حجتالاسلام و المسلمین خوشنظر رئیس دانشگاه علوم قرآن و حدیث در گفتوگو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از همدان اظهار کرد: بصیرت در لغت عرب به معنای عقیده قلبی، شناخت، یقین، زیرکی و عبرت آمده است و این واژه در فرهنگ معین نیز به معنای دانایی، بینایی دل، هوشیاری، زیرکی و یقین معنا شده است.
وی ادامه داد: بصیر را به بینا معنا نمودهاند و در قرآن کریم همراه با خبیر و سمیع به کار رفته است و در اصطلاح نیز مراد از بصیرت، نوعی بینش عمیق در مورد حق و حقیقت است که در رفتارهای فردی، اجتماعی و سیاسی بروز پیدا میکند.
حجتالاسلام و المسلمین خوشنظر گفت: بصیرت موجب میشود از رهگذر تحلیل حوادث و قضایای پیرامون خود، از گمراهی و سردرگمی در امان بماند.
وی درباره مفهوم بصیرت در قرآن و آیات مرتبط با این موضوع، ابراز کرد: قرآن کریم از قول پیامبر اعظم (ص) نقل میکند و در آیه 108 سوره یوسف میفرماید «قُلْ هذِهِ سَبيلي أَدْعُوا إِلَي اللَّهِ عَلي بَصيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَني وَ سُبْحانَ اللَّهِ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکينَ ، بگو اين راه من است كه من و پيروانم با بصيرت كامل همه مردم را به سوي خدا دعوت ميكنيم».
وی افزود: آیه این امر را مورد تأکید قرار داده است که نقطة آغاز دین مداری و سیاست ورزی در اسلام به طور خاص و در سایر ادیان به طور عام، بر بصیرت پایهگذاری میشود.
حجتالاسلام خوشنظر با بیان اینکه بصیرت اساس و نقطه محوری همه ادیان آسمانی است، خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم (ص)، همة رفتارهای فردی و اجتماعی خود و پیروانش را مبتنی بر بصیرت تعریف مینماید و به یک معنا میتوان گفت که انسان فاقد بصیرت در هر عصر از پیامبر (ص) و پیروان او دور است.
وی اهمیت و جایگاه بصیرت را در جامعه دینی بالا عنوان کرد و گفت: نقطه اوج شکوفایی و عزتمندی یک ملت بر بصیرت استوار است بنابراین هر چقدر ملتها از بصیرت و دانایی عمیق برخوردار باشند، به همان مقدار میتوانند فرصتها و تهدیدهای پیش روی خود را شناساییکنند.
وی افزود: در این صورت است که انسان میتواند راه درست را در بحرانها و مشکلات اختیار نماید بنابراین، بصیرت نسبت مستقیمی با بالندگی و انحطاط ملتها به ویژه جوامع اسلامی دارد.
رئیس دانشگاه علوم قرآن و حدیث ملایر با بیان اینکه موانع کسب بصیرت را میتوان به دو نوع موانع درونی و بیرونی تقسیم کرد، اذعان کرد: نوع اول مربوط به شعلهور ساختن هواهای نفسانی و دنیا خواهی انسانها است.
وی ادامه داد: عامل بیرونی را نیز میتوان هر فرد یا افراد و گروههایی دانست که خوب میفهمند که بصیرت داشتن ملتها مساوی با نابودی و اضمحلال آنها خواهد بود و به همین دلیل است که مجدانه میکوشند ملتها را از بصیرت ورزی دور نگه دارند.
وی با بیان اینکه بصیرت دارای مراتب و درجات است، گفت: بصیرت از سنخ دانشهای صِرف نیست، بلکه از سنخ بینشهای وجدانی و یقینی است وبصیرت به جز تلاشهای فردی، افراد برای کسب فضایل و بینشهای ناب، نیازمند تبعیت و پیروی از الگوهای برتر جامعه است.
رئیس دانشگاه علوم قرآن ملایر گفت: الگوهای مذکور افرادی هستند که به دور از منافع فردی و جمعی، مشعل دار هدایت جوامع هستند پس افراد هر قدر که در ابعاد فردی و اجتماعی، دین مدارانه عمل نمایند و پیروی از رهبری جامع الشرایط و بصیر جامعه را نصب العین خود قرار دهند، به همان اندازه بصیرت آنان دارای شدت،ضعف،مراتب و درجات میشود.