صداقت مهمترین اصل خبرنگار قرآنی است
گروه اجتماعی: یک خبرنگار به تعبیر قرآن کریم، صداقت را نباید با هیچ چیز معاوضه کند، یعنی بزرگترین آزمون خبرنگار، آزمون راستگویی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، خبررسانی دقیق، اصولی و به موقع، نقشی بی بدلیل در تغییر سرنوشت افراد و جوامع بشری داشته، دارد و خواهد داشت. در واقع؛ خبرنگار قرآنی، سرباز بی بدیل دین خداست که در جایی که به حرفه او نیاز است می تواند حتّی در نقش پاسدار دین خدا ظاهر شود.
خبررسانی خیرخواهانه و به موقع مؤمن آل فرعون باعث اطلاع حضرت موسی (علیه السلام) از نقشه شوم فرعونیان و نجات از مهلکه شد که قرآن کریم اینگونه بیان می کند: وَ جاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدینَةِ یَسْعى قالَ یا مُوسى إِنَّ الْمَلَأَ یَأْتَمِرُونَ بِكَ لِیَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّی لَكَ مِنَ النَّاصِحینَ؛ (در این هنگام) مردى با سرعت از دورترین نقطه شهر [مركز فرعونیان] آمد و گفت: "اى موسى، این جمعیّت براى كشتن تو به مشورت نشسته اند. فوراً از شهر خارج شو، كه من از خیرخواهان تواَم." (قصص؛ ۲۰)
اصول خبرنگاری قرآنی؛
صداقت
هر خبرنگاری دوست دارد خبرهای او مورد توجّه و باور مخاطبین قرار گیرد و خودش مورد اعتماد جامعه باشد. برای رسیدن به این هدف چاره ای جز توجّه کامل به واقعیت و وثاقت خبر نیست. در منطق دین اسلام، خبرنگاری که اخبار راست را منتشر می کند قبل از هر چیز، دو تصدیق کننده خواهد داشت؛ اوّل خدای متعال و دوم، خودش!
امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: إِنَّ الصّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یُصَدِّقُهُ اللّه عَز َّوَ جَلَّ یَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ وَ تُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ؛ راستگو را نخستین كسى كه تصدیق مى كند، خداى عزّوجلّ است كه مى داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش مى كند كه مى داند راستگوست. (كافى(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۰۴، ح۶)
یک خبرنگار به تعبیر قرآن، صداقت را نباید با هیچ چیز معاوضه کند. یعنی بزرگترین آزمون خبرنگار، آزمون راستگویی است.
سرعت عمل
زمان، نقش تعیین کننده ای در پیروزی رسانه ای و خبری دارد. چرا که به معنای جلب توجّه همگان به خبرنگار و اعتماد هر چه بیشتر مخاطب از سویی و به دست گرفتن زمام نشر حقایق و جلوگیری از تحریف واقعیّت و سوء استفاده بدطینتان از سوی دیگر است. چنانکه در داستان مؤمن آل فرعون، هر گونه اهمال و از دست دادن زمان ممکن بود به قیمت جان یک پیامبر و تغییر مسیر تاریخ تمام شود.
خداوند، بهترین بندگان خود را برای هدایت انسانها مبعوث کرد که بخشی از وظایف آنها، خبررسانی بوده است. بهترین الگوی یک خبرنگار شاخص قرآنی، پیامبران الهی هستند که برای انتقال اخبار الهی، از صداقت، سرعت، بصیرت و شجاعت در کنار دیگر فضیلتها برخوردارند.
دقّت و بصیرت
یک خبرنگار شاخص باید از شرایط زمان و جامعه خود به خوبی آگاه باشد تا بتواند تشخیص دهد که نشر چه خبری، مفید است و انتشار چه اخباری به صلاح جامعه اسلامی نیست. همچنین باید بداند مخاطب هر خبری چه کسانی هستند؛ یعنی چه اخباری محرمانه و چه اخباری عمومی است. باید دقّت داشته باشد که مبادا مخابره او به ضرر منافع جامعه اسلامی و به سود دشمنان باشد. مهمترین شمّ خبرنگاری فهم میدان رسانه و بازی نکردن در زمین دشمن است.
