99 خطای رایج ذهنی مردم دنیا برای ما ایرانیان 100 خطا است

به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، کتاب هنر شفاف اندیشیدن به قلم «رولف دوبلی» نویسنده سوئیسی در سال ۲۰۱۳ منتشر و در ادامه به زبان‌های مختلف ترجمه شده است. این کتاب در کشورهای آلمان، سوئیس، انگلستان، کره‌جنوبی، هند، ایرلند و سنگاپور در لیست کتاب‌های پرفروش قرار دارد. این کتاب توسط «عادل فردوسی پور»، «بهزاد توکلی» و «علی شهروزی» در سال 94 ترجمه و در ایران نیز منتشر و به سرعت مورد استقبال قرار گرفت. کلیات این کتاب درمورد تصمیم گیری و خطاهای رایج روزمره زندگی است.

در دیباچه این کتاب آمده است: «تصور کنید در زمین فوتبال هیچ خطایی اتفاق نمی‌افتاد. آن وقت واژه‌ای به نام پنالتی، اخطار و اخراج هم معنا نداشت. اشک‌ها و لبخندها محو می‌شدند و زیبایی فوتبال هم رنگ می‌باخت. آدم‌ها شبیه ربات‌های برنامه‌ریزی شده‌ای بودند که وظیفه‌شان بردن بدون کوچک‌ترین اشتباه بود.

حالا تصور کنید در این جهان پهناور که هزاران زمین فوتبال را در خود جای داده، قرار می‌شد هیچ انسانی دچار خطا و اشتباه نشود؛ آیا جهان بهتری داشتیم؟ جنگ افروزی‌ها به پایان می‌رسید؟ جرم و جنایت از صفحه روزگار محو می‌شد؟ انسان‌ها با همدیگر روابط بهتری برقرار می‌کردند؟ پاسخ به این پرسش‌ها و پیش‌بینی جهانی که هرگز تجربه‌اش نکرده‌ایم، کار دشواری است؛ اما آنچه قابل پیش‌بینی است، آن است که هر چه بیشتر خطاهای خود را بشناسیم، رویکرد بهتری به زندگی خود خواهیم داشت».

هدف این کتاب معرفی خطاهای روزمره با ذکر مثال‌های عامه فهم است و به حدی مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت که تاکنون 32 بار تجدید چاپ شده است.

اما چرا این کتاب که موضوعی روزمره و عام در آن مطرح شده تا این حد مورد توجه مردم ایران والبته بسیاری از مردم جهان قرار گرفته است؟ آیا این موضوع، موضوعی جدید و تازه بود و تاکنون کسی در جهان به آن توجه نکرده بود؟

این کتاب و موضوع‌های مطرح در آن در یکی از کلاس‌های درس دانشکده رفاه توسط «مریم شهرابی» استاد این دانشگاه مطرح شد. این استاد دانشگاه از دانشجویان سؤال کرد آیا فکر می‌کنید در خصوص اشتباه‌های رایج در زندگی روزمره ائمه اطهار(ع) مطالب و احادیثی بیان کرده‌اند؟ و سپس از دانشجویان خواست به دنبال احادیثی بگردند که به بیان خطاهای روزمره پرداخته‌اند. مقرر شد هر گروه 10 خطای مطرح در کتاب را در احادیث جست‌و‌جو کنند.

نتیجه کار شگفت‌آور بود؛ تمامی خطاهای مطرح شده، 14 قرن پیش در طول حیات ائمه(ع) به روش‌های مختلف از زبان آنها مطرح و نه تنها به مردم تذکر داده شده بود بلکه راهنمایی‌های مناسب نیز ارائه شده بود.

برای مثال خطای چرا باید به قبرستان‌ها سر بزنی؟ (خطای بقا) در این خطا مطرح می‌‌شود: «خطای بقا یعنی افراد دایما احتمال موفقیت خود را زیاد از حد تخمین بزنند. با سر زدن به قبرستان پروژه ها، سرمایه گذاری ها و شغل هایی که در زمانی بسیار امیدوار کننده به نظر می رسید، در برابر این خطا موضع بگیر. قدم زدن در این قبرستان، ناخوشایند ولی برای شفاف شدن ذهن لازم است».

در اسلام به زیارت اهل قبور بسیار توصیه شده و مطرح شده است که این کار برای عبرت گرفتن است. امام علی (ع) در بازگشت از صفّين و هنگام نزديك شدن به گورستان كوفه فرمود : «اى ‏خفتگان خانه‏ هاى تنهايى، و جاهاى خشك و خالى، و گورهاى ظلمانى! اى خاك ‏نشينان، اى ساكنان ديار غربت، اى تنهاشدگان، اى بى همدمان! شما پيش از ما رفتید و ما نيز در پى شما آمده به شما خواهيم پيوست . اما خانه‏ هایتان! دیگران در آن سکونت گزیدند؛ اما زنانتان! با دیگران ازدواج کردند و اما اموال شما! در میان دیگران تقسیم شد! اين خبرى است كه ما داريم؛ حال شما چه خبر داريد؟ امام سپس رو به ياران خود كرد و فرمود: بدانيد كه اينان اگر اجازه سخن گفتن داشتند، به شما خبر مى‏ دادند كه: بهترين ره توشه، تقوا است» .

همچنین ایشان می‌فرمایند: «فی کل اعتبار استبصار؛ در هر عبرت گرفتنی بینا شدنی هست».( غررالحکم ۶۴۶۱)

تمامی 99 خطای رایج ذهنی که در این کتاب مطرح شده بود با جزئیات بیشتر و راهنمایی‌های عملی‌تر در زبان ائمه اطهار (ع) وجود داشت اما ما منتظر ماندیم، یک نویسنده سوئیسی قرن‌ها بعد مطالبی در این خصوص نوشت (البته قدر مسلم ناقص‌تر) بعد چند مترجم ایرانی آن را ترجمه کردند و به شدت مورد استقبال مردم و به خصوص جوانان ما قرار گرفت. آیا نباید این پروسه برعکس می‌بود؟

آیا نباید جوانان محقق ما با دسته‌بندی احادیث و استخراج آنچه اکنون مورد نیاز مردم جهان است، چنین کتابی می‌نوشتند و این کتاب از زبان فارسی به سایر زبان‌ها ترجمه می‌شد و بدین روش اندیشه‌های اسلام ناب از زبان ائمه(ع) به جهانیان معرفی می‌شد؟

و چند سؤال مهم: چند کتاب غربی منبع درسی دانشگاه‌های ما است که محتوای آنها از زبان ائمه(ع) سال‌ها پیش کامل‌تر و بهتر بیان شده است؟ چند کتاب انگیزشی، چند کتاب در خصوص ایده‌پردازی، اخلاق اجتماعی، اصلاح اخلاق فردی و ... در ایران ترجمه شده است که مطالبی غنی‌تر از آنها در منابع دینی ما وجود دارد؟

ای کاش سری به آنچه داریم بزنیم. 99 خطای رایج ذهنی ما ایرانیان قدر مسلم با خطای ندیدن آنچه ائمه(ع) فرموده‌اند می‌شود 100 خطا، البته صدمین خطای ما به حدی بزرگ است که مانع شفاف اندیشیدن ما شده است.

ریحانه کاشانی کیا