغابن را بخوانید و اگر نتوانستید تنها سوره حشر را بخوانید و پس از 20 روز از حال اشتغال، حالات خود را برای بنده در نامه بنویسید. انشاالله موفق خواهید بود.»
نسخه علامه طباطبایی برای جوانان
وی به معرفی جوانانی که میتوانند در این زمینه راهگشا و منشأ خیر و برکت در امور سیاستگذاری و اجرایی برای جامعه اسلامی باشند پرداخت و گفت: جوان 22 سالهای در سال در سال 1355 نامهای برای علامه طباطبایی مینویسد و از ایشان برای کارآمدی خود نسخه عملی میطلبد. ایشان در جواب نامه چنین مینویسند: برای موفق شدن و رسیدن به منظوری که در پشت ورقه مرقوم داشتهاید لازم است همتی برآورده، توبهای کرده، به مراقبه و محاسبه پردازید. به این نحو که هر روز که طرف صبح از خواب بیدار میشوید قصد جدی کنید که در هر عملی که پیش آید رضای خدا را مراعات خواهم کرد. آن وقت در سر هر کاری که میخواهید انجام دهید نفع آخرت را منظور خواهید داشت، به طوری که اگر نفع اخروی نداشته باشد انجام نخواهید داد، هر چه باشد. همین حال را تا شب، وقت خواب ادامه خواهید داد و وقت خواب، چهار پنج دقیقهای در کارهایی که روز انجام دادهاید فکر کرده، یکی یکی از نظر خواهید گذرانید. هر کدام مطابق رضای خدا انجام یافته شکری بکنید و هر کدام تخلف شده استغفاری بکنید.
وی از ادامه صحبتهای علامه چنین یاد کرد که ایشان فرمودند: این رویه را هر روز ادامه دهید. این روش اگر چه در بادی حال سخت و در ذائقه نفس تلخ است ولی کلید نجات و رستگاری است. هر شب پیش از خواب اگر توانستید سور مسبحات یعنی سوره حدید و حشر و صف و جمعه و تغابن را بخوانید و اگر نتوانستید تنها سوره حشر را بخوانید و پس از 20 روز از حال اشتغال، حالات خود را برای بنده در نامه بنویسید. انشاالله موفق خواهید بود.»