شجاعت در همه مراحل
اغلب اوقات، خبر دادن از آنچه کسی از آن باخبر نیست با خطراتی همراه است. مثل اینکه، ممکن است آن خبر، با منافع گروهی صاحب قدرت و مکنت در تضاد باشد. در چنین شرایطی، بیان واقعیّت از هر نبردی مؤثّرتر است و البتّه نیازمند شجاعتی جانانه است. امام علی (علیه السلام) می فرمایند: مَا السَّیْفُ الصّارِمُ فى كَفِّ الشُّجاعِ بِاَعَزَّ لَهُ مِنَ الصِّدْقِ؛ شمشیر بُرّنده در دست شجاع براى او دشمن شكن تر از راستگویى نیست. (شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج۲۰، ص۲۹۶، ح۳۸۷) همچنین، گاهی برای به دست آوردن خبر باید در میان حوادث خطرناکی قرار گرفت؛ لذا ضروری است خبرنگار، شجاع باشد تا بتواند به وظیفه خود به خوبی عمل کند.
خداوند، بهترین بندگان خود را برای هدایت انسانها مبعوث کرد که بخشی از وظایف آنها، خبررسانی بوده است. بهترین الگوی یک خبرنگار شاخص قرآنی، پیامبران الهی هستند که برای انتقال اخبار الهی، از صداقت، سرعت، بصیرت و شجاعت در کنار دیگر فضیلتها برخوردارند.
رسانههای دنیا با ارزشهای خبری در قران کریم فاصله دارند
زهرا کریمی عفیف، فعال رسانهای و حافظ کل قرآن کریم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) اظهار کرد: با توجه به فعالیت و مطالعهای که در فهم آیات قران کریم داشتم اینگونه به نظر میآید که ارزشهای خبر از دیدگاه قرآن کریم با ارزشهای خبری که اکنون در دنیا متداول شده، متفاوت است.
وی ادامه داد: قرآن کریم، عدالت طلبی، حقیقت گویی، امیدبخشی، و سودرسانی به راه حق را در لابه لای آیات خود به عنوان ارزشهای خبری معرفی کرده است اما متأسفانه در رسانههای بزرگ دنیا اصل منفعت بزرگترین ملاک و معیار محسوب میشود.
کریمی عفیف با بیان اینکه مشاهده میکنیم که اگر حقیقتی مغایر با منافع رسانه و یا حامیان آن باشد، آن رسانه یا حقیقت را پنهان میکند و یا آن را وارونه انعکاس میکند، گفت: نمونه این موضوع را در انعکاس اخبار از ظلمهای مکرر به مسلمانان دنیا به ویژه در میانمار و یمن شاهد هستیم؛ غولهای خبری دنیا به دلیل منافع خود در برابر این موضوع سکوت کردهاند..
وی خاطرنشان کرد: در دیدگاه بنده خبرنگار کلمه مقدسی است و افرادی که با این رویه اطلاعرسانی میکنند شایسته نام خبرنگار نیستند.
وی عنوان کرد: در جامعه کنونی بعضا مشاهده شده است که متأسفانه روابطعمومی ادارات و حتی مدیران خبرنگار و رسانه را زیردست و سرباز خود میدانند و اینگونه انتظار دارند که رسانهها در راستای اهداف آنها قلم بزنند و گاهی رسانهها را تحت فشار قرار میدهند.
معاون سردبیر روزنامه هگمتانه افزود: این افراد از این موضوع غافل هستند که خبرنگاران واقعی، فقط سرباز حق و حقیقت هستند و با شناخت کامل از رسالت بزرگ خود هرگز به هیچ مدیر و مسئول و جریانی اجازه سوءاستفاده از رسانهها را نخواهند دارد و همواره قرآن کریم را سرلوحه کار خود قرار میدهند..
