حجتالاسلام مسعود حکیمیان مدیرگروه قرآن و حدیث مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، درباره کارکرد قرآنی لفظ قلب در قرآن گفت: در قرآن کریم با الفاظ متعددی از قلب یاد شده است: قلب، صدر، فؤاد. راغب اصفهانی قلب را به معنای خرد و دانش و گاهی به عقل اطلاق میکند و استدلال او به آیه 37 سوره ق است. در قرآن یادآوری برای کسانی است که دارای قلب و عقل میباشند:
إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِمَنْ كَانَ لَهُ قَلْبٌ
وی اظهار کرد: در قرآن میبینیم به 59 نوع قلب اشاره میکند؛ از قبیل: قلب مختوم، یا قلب منحرف، یا قلب مهر خورده در آیه 7 سوره بقره. یک نوع از قلب در قرآن، قلب مطمئن است. 6 آیه پیرامون این قلب در قرآن مطرح است که میتوانند محور خیلی از بحثهایی باشد که ما به دنبال آنها هستیم؛ یعنی از متن خود آیات میتوانیم نکات بسیاری برداشت کنیم: این آیات 260 سوره بقره، آیه 126 سوره آلعمران، 113 سوره مائده، آیه 10 سوره انفال، آیه 28 سوره رعد و آیه 106 سوره نحل هستند که درباره قلب مطمئن میتوان از آنها استفاده کرد.
حکیمیان توضیح داد: اطمینان به معنای آرامشخاطر است که بعد از بیتابی و اضطراب به وجود میآید. در علم اخلاق به معنی حالات انسان و ثبات شخصیتی است که در انسان نهادینه شده است یا صفات اخلاقی که در انسان به حد اعتدال برسد، اطمینان برای انسان ایجاد می شود.
ایمان قلبی به خداوند کمک حال انسان در زندگی است
مدیرگروه قرآن و حدیث مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی ادامه داد: اطمینان قلب یعنی انسان به باوری برسد که فکر انسان به واسطه آن باور آرام بگیرد. وقتی انسان به این باور رسید دیگر هیچ تردیدی در وجود او نیست؛ به طور مثال وقتی انسان ایمان به خدای تبارک و تعالی داشته باشد، فقیر باشد یا غنی فرقی برای او نمیکند چون به خدا ایمان قلبی دارد و این خیلی میتواند کمک حال انسان در زندگیاش باشد.
راهکارهای قرآن را در جایی دیگر نمی توانیم پیدا کنیم
این محقق حوزوی اظهار کرد: قرآن کریم راهکارهایی را مطرح میکند که دیگر جاها شاید نتوانیم آن را پیدا کنیم. انسان با ایمان به باوری میرسد که با آن تردیدی حاصل نمیشود. وقتی به قرآن نگاه میکنیم میبینیم آرامش حقیقی در اصل همان ایمان است و ایمان همان گمشدهای است که باید به دنبال آن باشد. اگر انسان ایمان نداشته باشد، رنگ آرامش حقیقی را در وجود خود احساس نمیکند.
وی تصریح کرد: برخی اوقات انسان فکر میکند آرامش دارد؛ فکر میکند اگر وضع مالی من مناسب باشد به آرامش میرسم یا فلان ماشین را بخرم آرام میشوم اما بعد از اینکه اینها را به دست میآورد باز میبیند یک تشویشخاطری در وجود اوست و تنها ایمان پایدار است که میتواند به انسان آرامش دائمی ببخشد؛ قلب کی آرامش پیدا میکند؟ زمانی که به اطمینان برسد؛ آن وقت از عنایتهای ویژه الهی برخوردار میشود.
ایمان؛ اولین گام برای پیدا کردن آرامش است
به گفته مدیرگروه قرآن و حدیث مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، اولین گام برای پیدا کردن آرامش این است که ایمان را در وجودمان نهادینه کنیم. اگر بتوانیم این کار را بکنیم تندبادها، مصیبتها، بلایا و ... که در طول عمر انسان به سمت انسان میآید، نمیتواند او را متزلزل کند چرا که «ألابذکرالله تطمئن القلوب». فعل آیه مضارع است و دلالت بر استمرار دارد و کلمه قلوب هم جمع است و وقتی «ال» بر سر جمع میآید افاده عموم میدهد؛ آیه نمیگوید فقط مؤمنان با یاد خدا آرامش پیدا میکنند بلکه میگوید هر کس با هر اعتقادی به سمت خدا بیاید، قلبش به اطمینان میرسد.
وی با اشاره به آیه 10 سوره انفال: «وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ» که در جنگ بدر نازل شد، گفت: ایمان واقعی موجب ثبات قدم میشود و در جنگ بدر مسلمانان با اطمینان به این موضوع، تکیهگاه خود را خدا قرار دادند.
حکیمیان در پایان تأکید کرد: اگر به دنبال آن هستیم که این اطمینان را در وجود خود تقویت کنیم تنها و تنها راه آن این است که تکیهگاه محکمی داشته باشیم. اگر انسان تکیهگاه خود را خدا قرار دهد هیچ تندبادی نمیتواند او را متزلزل کند.
خیلی عالی بود واقعا ممنون