محمود حکیمی تشریح کرد:
قرآن، قصهگویی و بیان حکمت الهی
گروه ادب: محمود حکیمی معتقد است قرآن کتاب قصه نیست و مراد از بیان قصه و توجه به هنر قصهگویی از باب انتقال معارف و حکمتهای الهی است که خداوند متعال این روش را برگزیده است.
محمود حکیمی، نویسنده و پژوهشگر در حوزههای قرآنی و معارفی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) درباره قصههای قرآنی گفت: قرآن كريم وحی الهی بوده و دارای حکمتهای عمیقی است، اما اگر مخاطبان آن حداقلهای زبان عربی را بدانند، میتوانند آن را بفهمند و هر مخاطبی بر اساس ظرفیت خود از آن بهرهمند میشود، در این کتاب آسمانی، خداوند از روشهای گوناگون از جمله قصهگویی و روایتگری استفاده کرده است.
نویسنده داستان «سوگند مقدس» افزود: نباید این نکته را از نظر دور داشت که قرآن کتاب قصه نیست، بلکه به عنوان ابزاری برای تبیین هدایت است، همانطور که وقتی عنوان میشود، بیان تاریخی در قرآن وجود دارد، به این معنی نیست که قرآن، تاریخنگاری است؛ از این رو وقتی سرگذشت پیامبران و قومهای آنها با زبان قصه بیان شده، با هدف بیان حقیقت و هدایت انسانها بوده است.
این نویسنده داستانهای با مفاهیم دینی با اشاره به برخی آیات در قصههای قرآنی گفت: خداوند میفرماید؛ ما اخبار پیامبران را برای تو حکایت میکنیم تا قلبت را به آن استوار گردانیم و در این راه، حق بر تو روشن شود و برای اهل ایمان پند و یادآوری است، در این آیه اهداف گوناگونی مانند قوت قلب، روشن شدن راه حق، پند و نصيحت و يادآوری آمده است. همچنین در آیات متعدد دیگری خداوند انسان را به اندیشه و تفکر در سرگذشت پیشینیان دعوت میکند.
نویسنده «مبانی ادبیات کودک و نوجوان: ویژه ادبیات دینی» تصریح کرد: یکی از اهداف قصهگویی در قرآن این است که حکمت و اندیشه الهی را به نمایش بگذارد؛ از این رو قصهگویی و روایتگری فقط صرفاً برای بیان قصه نیست و مهمتر از همه محتوا و معنایی است که در قالب آن انتقال مییابد و به همین دلیل در ادبیات کودک و نوجوان نیز مؤثر بوده و سبب شده برخی از نویسندگان در بیان قصههای خود از آن الهام بگیرند.
حکیمی با اشاره به آثار نویسندگان در رابطه با قصههای قرآن بیان کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بهرهگیری نویسندگان از قرآن و روایات و احادیث سبب شد باب تازهای در حوزه ادبیات کودک و نوجوان باز شود؛ هر چند در گذشته نیز ورود نویسندگان به این حوزه وجود داشت اما در چهار دهه گذشته افزایش یافته است.
وی در پایان افزود: نویسندگانی که وارد این حوزه میشوند، باید یکسری موضوعات را مورد توجه قرار دهند، یکی از آنها این است که از منابع مستند و متقن بهرهگیری کرده و در مرتبه نخست قرآن و احادیث به عنوان مرجع و منبع اصلی برای الهامگرفتن نویسنده باشد، از سوی دیگر با اسرائیلیات آشنا باشد تا به احادیث و روایات غیرمعتبر نپردازد و باعث انحراف در اصل بیان قرآن نشود، همچنین آشنایی به علم حدیث میتواند او را در این راه یاریگر باشد. البته بهرهگیری از کارشناسان دینی و قرآنی و مشاورههای آنها میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
نویسنده داستان «سوگند مقدس» افزود: نباید این نکته را از نظر دور داشت که قرآن کتاب قصه نیست، بلکه به عنوان ابزاری برای تبیین هدایت است، همانطور که وقتی عنوان میشود، بیان تاریخی در قرآن وجود دارد، به این معنی نیست که قرآن، تاریخنگاری است؛ از این رو وقتی سرگذشت پیامبران و قومهای آنها با زبان قصه بیان شده، با هدف بیان حقیقت و هدایت انسانها بوده است.
این نویسنده داستانهای با مفاهیم دینی با اشاره به برخی آیات در قصههای قرآنی گفت: خداوند میفرماید؛ ما اخبار پیامبران را برای تو حکایت میکنیم تا قلبت را به آن استوار گردانیم و در این راه، حق بر تو روشن شود و برای اهل ایمان پند و یادآوری است، در این آیه اهداف گوناگونی مانند قوت قلب، روشن شدن راه حق، پند و نصيحت و يادآوری آمده است. همچنین در آیات متعدد دیگری خداوند انسان را به اندیشه و تفکر در سرگذشت پیشینیان دعوت میکند.
نویسنده «مبانی ادبیات کودک و نوجوان: ویژه ادبیات دینی» تصریح کرد: یکی از اهداف قصهگویی در قرآن این است که حکمت و اندیشه الهی را به نمایش بگذارد؛ از این رو قصهگویی و روایتگری فقط صرفاً برای بیان قصه نیست و مهمتر از همه محتوا و معنایی است که در قالب آن انتقال مییابد و به همین دلیل در ادبیات کودک و نوجوان نیز مؤثر بوده و سبب شده برخی از نویسندگان در بیان قصههای خود از آن الهام بگیرند.
حکیمی با اشاره به آثار نویسندگان در رابطه با قصههای قرآن بیان کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بهرهگیری نویسندگان از قرآن و روایات و احادیث سبب شد باب تازهای در حوزه ادبیات کودک و نوجوان باز شود؛ هر چند در گذشته نیز ورود نویسندگان به این حوزه وجود داشت اما در چهار دهه گذشته افزایش یافته است.
وی در پایان افزود: نویسندگانی که وارد این حوزه میشوند، باید یکسری موضوعات را مورد توجه قرار دهند، یکی از آنها این است که از منابع مستند و متقن بهرهگیری کرده و در مرتبه نخست قرآن و احادیث به عنوان مرجع و منبع اصلی برای الهامگرفتن نویسنده باشد، از سوی دیگر با اسرائیلیات آشنا باشد تا به احادیث و روایات غیرمعتبر نپردازد و باعث انحراف در اصل بیان قرآن نشود، همچنین آشنایی به علم حدیث میتواند او را در این راه یاریگر باشد. البته بهرهگیری از کارشناسان دینی و قرآنی و مشاورههای آنها میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
