حمید قربانپور لفمجانی، عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان در گفتوگو با کانون خبرنگاران
ایکنا،
نبأ، درباره ترجمه خود از کتاب «علوم الحدیث و مصطلحه» گفت: از مدتها قبل در نظر داشتم کاري درخور، در جهت کمک به دانشجویان رشته الهیات و معارف اسلامی انجام دهم که با توجه به اشتغالات زیاد این امکان فـراهم نمیشد؛ تـا اینکه پس از مدتها فراغتی دست داد و زمینهاي فراهم شد تا به این کـار جامـه عمـل بپوشم. از آنجایی که بنده در آزمونهاي کارشناسی ارشد و دکتري رشته الهیات و معارف اسلامی (گرایش قرآن و حدیث) شرکت کردهام و با مشکلات دانشجویان رشته علوم قرآن و حدیث، بـهخصوص دانشجویان مقطـع کارشناسـی جهـت خوانـدن منـابع عربـی ایـن رشـته و شـرکت در آزمونهاي مقاطع بالاتر آشنا بودم؛ تصمیم گرفتم که به ترجمه ي یکی از این منابع بپردازدم، کـه از آن میان کتاب «علوم الحدیث و مصطلحه» دکتر صبحی صالح براي این امر انتخاب شد.
وی گفت: کتاب مذکور کتابی بدیع و محققانه و از منابع آزمون کارشناسی ارشد و دکتري برخی از دانشگاهها به شمار میرود که امید است با ترجمه آن گامی در جهت خدمت بـه دانـشجویان ایـن رشـته و همه علاقهمندان به حدیث برداشته شود.
قربانپور لفمجانی در ادامه بیان کرد: با توجه به حجم بالاي اصل کتاب و تنگناي زمانی، بر آن شدم که مباحـث مهمتر کتاب ترجمه شود و مباحثی که مربوط به علم تراجم و دیگر موارد غیر ضرور بود ترجمـه نشود. اگر چه محققان محترم از رجوع به ترجمه بینیاز هستند، ولی خوانندگان مبتدي میتوانند بـا مقایسه ترجمه اثر با اصل آن مهارت متنخوانی خود را تقویـت کرده و در خوانـدن مـابقی کتاب از ترجمه بینیاز شوند.
مترجم کتاب «علوم الحدیث و مصطلحه» گفت: با توجه به اینکه ترجمه دیگري نیز از این اثر موجود اسـت، ممکـن اسـت ایـن مطلـب براي خواننده تداعی شود که این ترجمه کاري تکراري است؛ اما در اینجا توجه خوانندگان را بـه تفاوتهاي این دو ترجمه جلب میکنم، البته قـصد بنده از ذکـر ایـن مطالـب پـائین آوردن شـأن مترجم قبلی نیست، اما جهت روشن شدن افکار مخاطبان ذکر آنها ضروري است.
وی بیان کرد: در ترجمه فعلی فصلبندي مطالب کتاب طبق ترتیب اصلی کتاب بنا نهـاده شـده تـا هم نظم منطقی مباحث رعایت شود و هم در رجوع و مقایسه بـه اصـل کتـاب کـار خواننـدگان آسان شود؛ برخلاف ترجمه قبل که چینش مطالب آن بر خلاف نظم اصلی کتاب بوده است.
قربانپور لفمجانی افزود: همچنین در این ترجمه اولاً تمامی پاورقیها معنا شده و ثانیـاً در همـان صـفحه و ذیـل مطالـب همان صفحه آورده شده تا طبق اصل اخلاق پژوهش دسترسی خواننده به اصل مطالـب و منـابع آن آسان باشد، برخلاف ترجمه قبل که ارجاعات آن اولاً در انتهاي کتاب ذکر شده است. ثانیـاً همه پاورقیها ترجمه و ذکر نشدهاند و از ترجمه برخی از آنها خودداري شده اسـت. ایـن مطالب توسط مترجم قبلی یادآوري شده است اما توجیهی براي ذکر نکردن همه پاورقیهـا و ترجمه نکردن همه آنها توسط مترجم قبلی اثر بیان نشده است.
وی ادامه داد: تفاوت دیگر این دو ترجمه، ترجمه تمامی احادیث مذکور در متن کتاب اسـت کـه در ترجمه قبلی، این کار صورت نگرفته است. تفاوت دیگر این دو ترجمه، تمایز شیوه بیان و نثر ترجمه حاضر نسبت به ترجمه قبلی است که به نظر اینجانب مهمترین تفاوت است؛ به گونهاي که فهم مطالب کتـاب را آسـان کرده و این امري است که مقایسه دو ترجمه آن را بر خواننده با دقت و بصیر روشن خواهد ساخت.
این مترجم بیان کرد: از دیگر ویژگیهاي این ترجمه عدم نقایص موجود در ترجمه قبلی اثر است؛ اشـکالاتی چون اشتباهات چاپی، اشتباه در برخی از ارجاعات پاورقی و حذفیات نسبتاً زیاد مطالـب کتـاب؛ بهگونهای که در مواردي فهم مطالب کتاب را دشوار کرده است.
قربانپور لفمجانی اظهار کرد: در ترجمه اثر مذکور همه جا مقید به متن نبودهام، چراکه همه سـاختارهاي زبـانی قابل ترجمه به زبان دیگر نیست؛ لذا در برخی از موارد توضیحاتی جهت ایضاح مطالب داخـل پرانتز آورده شده است؛ همچنین در برخی از موارد البته با توجه به مراد نویـسنده و عـدم دوري از مقصد کتاب مطالب به صورت آزاد ترجمه شده است.
وی در پایان گفت: در ترجمه این اثر گامهاي لرزانی پیموده شده و طبعـا ایـن اثر از انتقادات مبرا نیست؛ انتقادات و پیشنهادات دلسوزانه محققـان و متـرجمان را بـه جـان خریده و انشاءاللّه آنها را در چاپهاي بعدي این اثر اعمال خواهم کرد.
یادآور میشود، این کتاب در ۱۰۰۰ شمارگان توسط انتشارات بلور چاپ شده است از این رو علاقهمندان میتوانند برای تهیه کتاب از طریق شماره تماس ۰۱۳۳۳۲۴۵۵۷۵ و ۰۱۳۳۳۲۶۲۲۳۲ و ۰۹۰۲۱۹۷۵۱۲۳ یا با شماره پیامک ۵۰۰۰۲۰۶۰۵۰۶۰ با انتشارات بلور ارتباط برقرار کنند.
موسی ابراهیمی