وی تأکید کرد: قلم خبرنگار بسیار مقدس است و خداباوری و ذکاوت خبرنگار مانع از این شده که مثل افراد نون به نرخ روز خور و حزب باد، قلمش را برای تأمین منافع خود و یا گروه خاصی به روی کاغذ بیاورد چراکه حمایت از مظلوم، و حقیقتخواهی و روشنگری مهمترین هدف و ویژگی یک خبرنگار است.
کریمی عفیف با تأکید بر اینکه خبرنگار واقعی در راه خود حتی حاضر است جانش را فدا کند، اذعان کرد: شاهد این موضوع خبرنگاران زیادی هستند که اخیرا در صحنههای جنگ جان خود را از دست دادند.
وی با بیان اینکه خبرنگار واقعی حقیقتطلب و امیدبخش است، گفت: خبرنگار در عین اینکه به بیان دردهای مردم میپردازد و برای رفع مشکلات مردم و رفاه بیشتر جوامع تلاش میکند، مراقب است تا امید را از بین نبرد و با سیاه نمایی دروغین رنج مردم را مضاعف نکند.
باورهای دینی در فعالیتهای خبری نادیده گرفته نشود
سمیرا معارفی، سردبیر خبرگزاری ایسنا نیز به خبرنگار ایکنا گفت: تهیه، تولید و انتشار اخبار و اطلاعرسانی در راستای ارتقاء سطح بصیرت و آگاهی جامعه، اقدامی ارزشمند و تعهدی سنگین است که مسئولیت آن بر دوش خبرنگاران نهاده شده و آنها بی هیچ منتی با تمام توان بیوقفه برای برای تحقق این امر مهم تلاش میکنند.
وی افزود: خبرنگاران با تمام ناهمواریها، ناملایمات و دشواریهای کار، با همت مضاعف رسالت رسانهای خود را انجام میدهند و در این مسیر از هیچ کوششی دریغ نمیکنند کما اینکه گاهی ناچار میشوند برای رسیدن به اهداف متعالی از خود هزینه کنند.
معارفی اذعان کرد: خبرنگاران با قلم و اندیشه آزاد خود میتوانند مقدمه و پایه بسیاری از تصمیمگیریها را پیریزی کنند و چراغ دانایی را در مسیر تک تک آحاد جامعه بیافروزند.
وی تشریح کرد: در این بین جلب اعتماد مخاطب از هر چیزی برای خبرنگاران از ارزش و اهمیت بالائی برخوردار است که باید بتوانند با صداقت تمام و رعایت اصل امانتداری به روشنگری و بیان حقایق بپردازند و منشأ گریز جامعه از جهالت باشند.
وی افزود: خبرنگاران مانند پیامبران با یافتن رسالت و جایگاه اصلی خود میتوانند در حوزههای مختلف با رعایت اصل امانتداری، صداقت و اصول حرفهای قلم بزنند و رسالت خود را به نحو مطلوبی به سرانجام رسانند.
سردبیر خبرگزاری ایسنا تأکید کرد: باید توجه کرد که دیدگاههای دینی و اسلامی نباید در فعالیتهای خبرنگاران نادیده گرفته شود و ضمن رعایت عدالت و امانتداری و انتشار اخبار صحیح و دقیق، همواره نیت خود را بر رضایت الهی و باز شدن گرهای از مشکلات موجود در جامعه بگذارند و به این بیندیشند که خبر منتشره چقدر اثربخش و موثر خواهد بود.
لزوم قرار گرفتن رسالت اصلی خبرنگار در چارچوب بینش اسلامی
در واقع رسالت اصلي خبرنگار و رسانه در چارچوب بينشي اسلام يعني انعكاس مسائل و واقعيتهاي اجتماع و تلاش براي بهبود اوضاع جامعه و كمك به توسعه اجتماعي با در نظر گرفتن مصالح و منافع جامعه رسانه در نظام اسلامي نه ابزاري مطلق در خدمت قدرت و نه تريبوني رها و يله در دست افرادي است كه به بهانه حقوق مردم و آزادي در پي كسب منافع نامشروع خود هستند.
خبرنگار مسلمان متناسب با مصالح و ضروريات توسعه همه جانبه در جامعه اسلامي علاوه بر حفظ حدود و رعايت اصول اخلاقي چنانچه كژي و ناهنجاري مشاهده كند صداي اعتراض خود را بلند ميكند و رسالت حرفهاي خود را در اصلاح عيوب به كار خواهد بست.
