انسجام سیاستی حلقه مفقوده اشتغال کشور است
گروه اقتصادی: رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور گفت: اشکالی ما در اشتغال، نوع نگاه است باید بدانیم چگونه انسجام سیاستی ایجاد کنیم امروز بازار کار به یک سمت پیش میرود و نظام آموزشی به سمت دیگر وضعیت واردات و تولید هم همین است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، محمدرضا سپهری، رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور، در نشست پژوهشی «کار شایسته در سرمایه اجتماعی و رویکرد پژوهشی بر اقتصاد مقاومتی» که سه شنبه، 12 دی ماه در بانک توسعه و تعاون برگزار شد با بیان اینکه تحولات دنیای کار، سریع در حال اتفاق افتادن است، گفت: مقولهای تحت عنوان «دنیای آینده کار» توسط سازمان بینالمللی کار مطرح شده است که تأکید دارد وقتی دنیا کار در حال تغییر است، روابط، بازار کار و سازمانهای کار نیز تغییر کند.
وی ادامه داد: اگر درک صحیحی از تحولات نداشته باشیم نتوانیم برای جوانان، اشتغال مناسب فراهم کنیم، فناوریهای نوین در حال ایجاد تغییرات روی نسل جدید کار هستند، فناوریهای همچون اینترنت اشیاء، رایانش ابری، بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی، خودروهای هیبریدی و... در حال ایجاد تغییر روی شرایط و بازار کار هستند.
سپهری گفت: نسل جدیدی از کار در هزاره سوم وارد بازار کار میشود که رفتار متفاوتی با نسل قبلی دارد، این فناوریها در هزاره سوم باعث پویایی و انعطاف پذیری محیط کار شده است، یعنی کار، زمان و مکان مشخصی نخواهد داشت در واقع مرز بین کار و زندگی کمرنگ میشود.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور با اشاره به تغییرات محیط کار رسمی گفت: نسل جدید کار همچون گذشته نیست که در یک مکان مشخص، هر روز رأس ساعت مشخص ورود و خروج داشته باشد، در نسل جدید کار ممکن است کارگاه یک سایت باشد و کارگر، کارفرما را در طول سی سال فعالیت، یک بار هم نبیند، حقوق کارگر و مفاهیم آن نیز در حال تغییر است.
وی مطرح کرد: جهانی شدن ابعاد اجتماعی و وسیعی دارد و زنجیرههای ارزش، در حال تغییر است؛ لذا نبرد جدی برای جذب استعدادها و سرمایههای انسانی بین بنگاهها و سازمانها ایجاد شده است، چون منابع انسانی به مزیت استراتژیک و رقابتی قرن 21 تبدیل شده است ممکن است شما با یک ورودی جزئی، خروجی بسیار وسیعی ایجاد شود.
سپهری ادامه داد: ممکن است تصور شود نسل جدیدی که مدام وقت خود را صرف گوشیهای هوشمند و شبکههای اجتماعی میکند در آینده نیروی کار مفیدی نخواهند بود و نیروهای کار قدیمی، کارآمدتر و سودآورتر هستند ولی با توجه به تغییرات دنیای کار، چنین تصوری درست نیست نسل جدید دارای ویژگیها و نقاط مثبت متفاوتتری نسبت به نسل قبلی کار هستند.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور با بیان اینکه فناوریهای نوین باعث شده به سمت دادههای انبوه و اینترنتی حرکت کنیم، گفت: در کشورهای توسعه دولت، پلتفرم همکاریهای مشترک را ایجاد کرده و زمینه ساز نقش آفرینی مردم شده است در سازمانها و بنگاهها مدیرانی موفق میشوند که پلتفرمهای همکاری مشترک ایجاد کنند، امروز دیگر مدلهای کسب و کار به شیوه سنتی حقوق تجارات که مبتنی بر سهام خاص و عام و... باشد نیست، مدلهای کسب و کار تبدیل به مدلهای علی بابا، آمازون، گوگل، فیس بوک و... شده است.
وی ادامه داد: شرکتی ماند اسنپ که حمل و نقل شهری استانهای بزرگ کشور را زیر سیطره خود قرار داده است یک نمونه از پلتفرم همکاری مشترک است، اگر فروشگاه اینترنتی همچون دیجی کالا وارد بازار کار میشود یک پلتفرم همکاری مشترک است که با مدلهای نوین کسب و کار عمل میکند. در این صورت تامین مالی نیز، به معنا و مفهوم گذشته نیست مثلاً علت کم بودن هزینه اسنپ نسبت به آژانس این است که پلاتفرم همکاری مشترک از آورده پولی که در حسابی بانک دارد سود میبرد نه گرفتن هزینه از مسافر.
