حکم ترساندن افراد از حج/ اطلاعات صحیح را از صاحب خبر کسب کنیم
گروه سلامت: انتشار اخبار نادرست علیه حج و ترساندن مردم از آن علاوه بر اینکه مصداق «صد عن سبیل الله» است موجب استرس و تشویش جامعه میشود؛ از سوی دیگر اعتبار هر خبری از حج تنها زمانی درست است که از کانال نهادهای مرتبط با آن صورت گرفته باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، اگر کمی شبکههای مجازی را بالا پایین کنیم، روزانه با شایعاتی مواجه میشویم که مستقیما یا سلامت مردم را مورد هدف قرار دادهاند یا با طرح ادعاهای واهی و با ذکر نقل قول از افرادی که یا هیچ مسئولیتی ندارند و یا اینکه در جایگاهی نیستنند که بتوانند در مورد آن موضوع اظهار نظر کنند آرامش روانی را از مردم سلب میکنند؛ انتشار و به اشتراک گذاری اخباری در مورد خرماهای آلوده به دست داعش، آمپولها و استامینوفنهایی که پس از 24 ساعت منجر به مرگ میشوند یا سرطانزا بودن مواد مختلف غذایی به نقل از منابع غیر معتبر نمونههایی است که روزانه به وفور در شبکههای اجتماعی منتشر میشود.خبرگزاری ایکنا نیز پیش از این گزارشهایی در رابطه با این اخبار و زیانهایی که سلامت جسمی و روان اجتماعی میزنند منتشر کرده است.
بهانه این گزارش موسم حج ابراهیمی(ع)، و انتشار اخباری است که این فریضه دینی را به صورت مستقیم یا غیر مستقیم مورد هدف خود قرار داده است؛ تا پیش از توهین مأموران فرودگاه جده، هر از گاهی حمله به حج تنها از سوی نیروهای شبه ناسیونالیست که از ملیگرایی تنها حمله به اعراب و پرستش ایران پیش از اسلام را میدانند و حفظ و ارتقای منافع ملی را، صورت میگرفت، اما پس از آزار نوجوانان ایرانی سمبه افراد فوق که اغلب مخاطبانی بیسواد و نوجوان دارند و اغلب فضای مجازی را محل مانور دادن خود میدانند، در همان فضا پر زور گشته و حملات خود به حج را بیشتر کردند.
فاجعه منا و شهادت جمع زیادی از حجاج ایرانی و خارجی از سویی و قطع ارتباط ایران و عربستان نیز باز همین فضا را در اختیار افرادی داد تا حج را جایگزین سیاستهای غلط عربستان در سیبل حملات خود کنند در این میان اگرچه سال 95 حج زائران ایرانی بیتالله الحرام تعطیل شد و تا حدودی این حملات به حج فروکش کرد اما با بازگشایی مسیر حج برای حجاج ایرانی در سال 96 بار دیگر حملات به حج از زوایای گوناگون و هر بار با طرح موضوعات و شایعات مختلف در برخی رسانهها و فضای مجازی منتشر شد و هر بار هم با واکنش قاطع بعثه مقام معظم رهبری یا مسئولان سازمان حج و زیارت مواجه میشدند.
اما حمله به حج از منظر فقهی چه حکمی دارد؟ در این رابطه حجتالاسلام سید مرتضی موسوی شاهرودی از اعضای پژوهشکده حج و زیارت به ایکنا میگوید: «از روز اولی که در منا اتفاق افتاد ما مکررا در رسانههای مختلف اعلام کردیم و به افرادی که علیه حج سمپاشی میکردند مکررا گفتیم که این کار را نکنند؛ چرا که این کار درست نیست و حتی برخی از اتهامات را که علیه برخی مقامات حج عربستان به کار میبرند دروغ است؛ اینها تهمت زدن است و حتی فردی چند وقت پیش به امام جمعه مسجد الحرام به راحتی تهمت بست و او را حرامی خواند که این کار حد دارد این نوع حرف زدن خلاف شرع است.
موسوی شاهرودی بیان کرد: بارها رئیس بعثه مقام معظم رهبری اعلام کرده که این شایعات دروغ بوده و هیچگاه چنین چیزی وجود ندارد، اینها دنبال تهمت و جعلیات هستند که برخی از این اتهامات حد شرعی دارند و قطعا اینها باید حد بخورند. اینها مردم را میترسانند و از واجب خدا بازمیدارند «صَدٌّ عَن سَبِيلِ اللّهِ» برای همه اینها مصداق پیدا میکند این در حالیست که امینت را مسئولان نظام تشخیص میدهند. رفتن به حج برای کسی که استطاعت مالی و جسمانی دارد واجب است مگر آنکه راه رفتن به حج بسته باشد همانند اتفاقی که سال گذشته رخ داد و یا اینکه یک دلیل عقلایی و وجه عرفی عقلایی بر این داشته باشد که راه حج راه خطرناکی است.
