نگرش قرآن به حق الناس

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان‌شرقی، حق الناس در همه ابواب فقه وجود دارد و می‌توان گفت که بابی از ابواب فقه اسلامی نیست، مگر اینکه مسایل فراوانی در زمینه حق الناس وجود دارد، پس باید دانست که جامعه بر عهده هر یک از اعضای خود حقوقی دارد که همگی به احترام و ادای آن موظفند و عمل به آنچه آدمی، خود انتظار انجام آن را از دیگران دارد، پایین‌ترین درجه آن است.

حق الناس به حقوقی گفته می‌شود که نسبت به انسان دیگر باید مراعات شود، مانند حق همسایگی و حق پدر و مادر و حق استاد و معلم و حق انسان‌ها در اجتماع و حق مؤمنان نسبت به یکدیگر و حق همسر و فرزند و حقوق مالی و آبرویی که مربوط به دیگران است، مانند غیبت کردن و نکشتن فرد بی گناه و جراحت وارد نکردن که دیه داردو نیز پرداخت زکات و خمس.

حق الناس که در دنیا ضایع شده است قابل بخشش نیست

حجت‌الاسلام مسعود مهدوی، امام جمعه ورزقان در گفت‌‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: بعد از شرک، گناهی بدتر از "ظلم در حق مردم" نیست؛ زیرا ممکن است خداوند از حق خودش(حقّ الله) یعنی گناهانی که تنها تخلّف و معصیت الهی باشند، گذشت کند؛ ولی "حق الناس" که در دنیا ضایع شده است قابل بخشش نیست.

وی افزود: در میان مردم تا صحبت از حق الناس می شود فورا اذهان به سمت حقوق مالی هدایت می شود. در اصل حق مالی یک بخش از حق طبیعی است، اگر كسی حقوق طبیعی دیگران را سلب كرد این بخشی ار حق الناس است. در واقع همان حقوقی كه بسیاری از آنها را خداوند برای مردم قرار داده است.

حجت الاسلام مهدوی ادامه داد: در باب حق الناس تفاوت نمی كند حق كوچك باشد یا بزرگ، طرف انسان كودك باشد یا بزرگسال. طولانی ترین آیه قرآن در باب حق الناس است یعنی در سوره بقره آیه 282 در مورد قرض می باشد كه چطور قرض داده شود تا حق كسی پایمال نگردد.نشود.

امام جمعه  ورزقان یادآور شد: تفاوتی بین زن، مرد، اولاد وجود ندارد. اگر حق كودكی هم سلب شود حق الناس است.

وی بااشاره به فرموده مولای متقیّان علی(ع) افزود: امیرالمومنین علی(ع) می فرمایند: خداوند سبحان حقوق بندگانش را مقدمه رسيدن به حقوق خود قرار داده است.

حجت‌الاسلام مهدوی تاکید کرد: حق طبیعی، یعنی هر كس دارای حق طبیعی است و اگر انسانی این حق را از كسی بگیرد، حق وی را پایمال كرده است. حقوق طبیعی مثل: حق امنیت، حق آزادی مثلا كودكی در خانواده خود می‌خواهد آزادانه تنفس كند اما پدر با استعمال دخانیات مانع این حق می شود. در اصل حق تنفس كه حقی  طبیعی است مورد تجاوز قرار گرفته است.

حق الناس حقوق دینی است

حجت‌الاسلام صمد ناصری امام جمعه شهرستان خسروشاه در گفت‌ وگو با ایکنا، اظهار کرد: حق الناس حقوق دینی است، حقوقی كه شرع مقدس قرار داده مثل زكات كه حق فقرا است. انسانی كه این حق را نمی پردازد در اصل به فقرا لطمه وارد می كند یا خمس كه خداوند فرموده یك پنجم اموال خود را برای مصارفی كه وجود  دارد، داده شود نمی دهد

وی افزود: یكی از آثار حق الناس این است كه بركت از زندگی انسان سلب می شود.

وی بااشاره به سخت ترین مراحل حساب خاطرنشان کرد: سخت‏‌ترین مراحل حساب، رسیدگى به مظالم عباد و حقوق مردم نسبت به یکدیگر است. انسان‏‌ها با هم زندگى می‌کنند و نسبت به همدیگر حقوقى دارند. رعایت حقوق یک وظیفه الهى است که انبیای الهی درباره آن تأکید داشته‏‌اند و در قیامت بازخواست خواهند شد.

حجت‌الاسلام‌ ناصری بااستناد به آیه 29 سوره نساء ادامه داد: در این آیه می خوانیم: ای کسانی که ایمان آورده‌اید اموال یکدیگر را از طرق نامشروع و غلط و باطل نخورید.

امام جمعه خسروشاه یادآور شد: در روایت هست كه خداوند بر روی پل صراط كمینی قرار داده كه هر كس حق الناس بر گردن دارد، از آنجا به بعد حق عبور ندارد.

وی از فرموده امام زین العابدین(ع) گفت و افزود: امام سجاد(ع) می فرمایند: خدایا شیرینی عبادتت را به من بچشان. به عبارت دیگر اگر ذائقه سالمی نداشته باشیم لذت هیچ غذایی را نخواهیم فهمید. ذائقه آدمی كه با حق الناس بازی می كند خراب می شود یعنی دیگر لذت نماز خواندن را احساس نمی كند.

حجت الاسلام ناصری تاکید کرد: حق الناس ممکن است حق مالی باشد؛ همانند بدهی مالی، امانت پرداخت نشده، خسارت مالی به دیگری و... و ممکن است حق غیر مالی باشد؛ همانند تهمت، غیبت، آبرو بردن، زخم زبان، ایجاد فتنه و اختلاف، دل شکستن، و ...