سپهری گفت: پایگاههای اطلاعاتی بزرگ در حال نقش آفرینی در بازار کار هستند، اینترنت اشیا در حال شکل گیری است بدین معنا که از راه دور با اپلیکیشن تلفن همراه میتوان وسایل هوشمند منزل را خاموش و روشن کرد. در کشور ما اینترنت اشیا رویا نیست و هم اکنون بازار کار را تحت تاثیر قرار داده است. رفتارهای جدید مبتنی بر وب در حال شکل گیری است بدین معنی که جستجو، به اشتراک گذاشتن اطلاعات در سایتها و وب سایتها با کمتر از چند ثانیه در سراسر جهان اتفاق میافتد.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور گفت: نیروی کار هزاره جدید، نیروی کار نسل Z است که از سال 1980 به بعد متولد شدهاند و یادگیری و یاددهی را مطابق با سلیقه خود انجام میدهند بر اساس شرح وظایف رسمی نمیتوان با آنها تعامل داشت زیرا نسل فن آوریهای اجتماعی و مشارکتی هستند. یادگیری و آموزش در حال تغییر است امروز جوانها فقط20 درصد از مهارت را در دانشگاهها فرا میگیرند 80 درصد دیگر را از محیط اجتماعی و خیابان متأثر هستند؛ لذا ممکن است دانش یک دانشآموز کم و سن سال در زمینهای از معلمش بیشتر باشد.
وی بیان کرد: شعار یونسکو در یادگیری این است که یادگیری نسبت به گذشته متفاوت شده است بر این اساس انتظارات از نیروی کار فرق کرده است پویایی در حال شکل گیری است و در هر زمان و مکانی می توان با هر وسیلهای به آن دست یافت. جهانی شدن یا بی مرزی در همه ابعاد در حال گسترش است نیروی کار در حال فرامرزی شدن است سیستمهای تامین اجتماعی سنتی نمیتواند پاسخگوی نسل جدید باشد. در گذشته فرد در مکانی مشخص 30 سال کار میکرد و حق بیمه میگرفت اما امروز یک نفر در طول یک روز، در شش مکان مختلف کار میکند.
سپهری ادامه داد: این روند سیستمهای حمایتی را به فکر انداخته که حق بیمه بر چه اساسی و چگونه باید پرداخت شود؟ در کنار این تحولات سازمانهای کاری هم فرا ملی شدهاند، زنجیرههای ارزش به جای برون سپاری به سمت جمع سپاری در حال حرکت هستند، تولیدات بدون بنگاه در حال شکل گیری است و جمع سپاری در حال گسترش است، خویشتن کاری و خویشتن فرمایی یا خود اشتغالی در حال رشد است و استخدامهای مادام العمر 30 ساله، کم کم در حال متحول شدن هستند. فرآیندهای تولید در حال تکه تکه شدن و زنجیرهای جدید در ارزش در حال شکل گیری است.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشورگفت: جنگ استعدادها برای نیروی کار به شدت امروزی نبود، بحث فرار و جذب مغزها در حال تغییر به چرخش مغزهاست، زمانی گفته میشد نیروهای متخصص در حال خروج از کشور است برای جلوگیری از این روند باید چه کرد، اما امروز گفته میشود رفتن نخبه مهم نیست، مهم استفاده از فکر و ایدهها نخبه در داخل کشور است.
