آیات ابتدایی سوره حدید؛ آیاتی برای معرفی خدا به ژرفاندیشان آخرالزمان
گروه فعالیتهای قرآنی: آیههای اول تا ششم سوره مبارکه حدید آیاتی برای توصیف خداوند متعال است؛ کمااینکه امام سجاد(ع) فرمود: «خداوند متعال از اقوام ژرفاندیش آخرالزمان آگاهی داشت و برای شناساندن و معرفی خودش به آنها، نخست سوره توحید و بعد از آن شش آیه اول سوره حدید را فرستاد که هرکسی فراتر از این درباره توحید بگوید هلاک میشود».
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)
از لرستان، آیتالله سید احمد میرعمادی، نماینده ولیفقیه در استان و امام
جمعه خرمآباد شامگاه سهشنبه، نهم خرداد در برنامه تفسیر قرآن با محوریت
سوره مبارکه حدید در مسجد بعثت خرمآباد در تفسیر آیه سوم سوره حدید با این
مضمون «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ
بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ» گفت: طبق روایات در آخرالزمان گروهی ژرفاندیش
میآیند و در آیات سوره حدید و توحید ژرفاندیشی میکنند که یکیاز این
آیات آیه سوم سوره حدید است.
وی ادامه داد: صفتهای اول، آخر، ظاهر و باطن در قرآن فقط در این آیه بهکار رفته است این در حالیاست که روایات مختلفی در تفسیر این آیه وارد شده است.
آیتالله میرعمادی با بیان اینکه شیخ کلینی در اصول کافی راجع به این آیه یک باب را اختصاص داده است این در حالیاست که فهم این آیه بسیار مشکل است، ادامه داد: حضرت امام خمینی(ره) در خصوص این آیه میفرماید که آیه سوم سوره حدید از محکمات است و ما نمیتوانیم بهدرستی آنرا درک کنیم این در حالیاست که آرزوی عارفان این است که بتوانند فقط این یک آیه را بفهمند.
امام جمعه خرمآباد گفت: کلمه «هو» در ادبیات عرب ضمیر است پس این سؤال مطرح میشود که چرا کلمه هو در ابتدای این آیه بهکار رفته است کمااینکه در شش آیه اول سوره حدید که اسماء الهی را بازگو میکند، هفت بار ضمیر «هو» بهکار رفته است.
وی تصریح کرد: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می فرماید که «هو» در این آیه ضمیر است اما در حقیقت اسم است البته اسمی است که به خود ذات اشاره دارد.
آیتالله میرعمادی اظهار کرد: اگر «هو» در اینجا ضمیر باشد به جنبهای از جنبههای ذات اشاره دارد اما اگر اسم باشد بهمعنای «الله» است زیرا الله مستجمع صفات است، پس علامه طباطبایی میفرماید در این آیه الله و هو به یک معنا است.
نماینده ولیفقیه در لرستان با طرح این سؤال که چرا در ابتدای این آیه بهجای «هو»، کلمه «الله» بهکار برده نشده است، گفت: برای اینکه میخواهد جلوهای از جلوههای خدا را موجه جلوه بدهد و صفاتی را در انظار مردم برجسته کند.
این مفسر قرآنکریم با طرح این سؤال که «اول» و «آخر» بودن در این آیه به چه معناست، تصریح کرد: باید بدانیم کلمه اول و آخر در این آیه اول زمانی و مکانی نیست چون زمان و مکان از خصوصیات جسمی و جسمانی است و خداوند از جسم و جسمانیت مبراست.
وی تاکید کرد: کلمه اول و آخر در این آیه اول و آخر عددی نیست چون خداوند متعال از شمارش مبراست لذا باید برای درک بهتر این آیه ذهن را از نظر مکان، زمان و عدد خالی کنیم.
آیتالله میرعمادی با بیان اینکه مشهور مفسرین میگویند که مقصود از اول و آخر بودن در این آیه یعنی خدا ازلی و ابدی است، اظهارکرد: ازلی یعنی هیچ چیزی در وجود بر ذات خدا سبقت نگرفته است او نخستین وجود است، سلسله وجود است وجود خداوند نامحدود و نامتناهی است.
امام جمعه خرمآباد تصریح کرد: معنای ابدیت یعنی ذاتی که پس از فنا و نابودی تمام موجودات همچنان زنده و باقی است خداوند است، خداوند ابدی است لذا اول بودن یعنی خدا از لیست و آخر بودن یعنی خدا ابدی است.
وی گفت: مشهور بین مفسران در تفسیر اول و آخر که در آیه سوم سوره حدید آمده است آن است که اول یعنی خداوند از لیست و آخر یعنی خداوند ابدی است.
آیتالله میرعمادی ادامه داد: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در خصوص اول و آخر بودن خدا در آیه سوم سوره حدید دو احتمال را بازگو میکند، احتمال اول علامه طباطبایی در تفسیر اول و آخر بودن خدا در این آیه آن است که چهار اسم اول، آخر، ظاهر و باطن شاخهای از شاخههای اسم محیط هستند چون خداوند اسمی به نام محیط دارد یعنی موجودی که احاطه کامل دارد این در حالیاست که محیط شاخهای از شاخههای قدرت خداوند است و احاطه خداوند نامتناهی است.
