ایکنا گزارش میدهد؛
روز درنا؛ بهانهای برای پیوند محیط زیست و گردشگری پایدار
گروه اجتماعی: چند سالی از روز استانی درنا میگذرد، این روز بهانهای شده برای توجه بیشتر به محیط زیست، پرندگان مهاجر تالاب میقان و البته ایجاد گردشگری پایدار، اما با وجود گذشت بیش از 7 سال از نامگذاری، فعالان محیط زیست همچنان نگران نواقص و کمکاری درباره تالاب میقان و پرندگان میهمان از جمله درنا هستند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، چند سالی است که مناسبت استانی روز درنا در 15 آبانماه به دلیل وجود ظرفیت بالای تالاب میقان و همچنین حضور هزاران پرنده درنا در فصول سرد سال، مورد استقبال کارگروه گردشگری استان و فعالان محیط زیست و مردم قرار گرفته است.
مراسم گرامیداشت روز درنا از سال 88 با هدف آشنایی و آموزش بهرهبرداری پایدار از تالاب میقان، تأکید بر ارزش زیستگاهی و اکولوژیکی میقان و اهمیت حفظ این منطقه و مهاجرین آن با حضور دوستداران و سازمانهای مردم نهاد برگزار میشود به گفته فعالان محیط زیست این روز در آستانه ملی شدن است.
سیاوش آقاخانی، از فعالان محیط زیست استان مرکزی، درباره علت نامگذاری این روز به خبرنگار ایکنا گفت: یکی از دغدغههای سمنهای روستایی در استان، جلب توجه مسئولان و مردم به حافظت و احیای تالاب میقان است، این تالاب علاوه بر دارا بودن جاذبههای طبیعی و جانوری فراوان، دارای گونههای متعدد گیاهی همچون قره داغ است که از شاخصترین گونهها در بیابان زدایی به شمار میرود و میتواند جلوی ورود ریزگردها را به اراک بگیرد. از دیگر جاذبههای تالاب میقان حضور درناهاست، در همین راستا، فعالان محیط زیست و سازمانهای مردم نهاد، سال 88 پیشنهاد کردند جشن درناها در حاشیه تالاب برگزار تا توجه مردم به این پرنده و تالاب جلب شود.
وی ادامه داد: هنوز فرهنگ سازی درستی برای تبدیل حضور درناها به یک جاذبه بزرگ گردشگری در استان انجام نشده و هنوز زیرساختها و آموزشهای لازم در این خصوص محقق نشده است. خوشبختانه با تلاش چند سال گذشته سازمانهای مردم نهاد، تالاب میقان به مردم شناخته شد از طرف دیگر پیگیری اصلی نامگذاری روز استانی درنا توسط سمنها یکی از اقدامات مهم در راستای شناسایی هر چه بیشتر این نوع پرنده بوده است.
این فعال محیط زیستی بیان کرد: هر جای دنیا که حجم انبوهی از پرندگان، منطقه شکار ممنوع همچون تالاب میقان و... وجود داشته باشد قبل از اینکه اجازه حضور مردم به تالاب داده شود درباره پرندگان مهاجر و نکات زیست محیطی، رفتارهای اکولوژیک، نحوه برخورد و میزان مجاز نزدیکی به حریم پرندگان تالاب و... آموزش ارائه میشود ولی متاسفانه در اراک این آموزشها داده نشده و گردشگران به حال خود رها شدهاند همین امر باعث میشود امنیت درناها به خطر بیفتد.
وی با بیان اینکه سمنها به تنهایی نمیتوانند در بحث فرهنگسازی و توجه مردم به درناها فعالیت کنند، گفت: نیازمند حضور اثربخش رسانهها و تدوین برنامه جامع برای مدیریت تالاب هستیم خوشبختانه با تلاش ادارهکل محیط زیست استان، طرح مدیریت زیست بومی تالاب تهیه شده است. حفاظت از تالاب به عنوان محل زندگی گیاهان و جانوران باید با مشارکت مردم محلی و برنامهریزی دولتمردان انجام شود با توجه به افت آبهای زیرزمینی و شور شدن آب تالاب، کشاورزی منطقه تالاب میقان از رونق افتاده که باید با ایجاد اقتصاد جایگزین مشکلات کشاورزان این منطقه را حل کرد؛ لذا درناهای تالاب یک ظرفیت گردشگری مهم برای رونق اقتصادی این منطقه محسوب میشوند.
آقاخانی افزود: برای تحقق گردشگری تالاب میقان علاوه بر مشارکت دستگاههای اجرایی باید از ظرفیت کارخانه املاح معدنی، آموزش مردم محلی، ایجاد کلبههای بوم گردی و مراکز اقامتی روستاها استفاده کرد، ما امروز احتیاج داریم در کنار اجرای طرح مدیریت زیست بومی تالاب، طرح جامع اکوتوریستی یا گردشگری دوستدار محیط زیست تهیه شود چنانچه امروز یکی از بزرگترین خلاهای استان همین طرح است.