امام صادق عليهالسلام بهترين مردم را كسي ميدانند كه عيوب ايشان را بازگو كنند: ”احب اخواني من اهدي الي عيوبي" زيبايي اين كلام امام صادق عليهالسلام در واژه اهداي عيوب است. شيوه اخلاقي بيان عيوب شيوه كينهتوزانه و دشمني و خصومت نيست بلكه انسان مسلمان عيوب برادر خود را به وي هديه ميكند. هديه در گفتمان دوستانه و صميمانه معنا پيدا ميكند. همچنين در هديه نيت خوشحال ساختن مخاطب مستتر است و نه آزار و اذيت او، لذا با نهايت اين ظرافتها خبرنگار مسلمان انتقادات سالم خود را با روش اخلاقي و انساني مطرح ميكند. البته اگر از روي روشهاي انساني بيان و هديه انتقاد امكانپذير نباشد، خبرنگار مسلمان بايد صداي خود را به انتقاد بلند كند.
قرآن کریم میفرماید: «لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا؛ خداوند دوست ندارد كسي با سخنان خود بديها را اظهار كند مگر آن كسي كه مورد ستم واقع شده باشد، خداوند شنوا و دانا است.»( نساء/148)
به عبارت ديگر ميتوان رسانهها را ابزاري دانست كه ميتوانند آنچه در آيه 148 سوره نساء آمده، يعني بلندي صدا هنگام ظلم را عملي سازند و اگر اخبار و رسانه مسلمان بتواند صداي خود را به عيب خلق يا عيب حكومت بلند كند و اين كار را نكند در فرمايش امام علي عليهالسلام زيانكارترين مردم خواهد بود، اما اين فضاي زيباي نقدپذيري و نقد هنرمندانه وقتي شكل ميگيرد كه خبرنگار شأن قلم خود را بشناسد و بر اساس آن هوشمندانه عمل كند، جامعه نيز سعه صدر خود را بالا ببرد و اجازه دهد اين ديدهبان دلسوز قبل از آنكه مشكلات كوچك به يك بحران تبديل شود وجود آنها را هشدار داده و عزم عمومي را براي حل آنها جزم نمايد.
گزارش از مریم بیگدلو
خبررسانی خیرخواهانه و به موقع مؤمن آل فرعون باعث اطلاع حضرت موسی (علیه السلام) از نقشه شوم فرعونیان و نجات از مهلکه شد که قرآن کریم اینگونه بیان می کند: وَ جاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدینَةِ یَسْعى قالَ یا مُوسى إِنَّ الْمَلَأَ یَأْتَمِرُونَ بِكَ لِیَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّی لَكَ مِنَ النَّاصِحینَ؛ (در این هنگام) مردى با سرعت از دورترین نقطه شهر [مركز فرعونیان] آمد و گفت: "اى موسى، این جمعیّت براى كشتن تو به مشورت نشسته اند. فوراً از شهر خارج شو، كه من از خیرخواهان تواَم." (قصص؛ ۲۰)
اصول خبرنگاری قرآنی؛
صداقت
هر خبرنگاری دوست دارد خبرهای او مورد توجّه و باور مخاطبین قرار گیرد و خودش مورد اعتماد جامعه باشد. برای رسیدن به این هدف چاره ای جز توجّه کامل به واقعیت و وثاقت خبر نیست. در منطق دین اسلام، خبرنگاری که اخبار راست را منتشر می کند قبل از هر چیز، دو تصدیق کننده خواهد داشت؛ اوّل خدای متعال و دوم، خودش!
امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: إِنَّ الصّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یُصَدِّقُهُ اللّه عَز َّوَ جَلَّ یَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ وَ تُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ؛ راستگو را نخستین كسى كه تصدیق مى كند، خداى عزّوجلّ است كه مى داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش مى كند كه مى داند راستگوست. (كافى(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۰۴، ح۶)
یک خبرنگار به تعبیر قرآن، صداقت را نباید با هیچ چیز معاوضه کند. یعنی بزرگترین آزمون خبرنگار، آزمون راستگویی است.