وی با بیان اینکه باید دانشگاهها را بر اساس میزان جذب فارغ التحصیلان به بازار کار رتبه بندی کنیم، گفت: دانشگاهی باید معتبر معرفی شود که فارغ التحصیلان بیشتری از این دانشگاه جذب بازار کار شده باشند، یادگیری به سمت دورههای آموزش فراگیر آنلاین پیش میرود و میتوان از طریق دورههای آموزشی آنلاین فراگیر دانشجوی دانشگاههای مهم جهان شد، واحدهای دانشگاهی را گذراند و مدرک بینالمللی گرفت.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور گفت: اگر دانشگاهها ما نتوانند به تدریج به این سیستم بپیوندند، از دانشگاههای منزوی دنیا خواهند شد امروز مهارتهای هارد اسکیل به تنهایی کفایت نمیکند بلکه سافت اسکیل در حال مهم شدن است هر چند هارد اسکیل لازم است ولی مهارتهای نرم، ارتباطی، اجتماعی و نوآوری در حال مهم شدن هستند. نظریه جدید در یادگیری، پیوندگرایی است بدین معنی که فرد چقدر با شبکههای جهانی و بینالمللی آموزشی دنیا در حال پیوند است؟
سپهری گفت: اشتغال چیزی نیست جز هنر ترکیب منابع، کشوری ممکن است همه اجزای آن را داشته باشد ولی نتواند این هنر ترکیب را عملیاتی کند که متاسفانه در کشور ما این مشکل وجود دارد.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور تاکید کرد: دانشگاههای ما باید از دانشگاههای سنتی به سمت دانشگاههای متنبع، ترکیبی، بر خط و آنلاین حرکت کنند.
وی با اشاره به اینکه دورههای فراگیر آنلاین نهضت جدیدی در دنیا ایجاد کرده است، گفت: این دورهها دارای دو ویژگی دسترسی آزاد به همه سیستمهای آموزشی و انبوهی فراگیری هستند، نسل جدید کار مهارت جدید میخواهد که در سیستمهای فعلی آموزشی ما وجود ندارد.
سپهری ادامه داد: در دانشگاههای ما حل مسئله ریاضی و فیزیک آموزش داده میشود ولی خبری از حل مساله زندگی نیست میتوان صورت مساله مشکلات امروز جامعه را پاک کرد و همچنان سیاستهای گذشته را تکرار کرد یا راهحلهای مقطعی و موردی ارائه داد یا میتوان چاره اساسی و بنیادین ارائه داد و باعث تحولات ساختاری شد ما نیازمندیم این تحولات در سیستم کاری، آموزشی و... ایجاد شود و در کنار آن دولت انسجام سیاستی را دنبال کند.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور تصریح کرد: اشکال اشتغال کشور نوع نگاه در پژوهشهاست متأسفانه انسجام سیاستی وجود ندارد یعنی باز کار به یک سمت پیش میرود، نظام آموزشی به سمت دیگر، سیاست وارادتی ما، دنبال کالا چینی است و از طرفی انتظار داریم سیاست تولید باشد در واقع سیاست واردت ما با سیاست اشتغال همخوانی ندارد.
سپهری با اشاره به سیاستهای اقتصاد مقاومتی گفت: اقتصاد مقاومتی یعنی بتوانیم پایداری ایجاد کنیم، پایداری اقتصادی، پایداری اجتماعی و پایداری زیست محیطی.این مساله فقط به کشور ما ارتباط ندارد بلکه توسعه پایدار از سال 2015 تا 2030 توسط سازمان ملل ابلاغ شده که کلیه کشورها به تحقق این امر متعهد هستند.
وی ادامه داد: شهرهای تاب آور، اقتصاد تاب آور، جامعه تاب آور در توسعه پایدار مطرح شده است. تاب آوری بدین معنی که ما مقاوم سازی اقتصاد ملی در برابر شوکهای داخلی و خارجی به نحوی که اقتصاد ما بتواند این شوکها را در درون خود هضم و رویکرد عدالت محور، مردم محور، درون زا و برون گرا داشته باشد مطرح است. این پایداری در تمام پروژهها باید مد نظر قرار بگیرد اگر ما به پایداری زیست محیطی توجه میکردیم امروز با شرکتهای آلوده کننده شهر مواجه نبودیم.
رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی کشور گفت: اگر ما به پایداری اجتماعی توجه میکردیم صندوق بازنشستگی دچار مشکلات منابع و مصارف نبود و با بحران روبرو نمیشدیم. پایداری در اقتصاد ملی یکی دیگر از مولفههای مهم است هر بار پایین آمدن قیمت نفت به اقتصاد کشور شوک وارد میکند و سیستم اقتصادی ما نیز نمیتواند این شک را هضم کند.
سپهری در پایان بیان کرد: اقتصاد مقاومتی که از سوی مقام معظم رهبری مطرح شد رشد تولید بر مبنای دانش را به عنوان قالب اصلی خود قرار میدهد در واقع اقتصاد مقاومتی پیشتازی در عرصه علم و فناوری، تعالی و مقام سازی فرهنگی است که در قالب سیاستهای کلی برنامه ششم توسعه آمده است.