به گزارش ایکنا؛ زهره موسوی، رئیس اداره حیات وحش ادارهکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی نیز درباره تالاب میقان به ایکنا گفت: در دنیا 15 گونه درنا وجود دارد و هر ساله کشور ما میزبان 3 گونه از این پرندههاست که شامل درنا سیبری، درنا طناز و درنای معمولی یا خاکستری میشود. جمعیت درنای طناز در کشور بسیار کم اما جمعیت درنای معمولی قابل توجه است.
رئیس اداره حیات وحش ادارهکل حفاظت محیط زیست استان گفت: تک همسر بودن مهمترین ویژگی این پرنده است که حدود 50 سال با یک جفت زندگی میکند و در فصل زادآوری، نر و ماده بصورت موقت از جمعیت اجتماعی خود دور شده و بصورت جفتی با یکدیگر زندگی میکنند و علاوه بر آن در لانه سازی و بزرگ کردن جوجهها، هر دو همکاری دارند. مکان زادآوری این پرنده در آبهای شیرین، دشتهای تالابی کم ارتفاع و حاشیه رودخانههاست. این پرنده در اردیبهشت ماه تخمگذاری میکند، هر ماده دو تخم میگذارد و جوجهها بعد از 28 تا 31 روز از تخم بیرون میآیند نکته جالب در درنا این است که هر جوجه توسط یکی از والدین مراقبت میشود و جوجه بعد از 80 الی 90 روز قادر به پرواز خواهد بود.
موسوی تصریح کرد: این پرندگان مکانی را برای زندگی ترجیح میدهند که دخالت انسانی در پایینترین سطح باشد همسر گزینی درناها از بین افراد خانواده و فامیل نیست و اگر جفت بمیرد در بیشتر موارد اقدام به گرفتن جفت جدید نمیکنند.
وی ادامه داد: درنا یک پرنده کاملاً مهاجر است که بسته به شرایط آب و هوایی، از اواخر شهریورماه شروع به مهاجرت میکند و آب و هوا به میزان قابل توجهی در مهاجرت این پرنده تاثیر دارد و بازگشت این پرندگان به کشور اصلی نیز فروردین ماه اتفاق میافتد.
موسوی با بیان اینکه در استان مرکزی شاهد مهاجرت درنای معمولی به تالاب میقان هستیم، گفت: طی سرشماری سال 90 در استان، 15 هزار قطعه از این نوع پرنده ثبت شده است که البته هر ساله تغییر میکند سال گذشته شاهد آنفولانزای فوق حاد پرندگان در تالاب میقان بودیم که بیشترین تلفات بعد از غاز خاکستری از آن درنا بود، 2 هزار و 845 قطعه پرنده شامل 2 هزار و 380 قطعه غاز خاکستری و 66 قطعه درنا در این اتفاق تلف شدند.
وی ادامه داد: این پرندگان نقش کنترلی در اکو سیستم دارند و چنانچه هر کدام از جانداران در چرخه اکوسیستم حذف شوند به سایر جانداران چرخه، آسیب جدی وارد میشود.
رییس اداره حیات وحش ادارهکل حفاظت محیط زیست استان تاکید کرد: وجود خانههای مسکونی کنار تالاب میقان از مهمترین تهدیدات این پرندگان است، پسماند تولید شده توسط ساکنین 8 روستای اطراف تالاب، تاثیر منفی روی کیفیت آب تالاب و در نتیجه چرخه زیستی این پرنده خواهد داشت و علاوه بر آن جادههای روستایی، معادن و تصفیه خانهای که در کنار تالاب وجود دارد هر کدام میتواند برای این پرنده، تهدید به شمار آید. فرودگاه اراک خود یک تهدید جدی برای این پرنده است درنا از صدایی که حین پرواز هواپیما ایجاد میشود بسیار میترسد و استرس ناشی از ترس، نقش بسیار مخربی روی پرندگان بویژه درنا دارد.
وی گفت: مشکلی دیگر این پرنده، کم آب شدن تالاب به علت وجود سدهای بالای تالاب است در نتیجه این مشکلات، میزان مهاجرت درنا به استان نسبت به سالهای گذشته کمتر شده از طرفی تنوع گونههای جمعیتی پرندگان مهاجر بیش از گذشته شده است.