سرعت عمل
زمان، نقش تعیین کننده ای در پیروزی رسانه ای و خبری دارد. چرا که به معنای جلب توجّه همگان به خبرنگار و اعتماد هر چه بیشتر مخاطب از سویی و به دست گرفتن زمام نشر حقایق و جلوگیری از تحریف واقعیّت و سوء استفاده بدطینتان از سوی دیگر است. چنانکه در داستان مؤمن آل فرعون، هر گونه اهمال و از دست دادن زمان ممکن بود به قیمت جان یک پیامبر و تغییر مسیر تاریخ تمام شود.
خداوند، بهترین بندگان خود را برای هدایت انسانها مبعوث کرد که بخشی از وظایف آنها، خبررسانی بوده است. بهترین الگوی یک خبرنگار شاخص قرآنی، پیامبران الهی هستند که برای انتقال اخبار الهی، از صداقت، سرعت، بصیرت و شجاعت در کنار دیگر فضیلتها برخوردارند.
دقّت و بصیرت
یک خبرنگار شاخص باید از شرایط زمان و جامعه خود به خوبی آگاه باشد تا بتواند تشخیص دهد که نشر چه خبری، مفید است و انتشار چه اخباری به صلاح جامعه اسلامی نیست. همچنین باید بداند مخاطب هر خبری چه کسانی هستند؛ یعنی چه اخباری محرمانه و چه اخباری عمومی است. باید دقّت داشته باشد که مبادا مخابره او به ضرر منافع جامعه اسلامی و به سود دشمنان باشد. مهمترین شمّ خبرنگاری فهم میدان رسانه و بازی نکردن در زمین دشمن است.
شجاعت در همه مراحل
اغلب اوقات، خبر دادن از آنچه کسی از آن باخبر نیست با خطراتی همراه است. مثل اینکه، ممکن است آن خبر، با منافع گروهی صاحب قدرت و مکنت در تضاد باشد. در چنین شرایطی، بیان واقعیّت از هر نبردی مؤثّرتر است و البتّه نیازمند شجاعتی جانانه است. امام علی (علیه السلام) می فرمایند: مَا السَّیْفُ الصّارِمُ فى كَفِّ الشُّجاعِ بِاَعَزَّ لَهُ مِنَ الصِّدْقِ؛ شمشیر بُرّنده در دست شجاع براى او دشمن شكن تر از راستگویى نیست. (شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج۲۰، ص۲۹۶، ح۳۸۷) همچنین، گاهی برای به دست آوردن خبر باید در میان حوادث خطرناکی قرار گرفت؛ لذا ضروری است خبرنگار، شجاع باشد تا بتواند به وظیفه خود به خوبی عمل کند.
خداوند، بهترین بندگان خود را برای هدایت انسانها مبعوث کرد که بخشی از وظایف آنها، خبررسانی بوده است. بهترین الگوی یک خبرنگار شاخص قرآنی، پیامبران الهی هستند که برای انتقال اخبار الهی، از صداقت، سرعت، بصیرت و شجاعت در کنار دیگر فضیلتها برخوردارند.
رسانههای دنیا با ارزشهای خبری در قران کریم فاصله دارند
زهرا کریمی عفیف، فعال رسانهای و حافظ کل قرآن کریم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) اظهار کرد: با توجه به فعالیت و مطالعهای که در فهم آیات قران کریم داشتم اینگونه به نظر میآید که ارزشهای خبر از دیدگاه قرآن کریم با ارزشهای خبری که اکنون در دنیا متداول شده، متفاوت است.
وی ادامه داد: قرآن کریم، عدالت طلبی، حقیقت گویی، امیدبخشی، و سودرسانی به راه حق را در لابه لای آیات خود به عنوان ارزشهای خبری معرفی کرده است اما متأسفانه در رسانههای بزرگ دنیا اصل منفعت بزرگترین ملاک و معیار محسوب میشود.
