دانش سیاستگذاری ایدئولوژی محور و ارزش پایه است

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‎الاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی عصر امروز در پنل تخصصی اولین کنفرانس حکمرانی و سیاستگذاری عمومی در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: تعریف منتخب ما از دانش سیاستگذاری آن است که یک تلاش نظام مند به منظور تصمیم گیری و انجام فعالیت های بنیادی که به شکل گیری ماهیت و چگونگی و چرایی اقدامات می انجامد.
وی افزود: بر اساس این تعریف از سیاستگذاری این اصل را مطرح کردیم که این دانش همیشه در یک مدل های پایه قابل عرضه است؛ یعنی یک دستگاه سیستماتیک است که شناسایی حوزه های سیاست گذاری و انجام این گردش کار نیز نیازمند یک مدل پایه است.
حجت‎‏الاسلام سبحانی بیان کرد: سوال این است که دانش سیاست گذاری در منظومه دانش های انسانی و اسلامی در چه جایی قرار گیرد؛ دراینجا باید یک طبقه بندی دیگر ارایه کرد؛ معقتد هستیم که کل دانش ها باید دارای یک طبقه بندی نظام وار داشته باشند.
وی گفت: این دانش ها در سه لایه دانشی قابل تقسیم هستند که شامل دانش های نظری، پایه و کاربردی هستند؛ دانش هایی که مبانی ،مفاهیم بنیادین و اصول اساسی را تعیین می کنند را در حیطه دانش های نظری قرار می دهیم.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهارکرد: این دانش های نظری در ذیل دانش های پایه قرار می گیرند؛ دانش های پایه نیز به تبیین و توصیف مناسبات و معادلات عینی می پردازند و نسبت ها را در قالب قواعد و معادلات عینی می پردازند.
حجت‎‏الاسلام سبحانی بیان کرد: حوزه سوم نیز دانش های کاربردی هستند؛ این دانش ها دانش هایی هستند که با بهره گیری از برون داد دانش های نظری و پایه یعنی با استفاده از مفاهیم و مبانی از یک سو و معادلات ذهنی به ارایه راهکارهای برای بهبود وضعیت موجود به سمت مطلوب می پردازند.
وی گفت: دانش های کاربردی، چند رشته ای و بینارشته ای هستند؛ این دانش ها از مجموعه حوزه های مختلف بهره می گیرند چون ناظر به موضوعاتی هستند که نسبت ها و ارتباطات مختلفی دارند؛ دانش های مهندسی و علوم فنی و پزشکی و... حوزه هایی هستند که وقتی موضوعی مطالعه می کنند، خود موضوع دارای ابعاد مختلف است.
ویژگی دانش های کاربردی

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهارکرد: این دانش ها کاملا تجویزی هستند؛ همچنین این دانش ها به صورت پنهان و غیر مستقیم هم مفاهیم نظری و پایه را درون خود دارند و هم از معادلات عینی استفاده می کنند ولی این دانش ها را به عنوان پیشفرض مفروض می دارند.
حجت‎‏الاسلام سبحانی بیان کرد: از دیگر ویژگی های دانش های کاربردی آن است که واقعیت های عینی دارای تحول و تغییر وشتاب را مورد بررسی قرار می دهند.
وی گفت: سیاست گذاری عمومی یک دانش کاربردی است که بدون دانش های پایه هرگز به سرانجام نمی رسد و امروز در دانش سیاست گذاری مفروض است که مبانی فلسفی و الهیاتی و دانش های محض در این حوزه حضور فعال دارند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهارکرد: دانش سیاستگذاری ایدئولوژی محور و ارزش پایه است و اختلاف سیاستگذاران حوزه نظریه پردازی و کسانی که در حوزه اقدام، کار سیاست شناسی می کنند به همین مبانی و اصول پایه بستگی دارد.
حجت‎‏الاسلام سبحانی بیان کرد: دلیل آن است که از یک سو به میزانی که دانش سیاست گذاری به ما ارجاعاتی در حوزه سیاست گذاری می دهد کاملا بر اساس انگاره های ذهنی خود به داوری می پردازیم.
وی گفت: اولین گام در حوزه سیاستگذاری، توصیف مساله است؛ اصل اینکه چه چیزی را مساله بدانیم، ارزش پایه و بر اساس فلسفه ونظام ارزشی ما است؛ سقط جنین در دو جامعه مساله است ولی مثلا در آمریکا به این مساله به دنبال برداشتن ممانعت سقط را مطرح می کنند ولی در ایران بیان می شود که چرا این مساله باید انجام شود؟.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهارکرد: همچنین به میزانی که در حوزه سیاستگذاری از معادلات ارزش پایه استفاده می کنیم، نوع سیاست گذاری ما نیز تابع یک نگرش ایدئولوژیک می شود؛ نکته دیگر حوزه تجویزات سیاست گذاری دارای اهمیت می شود.
وی گفت: پیش فرض اول سیاست گذاری آن است که با واقعیتی سروکار داریم که دائما در حال جابجایی است و اندازه ناپذیر هستند و عوامل درونی و بیرونی وجوددارد که ناشناخته هستند؛ همچنین ما می توانیم این فرایند مبهم را تحت مدیریت و کنترل داشته باشیم؛ بر این اساس مدل هایی ارایه می شود که چگونه می توان این واقعیت پر مساله دارای نرخ شتاب بالا را در این مدت شناسایی و علت یابی و اقدام شناسی کرد و در یک چرخه شناسایی مساله و انتخاب اقدامات و بارخوردگیری این سیستم را در یک مدیریت راهبردی به کار گرفت.