موسوی در پایان بیان کرد: سال گذشته 12 هزار و 790 قطعه پرنده مهاجر در تالاب میقان سرشماری شد که از این تعداد حدود 5 هزار قطعه درنا بود. بسیاری از علاقمندان به محیط زیست نگران تکرار آنفولانزای فوق حاد پرندگان هستند اما ادارهکل محیط زیست به صورت مستمر منطقه تالاب را مورد بازرسی دقیق قرار میدهد و خوشبختانه تاکنون هیچ مرگ مشکوکی از پرندگان گزارش نشده است، از مردمی که به تالاب سفر میکنند تقاضا داریم در صورت برخورد با لاشه پرنده به این اداره گزارش دهند.
کوروش دیباج
مراسم گرامیداشت روز درنا از سال 88 با هدف آشنایی و آموزش بهرهبرداری پایدار از تالاب میقان، تأکید بر ارزش زیستگاهی و اکولوژیکی میقان و اهمیت حفظ این منطقه و مهاجرین آن با حضور دوستداران و سازمانهای مردم نهاد برگزار میشود به گفته فعالان محیط زیست این روز در آستانه ملی شدن است.
سیاوش آقاخانی، از فعالان محیط زیست استان مرکزی، درباره علت نامگذاری این روز به خبرنگار ایکنا گفت: یکی از دغدغههای سمنهای روستایی در استان، جلب توجه مسئولان و مردم به حافظت و احیای تالاب میقان است، این تالاب علاوه بر دارا بودن جاذبههای طبیعی و جانوری فراوان، دارای گونههای متعدد گیاهی همچون قره داغ است که از شاخصترین گونهها در بیابان زدایی به شمار میرود و میتواند جلوی ورود ریزگردها را به اراک بگیرد. از دیگر جاذبههای تالاب میقان حضور درناهاست، در همین راستا، فعالان محیط زیست و سازمانهای مردم نهاد، سال 88 پیشنهاد کردند جشن درناها در حاشیه تالاب برگزار تا توجه مردم به این پرنده و تالاب جلب شود.
وی ادامه داد: هنوز فرهنگ سازی درستی برای تبدیل حضور درناها به یک جاذبه بزرگ گردشگری در استان انجام نشده و هنوز زیرساختها و آموزشهای لازم در این خصوص محقق نشده است. خوشبختانه با تلاش چند سال گذشته سازمانهای مردم نهاد، تالاب میقان به مردم شناخته شد از طرف دیگر پیگیری اصلی نامگذاری روز استانی درنا توسط سمنها یکی از اقدامات مهم در راستای شناسایی هر چه بیشتر این نوع پرنده بوده است.
این فعال محیط زیستی بیان کرد: هر جای دنیا که حجم انبوهی از پرندگان، منطقه شکار ممنوع همچون تالاب میقان و... وجود داشته باشد قبل از اینکه اجازه حضور مردم به تالاب داده شود درباره پرندگان مهاجر و نکات زیست محیطی، رفتارهای اکولوژیک، نحوه برخورد و میزان مجاز نزدیکی به حریم پرندگان تالاب و... آموزش ارائه میشود ولی متاسفانه در اراک این آموزشها داده نشده و گردشگران به حال خود رها شدهاند همین امر باعث میشود امنیت درناها به خطر بیفتد.
وی با بیان اینکه سمنها به تنهایی نمیتوانند در بحث فرهنگسازی و توجه مردم به درناها فعالیت کنند، گفت: نیازمند حضور اثربخش رسانهها و تدوین برنامه جامع برای مدیریت تالاب هستیم خوشبختانه با تلاش ادارهکل محیط زیست استان، طرح مدیریت زیست بومی تالاب تهیه شده است. حفاظت از تالاب به عنوان محل زندگی گیاهان و جانوران باید با مشارکت مردم محلی و برنامهریزی دولتمردان انجام شود با توجه به افت آبهای زیرزمینی و شور شدن آب تالاب، کشاورزی منطقه تالاب میقان از رونق افتاده که باید با ایجاد اقتصاد جایگزین مشکلات کشاورزان این منطقه را حل کرد؛ لذا درناهای تالاب یک ظرفیت گردشگری مهم برای رونق اقتصادی این منطقه محسوب میشوند.
آقاخانی افزود: برای تحقق گردشگری تالاب میقان علاوه بر مشارکت دستگاههای اجرایی باید از ظرفیت کارخانه املاح معدنی، آموزش مردم محلی، ایجاد کلبههای بوم گردی و مراکز اقامتی روستاها استفاده کرد، ما امروز احتیاج داریم در کنار اجرای طرح مدیریت زیست بومی تالاب، طرح جامع اکوتوریستی یا گردشگری دوستدار محیط زیست تهیه شود چنانچه امروز یکی از بزرگترین خلاهای استان همین طرح است.