کریمی عفیف با بیان اینکه مشاهده میکنیم که اگر حقیقتی مغایر با منافع رسانه و یا حامیان آن باشد، آن رسانه یا حقیقت را پنهان میکند و یا آن را وارونه انعکاس میکند، گفت: نمونه این موضوع را در انعکاس اخبار از ظلمهای مکرر به مسلمانان دنیا به ویژه در میانمار و یمن شاهد هستیم؛ غولهای خبری دنیا به دلیل منافع خود در برابر این موضوع سکوت کردهاند..
وی خاطرنشان کرد: در دیدگاه بنده خبرنگار کلمه مقدسی است و افرادی که با این رویه اطلاعرسانی میکنند شایسته نام خبرنگار نیستند.
وی عنوان کرد: در جامعه کنونی بعضا مشاهده شده است که متأسفانه روابطعمومی ادارات و حتی مدیران خبرنگار و رسانه را زیردست و سرباز خود میدانند و اینگونه انتظار دارند که رسانهها در راستای اهداف آنها قلم بزنند و گاهی رسانهها را تحت فشار قرار میدهند.
معاون سردبیر روزنامه هگمتانه افزود: این افراد از این موضوع غافل هستند که خبرنگاران واقعی، فقط سرباز حق و حقیقت هستند و با شناخت کامل از رسالت بزرگ خود هرگز به هیچ مدیر و مسئول و جریانی اجازه سوءاستفاده از رسانهها را نخواهند دارد و همواره قرآن کریم را سرلوحه کار خود قرار میدهند..
وی تأکید کرد: قلم خبرنگار بسیار مقدس است و خداباوری و ذکاوت خبرنگار مانع از این شده که مثل افراد نون به نرخ روز خور و حزب باد، قلمش را برای تأمین منافع خود و یا گروه خاصی به روی کاغذ بیاورد چراکه حمایت از مظلوم، و حقیقتخواهی و روشنگری مهمترین هدف و ویژگی یک خبرنگار است.
کریمی عفیف با تأکید بر اینکه خبرنگار واقعی در راه خود حتی حاضر است جانش را فدا کند، اذعان کرد: شاهد این موضوع خبرنگاران زیادی هستند که اخیرا در صحنههای جنگ جان خود را از دست دادند.
وی با بیان اینکه خبرنگار واقعی حقیقتطلب و امیدبخش است، گفت: خبرنگار در عین اینکه به بیان دردهای مردم میپردازد و برای رفع مشکلات مردم و رفاه بیشتر جوامع تلاش میکند، مراقب است تا امید را از بین نبرد و با سیاه نمایی دروغین رنج مردم را مضاعف نکند.
باورهای دینی در فعالیتهای خبری نادیده گرفته نشود
سمیرا معارفی، سردبیر خبرگزاری ایسنا نیز به خبرنگار ایکنا گفت: تهیه، تولید و انتشار اخبار و اطلاعرسانی در راستای ارتقاء سطح بصیرت و آگاهی جامعه، اقدامی ارزشمند و تعهدی سنگین است که مسئولیت آن بر دوش خبرنگاران نهاده شده و آنها بی هیچ منتی با تمام توان بیوقفه برای برای تحقق این امر مهم تلاش میکنند.
وی افزود: خبرنگاران با تمام ناهمواریها، ناملایمات و دشواریهای کار، با همت مضاعف رسالت رسانهای خود را انجام میدهند و در این مسیر از هیچ کوششی دریغ نمیکنند کما اینکه گاهی ناچار میشوند برای رسیدن به اهداف متعالی از خود هزینه کنند.
معارفی اذعان کرد: خبرنگاران با قلم و اندیشه آزاد خود میتوانند مقدمه و پایه بسیاری از تصمیمگیریها را پیریزی کنند و چراغ دانایی را در مسیر تک تک آحاد جامعه بیافروزند.
وی تشریح کرد: در این بین جلب اعتماد مخاطب از هر چیزی برای خبرنگاران از ارزش و اهمیت بالائی برخوردار است که باید بتوانند با صداقت تمام و رعایت اصل امانتداری به روشنگری و بیان حقایق بپردازند و منشأ گریز جامعه از جهالت باشند.