وی تصریح کرد: در سال جاری با توجه به اینکه مسئولان ما از همه جهت به فکر بوده، مذاکرات حج با دقت انجام شده و راه را امن و سفر حج را برای مردم بیخطر تشخیص دادهاند، طبق اسباب عرفی و عادی راه برای تحقق یک حج صحیح و با آرامش هموار شده است.
از سوی دیگر اظهار نظرهای برخی فعالین رسانهای در اموری که هیچگونه تخصصی در آن ندارند به صورت مستقیم خرج و باروت برای توپخانه افراد هتاک علیه حج به وجود میآورند و از سوی دیگر موجب تنش و استرس در جامعه میشوند.
سال گذشته در نشست رسانهای که به موضوع تهدیدات نوین علیه مسلمانان میپرداخت یکی از فعالان رسانهای کشور آب زمزم را حاوی نیترات و آرسنیک دانست که موجب مسمویت حجاج میشود که با عدم واکنش مسئولان سازمان حج و زیارت، وزارت بهداشت و نهادهای مرتبط مواجه شد. وی اخیرا در یک مصاحبه ویدیویی دوباره این ادعا را مطرح کرد. که این بار یک مقام آگاه در بعثه مقام معظم رهبری بر سالم بودن آب زمزم در نتیجه آزمایش تأکید کرد.
در مورد این ادعاها باید چند نکته را یاداور شد نخست جایگاه شغلی و حقوقی افراد در اظهار نظرهای مختلف است که به صحت و اصالت یک سخن اعتبار میدهد، در امر حج افراد ذیصلاح در بعثه مقام معظم رهبری، سازمان حج و زیارت و مرکز پزشکی حج و زیارت سازمان هلال احمر میتوانند اظهار نظر کرده و سخنان آن را دارای اعتبار دانست و هر خبری که در رابطه با حج منتشر میشود چنانچه از کانال این نهادها عبور نکرده باشد فاقد اعتبار لازم است.
از سوی دیگر انتشار اخبار در مورد تهدیدات علیه سلامت مردم و جامعه باید از کانال وزارت بهداشت به عنوان متولی اصلی نظام سلامت کشور بگذرد تا مورد وثوق باشد، در رابطه با تهدیدات سلامت علیه حجاج ایرج حریرچی سخنگوی وزارت بهداشت چندی پیش در پاسخ به ایکنا از نبود تهدید علیه سلامت حجاج ایرانی خبر داد: قبل از رفتن حجاج اقدامات لازم در جهت واکسیناسیون و معاینات مختلف انجام می شود و با توجه به بیماری های احتمالی موجود برنامهریزیهایی را انجام میدهیم، ضمن اینکه برای بروز سوانح احتمالی نیز با طرف سعودی همکاریهایی را خواهیم داشت، بیماریهایی مانند آنفلوآنزای فصلی یا سرماخوردگی در درصدی از حجاج ایجاد میشود که برای جلوگیری از گسترش برخی بیماریهای عفونی خاص هم سیستمی را طراحی کردهایم تا بتوان افراد مبتلا به این بیماریها را در فرودگاه شناسایی کرد. مردم نگران نباشند، چرا که اگر آموزشها و موارد اعلام شده را رعایت کنند، میتوانند حج را با سلامت سپری نمایند. همچنین ما همچون سالهای قبل امکانات آزمایشگاهی را در فرودگاهها مستقر کرده تا از ورود برخی بیماریهای احتمالی به کشور جلوگیری کنیم.
بنابراین باید گفت انتشار چنین خبرهایی در بین مردم آنهم از سوی افرادی هیچ گونه تخصصی و یا جایگاه حقوقی در این امر ندارند، جز اینکه تشویش و استرس را در بین مردم و به ویژه حجاج ایجاد میکند هیچ سودی ندارد لذا انتظار این است که تمامی رسانهها و فعالان آنها تلاش کنند تا ضمن انتشار اخبار صحیح به آرامش حجاج و خانوادههای آنان کمک کنند تا حج صحیحی را انجام دهند.