به گزارش ایکنا؛ زهره موسوی، رئیس اداره حیات وحش ادارهکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی نیز درباره تالاب میقان به ایکنا گفت: در دنیا 15 گونه درنا وجود دارد و هر ساله کشور ما میزبان 3 گونه از این پرندههاست که شامل درنا سیبری، درنا طناز و درنای معمولی یا خاکستری میشود. جمعیت درنای طناز در کشور بسیار کم اما جمعیت درنای معمولی قابل توجه است.
رئیس اداره حیات وحش ادارهکل حفاظت محیط زیست استان گفت: تک همسر بودن مهمترین ویژگی این پرنده است که حدود 50 سال با یک جفت زندگی میکند و در فصل زادآوری، نر و ماده بصورت موقت از جمعیت اجتماعی خود دور شده و بصورت جفتی با یکدیگر زندگی میکنند و علاوه بر آن در لانه سازی و بزرگ کردن جوجهها، هر دو همکاری دارند. مکان زادآوری این پرنده در آبهای شیرین، دشتهای تالابی کم ارتفاع و حاشیه رودخانههاست. این پرنده در اردیبهشت ماه تخمگذاری میکند، هر ماده دو تخم میگذارد و جوجهها بعد از 28 تا 31 روز از تخم بیرون میآیند نکته جالب در درنا این است که هر جوجه توسط یکی از والدین مراقبت میشود و جوجه بعد از 80 الی 90 روز قادر به پرواز خواهد بود.
موسوی تصریح کرد: این پرندگان مکانی را برای زندگی ترجیح میدهند که دخالت انسانی در پایینترین سطح باشد همسر گزینی درناها از بین افراد خانواده و فامیل نیست و اگر جفت بمیرد در بیشتر موارد اقدام به گرفتن جفت جدید نمیکنند.
وی ادامه داد: درنا یک پرنده کاملاً مهاجر است که بسته به شرایط آب و هوایی، از اواخر شهریورماه شروع به مهاجرت میکند و آب و هوا به میزان قابل توجهی در مهاجرت این پرنده تاثیر دارد و بازگشت این پرندگان به کشور اصلی نیز فروردین ماه اتفاق میافتد.
موسوی با بیان اینکه در استان مرکزی شاهد مهاجرت درنای معمولی به تالاب میقان هستیم، گفت: طی سرشماری سال 90 در استان، 15 هزار قطعه از این نوع پرنده ثبت شده است که البته هر ساله تغییر میکند سال گذشته شاهد آنفولانزای فوق حاد پرندگان در تالاب میقان بودیم که بیشترین تلفات بعد از غاز خاکستری از آن درنا بود، 2 هزار و 845 قطعه پرنده شامل 2 هزار و 380 قطعه غاز خاکستری و 66 قطعه درنا در این اتفاق تلف شدند.
وی ادامه داد: این پرندگان نقش کنترلی در اکو سیستم دارند و چنانچه هر کدام از جانداران در چرخه اکوسیستم حذف شوند به سایر جانداران چرخه، آسیب جدی وارد میشود.
رییس اداره حیات وحش ادارهکل حفاظت محیط زیست استان تاکید کرد: وجود خانههای مسکونی کنار تالاب میقان از مهمترین تهدیدات این پرندگان است، پسماند تولید شده توسط ساکنین 8 روستای اطراف تالاب، تاثیر منفی روی کیفیت آب تالاب و در نتیجه چرخه زیستی این پرنده خواهد داشت و علاوه بر آن جادههای روستایی، معادن و تصفیه خانهای که در کنار تالاب وجود دارد هر کدام میتواند برای این پرنده، تهدید به شمار آید. فرودگاه اراک خود یک تهدید جدی برای این پرنده است درنا از صدایی که حین پرواز هواپیما ایجاد میشود بسیار میترسد و استرس ناشی از ترس، نقش بسیار مخربی روی پرندگان بویژه درنا دارد.
وی گفت: مشکلی دیگر این پرنده، کم آب شدن تالاب به علت وجود سدهای بالای تالاب است در نتیجه این مشکلات، میزان مهاجرت درنا به استان نسبت به سالهای گذشته کمتر شده از طرفی تنوع گونههای جمعیتی پرندگان مهاجر بیش از گذشته شده است.
موسوی در پایان بیان کرد: سال گذشته 12 هزار و 790 قطعه پرنده مهاجر در تالاب میقان سرشماری شد که از این تعداد حدود 5 هزار قطعه درنا بود. بسیاری از علاقمندان به محیط زیست نگران تکرار آنفولانزای فوق حاد پرندگان هستند اما ادارهکل محیط زیست به صورت مستمر منطقه تالاب را مورد بازرسی دقیق قرار میدهد و خوشبختانه تاکنون هیچ مرگ مشکوکی از پرندگان گزارش نشده است، از مردمی که به تالاب سفر میکنند تقاضا داریم در صورت برخورد با لاشه پرنده به این اداره گزارش دهند.
کوروش دیباج
