چرایی معرفت‌بخش بودن صحیفه سجادیه

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان‌شرقی، پیوند و انس امام زین‌العابدین(ع) با قرآن کریم از برجسته‌ترین جنبه‌های حیات عبادی حضرت به شمار می‌آید؛ ایشان به قرآن کریم که منشاء و اساس دین مبین اسلام است، توجه و دقت خاصی داشته، تا آنجا که دعای چهل و دوم خود را به این امر اختصاص داده و در آن به تبیین جایگاه قرآن بطور اخص اشاره کرده­‌اند؛ تا با تبیین جایگاه قرآن از مهجوریت آن، که پیامبر اسلام(ص) از آن خبر داده جلوگیری کند. 
توجه به محتوای صحیفه و مقتضیات کلام امام سجاد(ع) در آن به عنوان یک الگو مراحل زیر به ترتیب به عنوان مراحل انس عملی امام با قرآن در زندگی به دست می‌آید: قرائت و ختم قرآن، استفاده از آیات قرآن در زندگی روزمره، عمل به قرآن، زندگی با قرآن.

ادعيه صحيفه سجاديه علاوه بر اثر وضعی آن‌ها بر روی دعاكننده، معرفت‌بخش نيز هستند
حجت‌الاسلام حافظ زمانی، امام جمعه ملکان در گفت‌‌وگو با ایکنا اظهار کرد: در صحيفه سجاديه ما فقط با يک‌سری وردها و دعاها مواجه نيستيم؛ بلكه اين ادعيه معرفت‌بخش هستند و باعث شناخت هستی و خداوند می‌شوند و همچنين، ادعيه صحيفه سجاديه علاوه بر اثر وضعی آن‌ها بر روی دعاكننده، معرفت‌بخش نيز هستند.
وی، افزود: ائمه اطهار(ع) ضمن دعا برای رسيدن به مطلوب‌های خود، از خداوند روش رسيدن به آن مطلوب‌ها را نيز طلب می‌كنند و برای رسيدن به آن‌ها تمام تلاش خود را به كار می‌برند.
وی، با استناد به آیه 41 سوره دخان خاطرنشان کرد: در این آیه می‌خوانیم:" در روزى که همه سزاى عمل خود بینند، بدون آن که بر کسى ستمى رود. روزى که هیچ دوستى چیزى از عذاب و کیفر را از دوست خود دفع نکند و ستمکاران یارى نشوند".
حجت‌الاسلام زمانی، با اشاره به فرموده سید الساجدین امام سجاد(ع) ادامه داد: امام سجاد می‌فرمایند:" حمد و سپاسى که تیرگیهاى برزخ را به سبب آن بر ما روشن کند و راه رستاخیز را بر ما آسان نماید و موقعیت و جایگاه ما را نزد گواهان آن روز بلند شوند".
وی افزود: بسياری از معارف قرآن كريم در صحيفه سجاديه منعكس شده است. دعاهای اين كتاب يا از معارف قرآن كريم اخذ شده، يا تفسير آيات قرآن كريم است و يا از آن الهام گرفته است؛ به عبارت ديگر، اين دعاها به روشنی يا قرآن را تفسير می‌كنند، و يا از قرآن الهام گرفته‌اند.
امام جمعه ملکان یادآور شد: اشارات قرآنی صحیفه سجادیه بسیار فراوان است؛ برای بهره مندی بیشتر از رابطه قرآن و صحیفه، موضوعات پربسامدی مانند توحید، نبوت، امامت، معاد، اسلام، ملائکه، اخلاق و… را باید به گونه‌ای تطبیقی میان قرآن و صحیفه بررسی کرد و آن‌گاه، میزان تطابق یک موضوع در دو کتاب را به دست آورد.
حجت‌الاسلام زمانی، صحیفه سجادیه را یک کتاب تفسیری دانست و تاکید کرد: صحیفه خود یک کتاب تفسیرى است که در فرازهاى مختلف آن، چه به صورت صریح و یا ضمنى از آیات قرآن‏ کریم الهام گرفته و به تبیین و تفسیر آن در قالب دعا پرداخته است. بنابراین متن صحیفه و مفاهیمى که این کتاب شریف در بردارنده آن است نیز می‌تواند به عنوان دلیلى بر این ادعا باشد که صحیفه سجادیه صرفاً یک کتاب دعا نیست.
صحیفه سجادیه کتابی آموزنده است که بسیاری از معارف الهی را در خود نهفته دارد
حجت‌الاسلام عبداله باقرنژاد امام جمعه ممقان در گفت‌‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: صحیفه سجادیه کتابی آموزنده و گنجینه‌ای است پرمحتوا، که در قالب دعا، بسیاری از معارف الهی، مبانی ایمانی، علوم دینی، فرهنگ اسلامی و معالی اخلاقی را در خود نهفته دارد.
وی با اشاره به فرموده امام زین العابدین(ع)افزود: امام سجاد(ع) می فرمایند:" خدایا حاملان عرشت همانانی هستند که از تسبیح تو سست نمی‌شوند و از تقدیست ملول نمی‌شوند و از پرستش تو در نمی‌مانند و هیچ گاه در جدیت در امرت کوتاهی نمی‌ورزند و از شیدایی به سوی تو غافل نمی شوند".
وی با استناد به فرموده امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: امام خمینی(ره) می‌فرمایند:" صحیفه کامله سجادیه، نمونه کامل قرآن صاعد است و از بزرگترین مناجات عرفانی در خلوتگاه انس است که دست ما کوتاه از نیل به برکات آن است؛ آن کتابی است الهی که از سرچشمه نوراللَّه نشأت گرفته و طریقه سلوک اولیای بزرگ و اوصیای عظیم الشأن را به اصحاب خلوتگاه الهی می‏ آموزد".
امام جمعه ممقان از مهم‌ترین موضوع صحیفه گفت و یادآور شد: مهم‌ترین موضوع صحیفه، نگاه توحیدی امام سجاد(ع) است.
حجت‌الاسلام باقرنژاد ادامه داد: صحیفه سجادیه از غنی ترین گنجینه‌های ارزشمند حقایق و معارف الهی و از آثار بی نظیر خاندان نبوی است. این کتاب شریف، ارزش و اعتبار خود را از کلام حق، قرآن کریم کسب نموده است و امام سجاد(ع) ماهرانه شهد آیات را با موم گفتار خود، عجین ساخته و کلام خود را مزین به واژگان و مضامین آن نموده و از اقیانوس قرآن، دریچه ای به سوی دعا و نیایش گشوده که فوق کلام مخلوق و دون کلام خالق است.
وی افزود: صحیفه سجادیه تنها شامل راز و نیاز با خدا و بیان حاجت در پیشگاه وی نیست، بلکه مجموعه‌ای مشتمل بر بسیاری از علوم و معارف اسلامی است که در آن مسائل عقیدتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و پاره‌ای از قوانین طبیعی و احکام شرعی در قالب دعا بیان شده است. به طور مثال، مسئله امامت و نفی عقیده تشبیه در صحیفه سجادیه بیان شده است.  
حجت‌الاسلام باقرنژاد این کتاب را مشعل هدایت دانست و تاکید کرد: بزرگان ما همواره به نقش تربیتی و درس‌آموزی این کتاب شریف اشاره کرده‌اند و در حقیقت این کتاب را مشعل هدایتی دانسته‌اند که بشریت همواره به آن احتیاج دارد.