وی افزود: خبرنگاران مانند پیامبران با یافتن رسالت و جایگاه اصلی خود میتوانند در حوزههای مختلف با رعایت اصل امانتداری، صداقت و اصول حرفهای قلم بزنند و رسالت خود را به نحو مطلوبی به سرانجام رسانند.
سردبیر خبرگزاری ایسنا تأکید کرد: باید توجه کرد که دیدگاههای دینی و اسلامی نباید در فعالیتهای خبرنگاران نادیده گرفته شود و ضمن رعایت عدالت و امانتداری و انتشار اخبار صحیح و دقیق، همواره نیت خود را بر رضایت الهی و باز شدن گرهای از مشکلات موجود در جامعه بگذارند و به این بیندیشند که خبر منتشره چقدر اثربخش و موثر خواهد بود.
لزوم قرار گرفتن رسالت اصلی خبرنگار در چارچوب بینش اسلامی
در واقع رسالت اصلي خبرنگار و رسانه در چارچوب بينشي اسلام يعني انعكاس مسائل و واقعيتهاي اجتماع و تلاش براي بهبود اوضاع جامعه و كمك به توسعه اجتماعي با در نظر گرفتن مصالح و منافع جامعه رسانه در نظام اسلامي نه ابزاري مطلق در خدمت قدرت و نه تريبوني رها و يله در دست افرادي است كه به بهانه حقوق مردم و آزادي در پي كسب منافع نامشروع خود هستند.
خبرنگار مسلمان متناسب با مصالح و ضروريات توسعه همه جانبه در جامعه اسلامي علاوه بر حفظ حدود و رعايت اصول اخلاقي چنانچه كژي و ناهنجاري مشاهده كند صداي اعتراض خود را بلند ميكند و رسالت حرفهاي خود را در اصلاح عيوب به كار خواهد بست.
امام صادق عليهالسلام بهترين مردم را كسي ميدانند كه عيوب ايشان را بازگو كنند: ”احب اخواني من اهدي الي عيوبي" زيبايي اين كلام امام صادق عليهالسلام در واژه اهداي عيوب است. شيوه اخلاقي بيان عيوب شيوه كينهتوزانه و دشمني و خصومت نيست بلكه انسان مسلمان عيوب برادر خود را به وي هديه ميكند. هديه در گفتمان دوستانه و صميمانه معنا پيدا ميكند. همچنين در هديه نيت خوشحال ساختن مخاطب مستتر است و نه آزار و اذيت او، لذا با نهايت اين ظرافتها خبرنگار مسلمان انتقادات سالم خود را با روش اخلاقي و انساني مطرح ميكند. البته اگر از روي روشهاي انساني بيان و هديه انتقاد امكانپذير نباشد، خبرنگار مسلمان بايد صداي خود را به انتقاد بلند كند.
قرآن کریم میفرماید: «لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا؛ خداوند دوست ندارد كسي با سخنان خود بديها را اظهار كند مگر آن كسي كه مورد ستم واقع شده باشد، خداوند شنوا و دانا است.»( نساء/148)
به عبارت ديگر ميتوان رسانهها را ابزاري دانست كه ميتوانند آنچه در آيه 148 سوره نساء آمده، يعني بلندي صدا هنگام ظلم را عملي سازند و اگر اخبار و رسانه مسلمان بتواند صداي خود را به عيب خلق يا عيب حكومت بلند كند و اين كار را نكند در فرمايش امام علي عليهالسلام زيانكارترين مردم خواهد بود، اما اين فضاي زيباي نقدپذيري و نقد هنرمندانه وقتي شكل ميگيرد كه خبرنگار شأن قلم خود را بشناسد و بر اساس آن هوشمندانه عمل كند، جامعه نيز سعه صدر خود را بالا ببرد و اجازه دهد اين ديدهبان دلسوز قبل از آنكه مشكلات كوچك به يك بحران تبديل شود وجود آنها را هشدار داده و عزم عمومي را براي حل آنها جزم نمايد.
گزارش از مریم بیگدلو
