مهدی فیض، معاون فرهنگی و پرورشی وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، در پاسخ به این پرسش که با توجه به بالا رفتن سن خیری در کشور چه راهکارهایی را برای ترویج فرهنگ خیر و احسان در جامعه به ویژه در میان جوانان پیشنهاد میکنید، اظهار کرد: یکی از عوامل افزایش سن خیری در کشور شکل گیری انقلاب اسلامی در ایران است، در دوره پیش از قبل انقلاب حکومت دغدغه محرومین و مستضعفین را نداشت و افراد شخصا در این زمینه احساس تکلیف میکردند.
وی ادامه داد: با شکل گیری انقلاب اسلامی و رویکرد نظام، حمایت از محرومان و مستضعفان مورد توجه قرار گرفت و بسیاری از افراد به صورت ناخودآگاه در این زمینه بار مسئولیت خود را به دوش دولتها انتقال دادند، چرا که برخی افراد معتقد هستند که مالیات پرداخت میکنند و نظام وظیفه دارد بخشی از آن را خرج مناطق محروم کند.
فیض با بیان اینکه در حال حاضر در منظر برخی افراد، وظایف مردمی نیز در زمینه امداد و کمک رسانی به محرومان بر دوش نظام است، اظهار کرد: اگر خواستار مشارکت مردم و خیران هستیم باید گزارش عملکرد دقیقتری از موارد مصرف مالیات، کمکهای مردمی و ... ارائه دهیم تا مردم بدانند این مبالغ تا چه حد پاسخ گوی نیاز محرومان است و تا چه میزان نیاز به مشارکت مردم نیز وجود دارد.
ضرورت شفاف سازی عملکرد نظام در زمینه کمک به محرومان معاون فرهنگی و پرورشی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه عامه مردم که میتوانند نقش خیران را ایفا کنند از نحوه عملکرد نظام و هزینه کرد ایشان در زمینه کمک به محرومان بی اطلاع هستند، اظهار کرد: اگر اطلاعاتی نیز وجود داشته باشد در سطح مسئولان و بازرسی است. اگر همه چیز محرمانه دنبال شود در حالی که دستگاههای جاسوسی دشمن از تمامی اطلاعات ما باخبر هستند و آن را به مردم منتقل میکنند نوعی بیاعتمادی در میان افراد نسبت به نظام ایجاد میشود که از مشارکت آنان میکاهد.
معاون فرهنگی سابق جهاددانشگاهی در ادامه سخنان خود افزود: با وجود گسترش فضای مجازی و وجود هکرها نمیتوان محرمانه به پیش رفت چرا که نتیجهای جز بیاعتمادی مردم و تحت الشعاع قرار گرفتن فرهنگ خیر و احسان ندارد.
بار روانی عنوان بنیاد مستضعفانفیض با اشاره به فعالیت بنیاد مستضعفان عنوان کرد: برخی معتقد هستند با وجود چنین بنیادی باید مسئولیت کمک به نیازمندان بر عهده این نهاد قرار گیرد و از زیر بار مسئولیت کمک به هم نوع شانه خالی میکنند، انتخاب این اسم پیامدهای روانی برای مردم دارد، بنابراین یا باید در انتخاب اسم برای این بنیاد تجدید نظر کنیم و یا شاهد عدم مشارکت مردم در امور خیریه به خاطر وجود چنین بنیادهایی باشیم.
فیض بخشی دیگر از فرآیند ترویج فرهنگ خیر و احسان را مربوط به تربیت نوجوانان و جوانان در فضای مدرسه و دانشگاه ارزیابی و عنوان کرد: هر صفت تربیتی باید متناسب با زمان بلوغ خود شکل گیرد. زمانی که دانشآموز هنوز به بلوغ اقتصادی نرسیده و درگیر مسئله درآمد نشده است، توجه به فرهنگ ایثار مالی عملا غیر ممکن است بلکه مقدماتی را در حد کمک به همنوع را میطلبد.
وی سطح کمکهای اقتصادی را مرتبط با دوره دانشگاه دانست و تصریح کرد: برگزاری مراسمی همچون جشن عاطفهها و جشن نیکوکاری در مدارس سبب ایجاد فضای عاطفی گذرا میشود که اثرات ماندگاری ندارد و نیاز به تداوم با ایجاد فضای منطقی خیرخواهی دارد تا فرد به چرایی ضرورت کمک به سایرین برسد و این امری است که باید در دانشگاهها دنبال شود.
عملکرد دانشگاهها در زمینه ترویج فرهنگ احسان مطلوب نیستفیض با تأکید بر اینکه در فضای دانشگاههای کشور فرهنگ خیر بودن و کمک به هم نوع باید ترویج شود تا پس از ورود به بازار کار اثرات آن در دوره فعالیتهای اقتصادی دیده شود، گفت: در این زمینه با خلأ روبرو هستیم و فعالیت کافی بهینهای در دانشگاهها صورت نمیگیرد. اثر عاطفی گذرایی که در مدرسه با ایجاد فضاهای خیر و احسان ایجاد میشود باید با منطق قابل دفاع در دوره دانشجویی استمرار یابد تا فضای عاطفی دراز مدت ماندگاری شکل گیرد.
وی ترویج فرهنگ خیر و احسان را در مدرسه و دانشگاه ضعیف ارزیابی و تصریح کرد: این وضعیت در دانشگاهها فراتر از ضعیف است و میل به سوی صفر دارد چرا که در مدارس امور تربیتی، مربیان، سازمان دانشآموزی و ... در این زمینه قدمهایی هر چند محدود برمیدارند اما این موضوع در عرصه دانشگاه متولی خاص و نقطه مرکزی برای طراحی و هدایت ایدههای خیر و احسان ندارد.
صندوق قرضالحسنه دانشجویان مأموریت فرهنگی داشت نه اقتصادیوی به وجود ساختار صندوق قرضالحسنه دانشجویان در جهاد دانشگاهی اشاره و اظهار کرد: این مرکز میتواند نقش ترویج فرهنگ کمک به همنوع را ایفا کند اما در شرایط فعلی غرق در خدمات مالی شده و از یک نهاد فرهنگی که مأموریت فرهنگ سازی داشت به یک نهاد قرضالحسنه تبدیل شده است. بازگشت به مأموریت اصلی این صندوق با همکاری وزارت علوم و وزارت بهداشت میتواند در زمینه ترویج فرهنگ خیر و احسان مؤثر باشد.