امام جمعه خرمآباد با یادآوری اینکه هر چیزی که آخریتش فرض باشد خدا بعد از آن خواهد بود چون خداوند قدرت دارد، اضافه کرد: احتمال دیگر علامه طباطبایی در تفسیر آیه سوم سوره حدید آن است که ممکن است نامهای چهارگانه را شاخهای از قدرت خدا ندانیم بلکه آنها را شاخهای از احاطهی وجودی خدا بدانیم.
این مفسر قرآن تاکید کرد: در احتمال اول این چهار اسم، شاخه صفت خدا شدند و جزء توحید صفاتی خداوند محسوب میشوند این در حالیاست که در احتمال دوم این چهار اسم جزء شاخههای توحید ذاتی بهشمار میآیند.
وی ادامه داد: صفتهای اول، آخر، ظاهر و باطن در قرآن فقط در این آیه بهکار رفته است این در حالیاست که روایات مختلفی در تفسیر این آیه وارد شده است.
آیتالله میرعمادی با بیان اینکه شیخ کلینی در اصول کافی راجع به این آیه یک باب را اختصاص داده است این در حالیاست که فهم این آیه بسیار مشکل است، ادامه داد: حضرت امام خمینی(ره) در خصوص این آیه میفرماید که آیه سوم سوره حدید از محکمات است و ما نمیتوانیم بهدرستی آنرا درک کنیم این در حالیاست که آرزوی عارفان این است که بتوانند فقط این یک آیه را بفهمند.
امام جمعه خرمآباد گفت: کلمه «هو» در ادبیات عرب ضمیر است پس این سؤال مطرح میشود که چرا کلمه هو در ابتدای این آیه بهکار رفته است کمااینکه در شش آیه اول سوره حدید که اسماء الهی را بازگو میکند، هفت بار ضمیر «هو» بهکار رفته است.
وی تصریح کرد: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می فرماید که «هو» در این آیه ضمیر است اما در حقیقت اسم است البته اسمی است که به خود ذات اشاره دارد.
آیتالله میرعمادی اظهار کرد: اگر «هو» در اینجا ضمیر باشد به جنبهای از جنبههای ذات اشاره دارد اما اگر اسم باشد بهمعنای «الله» است زیرا الله مستجمع صفات است، پس علامه طباطبایی میفرماید در این آیه الله و هو به یک معنا است.
نماینده ولیفقیه در لرستان با طرح این سؤال که چرا در ابتدای این آیه بهجای «هو»، کلمه «الله» بهکار برده نشده است، گفت: برای اینکه میخواهد جلوهای از جلوههای خدا را موجه جلوه بدهد و صفاتی را در انظار مردم برجسته کند.
این مفسر قرآنکریم با طرح این سؤال که «اول» و «آخر» بودن در این آیه به چه معناست، تصریح کرد: باید بدانیم کلمه اول و آخر در این آیه اول زمانی و مکانی نیست چون زمان و مکان از خصوصیات جسمی و جسمانی است و خداوند از جسم و جسمانیت مبراست.
وی تاکید کرد: کلمه اول و آخر در این آیه اول و آخر عددی نیست چون خداوند متعال از شمارش مبراست لذا باید برای درک بهتر این آیه ذهن را از نظر مکان، زمان و عدد خالی کنیم.
آیتالله میرعمادی با بیان اینکه مشهور مفسرین میگویند که مقصود از اول و آخر بودن در این آیه یعنی خدا ازلی و ابدی است، اظهارکرد: ازلی یعنی هیچ چیزی در وجود بر ذات خدا سبقت نگرفته است او نخستین وجود است، سلسله وجود است وجود خداوند نامحدود و نامتناهی است.
امام جمعه خرمآباد تصریح کرد: معنای ابدیت یعنی ذاتی که پس از فنا و نابودی تمام موجودات همچنان زنده و باقی است خداوند است، خداوند ابدی است لذا اول بودن یعنی خدا از لیست و آخر بودن یعنی خدا ابدی است.
وی گفت: مشهور بین مفسران در تفسیر اول و آخر که در آیه سوم سوره حدید آمده است آن است که اول یعنی خداوند از لیست و آخر یعنی خداوند ابدی است.
آیتالله میرعمادی ادامه داد: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در خصوص اول و آخر بودن خدا در آیه سوم سوره حدید دو احتمال را بازگو میکند، احتمال اول علامه طباطبایی در تفسیر اول و آخر بودن خدا در این آیه آن است که چهار اسم اول، آخر، ظاهر و باطن شاخهای از شاخههای اسم محیط هستند چون خداوند اسمی به نام محیط دارد یعنی موجودی که احاطه کامل دارد این در حالیاست که محیط شاخهای از شاخههای قدرت خداوند است و احاطه خداوند نامتناهی است.
امام جمعه خرمآباد با یادآوری اینکه هر چیزی که آخریتش فرض باشد خدا بعد از آن خواهد بود چون خداوند قدرت دارد، اضافه کرد: احتمال دیگر علامه طباطبایی در تفسیر آیه سوم سوره حدید آن است که ممکن است نامهای چهارگانه را شاخهای از قدرت خدا ندانیم بلکه آنها را شاخهای از احاطهی وجودی خدا بدانیم.
این مفسر قرآن تاکید کرد: در احتمال اول این چهار اسم، شاخه صفت خدا شدند و جزء توحید صفاتی خداوند محسوب میشوند این در حالیاست که در احتمال دوم این چهار اسم جزء شاخههای توحید ذاتی بهشمار میآیند.
